काठमाडौं। खाडी क्षेत्रमा जारी तनाव र युद्धको अवस्थाका बाबजुद पनि दुबईका बजारहरूमा इरानी उत्पादनहरूको उपलब्धता कायमै छ। केशर, जीरा, पिस्ता र बदाम जस्ता सामग्रीहरू अझै पनि दुबईका पसलहरूमा सहजै पाइन्छन्, जसले दुई किनारबीचको दशकौँ पुरानो आर्थिक सम्बन्ध अझै बलियो रहेको देखाउँछ।
गत महिना संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई)ले तेहरानसँग व्यापार र वित्तीय लेनदेन रोक्ने घोषणा गरेको थियो। इरानले रणनीतिक हर्मुज जलमार्गमा आफ्नो पकड कस्दै अमेरिका-मित्र देशहरूलाई निशाना बनाएपछि युएईले यस्तो कदम चालेको हो। यद्यपि, दुबईमा रहेका इरानी व्यापारीहरू भने यो सम्बन्ध सजिलै नटुट्नेमा विश्वस्त छन्।
सन् १९६३ देखि किराना पसल सञ्चालन गर्दै आएका मोर्तेजा असादीले युद्धका कारण केही उत्पादनहरू दुर्लभ भए पनि अधिकांश परम्परागत खाद्य पदार्थहरू अझै आइरहेको बताए। थोक बिक्रेताहरूका अनुसार इरानी सामानहरू अहिले पनि ओमानी बन्दरगाहमार्फत दुबई भित्रिरहेका छन्। हवाई सम्पर्क पुनः सुरु भएसँगै मसहदबाट केशर जस्ता बहुमूल्य मसलाहरू पनि आइरहेका छन्।
दुबईमा बसोबास गर्ने लाखौँ इरानी समुदायले युएईको आर्थिक विकासमा ठूलो योगदान पुर्याउँदै आएका छन्। सन् २०२४ मा युएई इरानको आयातको मुख्य प्रवेशद्वार रह्यो, जहाँ २१ अर्ब डलरभन्दा बढीको ३० प्रतिशत आयात युएईबाट भएको थियो। साथै, इरानको १२ प्रतिशत निर्यात अर्थात् करिब ७ अर्ब डलरको व्यापार पनि युएईसँगै भएको थियो।
बोर्स एण्ड बजार फाउन्डेसनका मेहरान हगिरीयानका अनुसार, युएईको पछिल्लो घोषणा तेहरानलाई वार्तामा फर्काउने कूटनीतिक प्रयासको हिस्सा हो। तर, निजी क्षेत्रका व्यापारीहरूबीचको गहिरो आर्थिक सञ्जाललाई तोड्न कठिन छ। यद्यपि, इमिरेती व्यवसायी नासिर अल-शेखले भने युद्धको समयमा राष्ट्रिय सुरक्षा प्राथमिकतामा पर्ने र इरानको आर्थिक महत्त्व पहिलेको तुलनामा घटेको दाबी गरे।
असादी जस्ता व्यवसायीहरू भने यो संकट पनि टरेर जानेमा आशावादी छन्। उनले भने, “पानीले पहाड पनि तोड्न सक्छ,” भन्दै इरान र युएईबीचको ऐतिहासिक सम्बन्धको निरन्तरतामा जोड दिएका छन्।
