अमेरिकामा जुत्ताको कारोबार गर्ने मानिसको कमी थिएन।
चर्चित ब्रान्डका जुत्ता किन्ने, सीमित संस्करणका जुत्ता खोज्ने र बढी मूल्यमा पुनः बेच्ने व्यवसाय पनि विस्तार भइरहेको थियो। तर यो बजारको पर्दापछाडि एउटा समस्या थियो।
उपभोक्ताले जुत्ता किन्ने बजार विस्तार भइरहँदा ती जुत्ता पसलसम्म पुर्याउने थोक कारोबार भने छरिएको र अव्यवस्थित थियो।
साना खुद्रा व्यापारीलाई विभिन्न आपूर्तिकर्ता खोज्नुपर्थ्यो, सामानको उपलब्धता बुझ्नुपर्थ्यो र आवश्यक परिमाणमा जुत्ता जुटाउन अनेक माध्यम प्रयोग गर्नुपर्थ्यो।
धेरैले यसलाई सामान्य व्यावसायिक समस्या ठाने। तर युवा उद्यमी ओस्कर र्याचम्यान्स्कीले यही समस्याभित्र ठूलो व्यावसायिक अवसर देखे।
उनले एउटा जोडी जुत्ता किनेर बेच्ने कारोबारमा मात्र सीमित रहने बाटो रोजेनन्। बरु जुत्ता किन्ने र बेच्ने व्यवसायीलाई आपसमा जोड्ने, सामानको आपूर्ति व्यवस्थित गर्ने र ठूलो परिमाणमा कारोबार गर्न सहयोग गर्ने व्यवसाय निर्माण गर्ने निर्णय गरे।
सन् २०१९ मा सुरु भएको उनको कम्पनी ओएस ग्रुप अहिले जुत्ता तथा पहिरनको थोक कारोबारमा केन्द्रित व्यवसायका रूपमा विकसित भएको छ।
अमेरिकी व्यावसायिक सञ्चारमाध्यम बिजनेस इन्साइडरमा जनवरी २०२६ मा प्रकाशित विवरणअनुसार कम्पनीले सन् २०२५ मा चार करोड अमेरिकी डलरको बिक्री आम्दानी गरेको थियो।
कम्पनीमा करिब ३० कर्मचारी कार्यरत थिए र न्यु जर्सीस्थित गोदामबाट मासिक करिब २५ हजार वस्तु वितरण गरिँदै आएको थियो।
यो सफलता कुनै ठूलो लगानीकर्ताबाट सुरु भएको कथा होइन।
जुत्ता किनबेचबाट कमाएको रकम, बजारको सूक्ष्म अध्ययन र व्यवसायीले भोगिरहेको वास्तविक समस्या समाधान गर्ने प्रयासबाट अघि बढेको यात्रा हो।
सामान्य किनबेचबाट व्यावसायिक अवसरको खोजी
र्याचम्यान्स्की सानैदेखि व्यवसायमा रुचि राख्थे। बिजनेस इन्साइडरमा प्रकाशित विवरणअनुसार उनले चार वर्षको उमेरमै सूर्यमुखीको बीउ बेच्ने सानो कारोबार गरेका थिए।
अन्य बालबालिकाले सामान्य रूपमा लेमोनेड बेच्ने गरेको समयमा उनले फरक वस्तु बेच्ने प्रयास गरेका थिए। यद्यपि उनको भविष्यको व्यवसाय जुत्तासँग जोडिएला भन्ने निश्चित थिएन।
किशोरावस्थामा पुगेपछि उनले जुत्ता किन्ने र पुनः बेच्ने काम सुरु गरे। चर्चित ब्रान्डका जुत्ताप्रति युवाहरूको आकर्षण बढिरहेको थियो। विशेष संस्करणमा उत्पादन भएका जुत्ता सीमित संख्यामा उपलब्ध हुन्थे।
माग र उपलब्धताबीचको अन्तरका कारण यस्ता जुत्ताको पुनर्बिक्रीबाट आम्दानी गर्न सकिन्थ्यो।
र्याचम्यान्स्कीले पनि यही बजारमा काम गर्दै अनुभव बटुले। सुरुमा यो अतिरिक्त आम्दानी गर्ने माध्यम थियो। तर कारोबारमा संलग्न हुँदै जाँदा उनले बजारलाई फरक दृष्टिले हेर्न थाले।
जुत्ता किन्ने उपभोक्ता र बेच्ने पसलबीच सामान कसरी पुगिरहेको छ भन्ने प्रश्नले उनको ध्यान तान्यो।
बजारमा जुत्ताको माग हुनु एउटा पक्ष थियो। मागअनुसार सामान उपलब्ध गराउन सक्ने आपूर्ति प्रणाली निर्माण गर्नु अर्को पक्ष।
खुद्रा बजारमा कारोबार गर्ने व्यवसायीले सामान जुटाउन विभिन्न विक्रेता, सामाजिक सञ्जाल, सन्देश र स्प्रेडसिटमा निर्भर रहनुपर्थ्यो। एउटै वस्तु खोज्न पनि धेरै आपूर्तिकर्तासँग सम्पर्क गर्नुपर्ने अवस्था थियो।
उनले देखेको अवसर यही थियो। उपभोक्तालाई जुत्ता बेच्ने व्यवसायमा प्रतिस्पर्धा गर्नुको सट्टा ती व्यवसायलाई आवश्यक सामान उपलब्ध गराउने प्रणाली निर्माण गर्न सकिन्थ्यो।
हजारौँ जोडी जुत्ताको कारोबार गर्ने व्यवसायीलाई सहयोग गर्न सके एउटा ग्राहकबाट हुने आम्दानीभन्दा ठूलो र नियमित कारोबारको सम्भावना थियो।
कलेज पढ्दै सुरु भएको कम्पनी
र्याचम्यान्स्कीले सन् २०१९ मा ओएस ग्रुपको सुरुआत गरे। त्यतिबेला उनी क्यानडाको म्याकगिल विश्वविद्यालयमा अध्ययनरत थिए। उनले अध्ययनसँगै जुत्ता किनबेचको अनुभवलाई व्यावसायिक स्वरूप दिन थाले।
कम्पनीको प्रारम्भिक उद्देश्य जुत्ताको पुनर्बिक्री बजारमा संलग्न व्यवसायीबीचको थोक कारोबारलाई व्यवस्थित बनाउनु थियो।
खुद्रा व्यापारीले आवश्यक जुत्ता खोज्न सजिलो होस्, आपूर्तिकर्ताले आफ्ना सामान बेच्न सकून् र कारोबारका क्रममा समय तथा श्रम कम खर्च होस् भन्ने उनको सोच थियो।
उनको पहिलो व्यावसायिक अनुभवले आपूर्ति शृङ्खलामा रहेको कमजोरी झन् स्पष्ट बनायो।
जुत्ता बेच्ने पसलहरूलाई सामानको स्रोत खोज्न कठिनाइ थियो। आपूर्तिकर्तासँग सामान भए पनि उपयुक्त खरिदकर्ता भेट्ने र नियमित कारोबार गर्ने प्रक्रिया सहज थिएन।
यही समस्यालाई समाधान गर्न कम्पनीले व्यवसायीलाई जुत्ता उपलब्ध गराउने र थोक कारोबार विस्तार गर्ने काममा ध्यान केन्द्रित गर्यो।
सुरुआतमा यो व्यवसाय कुनै ठूलो कार्यालय वा विशाल गोदामबाट सञ्चालन भएको थिएन। सीमित स्रोतसाधनका बीच ग्राहक र आपूर्तिकर्ता खोज्दै कम्पनी अघि बढेको थियो।
सन् २०२१ मा र्याचम्यान्स्कीले विश्वविद्यालयको पढाइ छाडेर व्यवसायमै पूर्णकालीन रूपमा लाग्ने निर्णय गरे।
बिजनेस इन्साइडरका अनुसार उनले जुत्ताको अतिरिक्त कारोबारबाट कमाएको करिब ३० हजार अमेरिकी डलर कम्पनी विस्तारमा पुनः लगानी गरेका थिए।
यो निर्णयसँगै उनको जिम्मेवारी पनि बढ्यो। अब व्यवसायलाई अतिरिक्त आम्दानीको माध्यमका रूपमा मात्र चलाउनु पर्याप्त थिएन।
कर्मचारी व्यवस्थापन, सामानको उपलब्धता, ग्राहकको विश्वास, वितरण र नगद प्रवाहजस्ता विषयलाई व्यवस्थित गर्नुपर्ने थियो। कम्पनीलाई बढाउन उनले आफ्नै समय र कमाइ दुवै व्यवसायमा लगाए।
महामारीले ल्याएको संकट र अवसर
व्यवसाय सुरु गरेपछि सबै कुरा योजनाअनुसार अघि बढेन। कोभिड महामारीका कारण जुत्ताको पुनर्बिक्री बजार प्रभावित भयो। कारोबार सुस्त हुँदा कम्पनीको आम्दानीमा दबाब पर्यो।
सुरुमा र्याचम्यान्स्कीले व्यवसाय जारी राख्ने कि अध्ययनमा फर्किने भन्ने विषयमा समेत सोच्नुपरेको बिजनेस इन्साइडरमा उल्लेख छ।
तर महामारीले आपूर्ति शृङ्खलामा सिर्जना गरेको अवरोधले पछि बजारको अवस्था फेरियो।
केही चर्चित जुत्ताको उत्पादन र उपलब्धतामा समस्या देखियो। नाइकी, जोर्डन र एडिडासजस्ता ब्रान्डका जुत्ताको माग कायम रहँदा कतिपय वस्तुको पुनर्बिक्री मूल्य बढ्यो।
यसले जुत्ताको थोक कारोबारमा संलग्न व्यवसायका लागि नयाँ अवसर सिर्जना गर्यो। बजारमा माग भएको वस्तु सही समयमा उपलब्ध गराउन सक्ने कम्पनीको महत्त्व बढ्यो।
र्याचम्यान्स्कीले पनि आफ्नो व्यवसाय विस्तार गर्न यही अवस्थालाई उपयोग गरे।
तर बजारमा मूल्य बढ्नु मात्रै दीर्घकालीन सफलताको आधार थिएन।
पुनर्बिक्री बजारमा माग र मूल्य परिवर्तन भइरहन्थे। कुनै समय अत्यधिक माग भएको जुत्ताको मूल्य पछि घट्न सक्थ्यो। त्यसैले कम्पनीलाई बजारको एउटा प्रवृत्तिमा निर्भर राख्नु जोखिमपूर्ण हुन्थ्यो।
ओएस ग्रुपले क्रमशः कारोबारको आकार, आपूर्तिकर्ताको पहुँच र ग्राहकसँगको सम्बन्ध विस्तारमा ध्यान दियो।
यसको उद्देश्य जुत्ताको माग बढेको समयमा मात्र व्यापार गर्ने नभई नियमित रूपमा थोक कारोबार सञ्चालन गर्न सक्ने संरचना तयार गर्नु थियो।
यस यात्राले एउटा महत्त्वपूर्ण व्यावसायिक पाठ देखाउँछ।
संकटले व्यवसायलाई कमजोर बनाउन सक्छ, तर बजारको संरचना बुझेर अघि बढ्ने कम्पनीले त्यही परिस्थितिमा आफ्नो भूमिका विस्तार गर्ने अवसर पनि पाउन सक्छ।
सानो सुरुआतबाट ठूलो वितरण सञ्जाल
ओएस ग्रुपको सुरुआती अवस्था निकै सामान्य थियो। कम्पनीका प्रारम्भिक कर्मचारीमध्ये एक आइज्याक मुरोभले बिजनेस इन्साइडरसँगको कुराकानीमा सुरुको गोदाममा छुट्टै कार्यालयसमेत नभएको अनुभव सुनाएका छन्।
कर्मचारीले केही निजी ठाउँ बनाउन नाइकीका जुत्ताका बाकस प्रयोग गरेर अस्थायी विभाजन तयार गरेका थिए।
त्यो अवस्था र कम्पनीको पछिल्लो विस्तारबीच ठूलो अन्तर छ। बिजनेस इन्साइडरको जनवरी २०२६ को विवरणअनुसार ओएस ग्रुपले सन् २०२५ मा चार करोड अमेरिकी डलरको बिक्री आम्दानी गरेको थियो।
कम्पनीले न्यु जर्सीस्थित गोदामबाट मासिक करिब २५ हजार वस्तु वितरण गरिरहेको थियो र करिब ३० जनालाई रोजगारी दिएको थियो।
चार करोड डलर बिक्री आम्दानी हुनु भनेको त्यति नै नाफा कमाउनु होइन। थोक कारोबारमा सामान खरिद, भण्डारण, ढुवानी, कर्मचारी र अन्य सञ्चालन खर्च हुन्छन्।
त्यसैले कम्पनीको बिक्री आम्दानीलाई नाफाका रूपमा बुझ्नु हुँदैन। यद्यपि, सीमित स्रोतसाधनबाट सुरु भएको कम्पनीले हासिल गरेको कारोबारको आकारले यसको व्यावसायिक विस्तार देखाउँछ।
कम्पनीको काम जुत्ता खरिद गरेर अर्को पसललाई बेच्नुमा मात्र सीमित छैन। यसको मूल उद्देश्य थोक बजारमा सामानको उपलब्धता र खरिदकर्ताको आवश्यकताबीचको सम्बन्ध सहज बनाउनु हो।
यसका लागि आपूर्तिकर्ता खोज्ने, ग्राहकसँग सम्पर्क बढाउने र सामानको वितरण व्यवस्थापन गर्ने काम महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
र्याचम्यान्स्कीले कम्पनी विस्तारका क्रममा कर्मचारी छनोटलाई पनि प्राथमिकता दिएको बताएका छन्।
बिजनेस इन्साइडरमा प्रकाशित विवरणअनुसार उनी सिक्न तयार हुने, सकारात्मक सोच राख्ने र काममा छिटो अनुकूल हुन सक्ने व्यक्तिलाई टोलीमा समावेश गर्न चाहन्थे।
सुरुआती चरणमा संस्थापकले आफैँ धेरै काम गर्न सक्छन्। तर कारोबार ठूलो हुँदै जाँदा हरेक निर्णय संस्थापकले नै गर्नुपर्ने अवस्था कायम राखे कम्पनीको गति सीमित हुन सक्छ।
कर्मचारीलाई जिम्मेवारी दिने, कामको प्रक्रिया व्यवस्थित गर्ने र टोलीको क्षमतामा विश्वास गर्ने अभ्यास कम्पनीको अर्को महत्त्वपूर्ण चरण बन्यो।
सामाजिक सञ्जालदेखि व्यवस्थित थोक कारोबारसम्म
ओएस ग्रुपको विस्तारमा ग्राहक र आपूर्तिकर्तासम्म पुग्ने तरिकाले पनि भूमिका खेलेको थियो। सुरुआती वर्षमा कम्पनीले सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्नो पहिचान बढाउने र सम्भावित ग्राहकसँग प्रत्यक्ष सम्पर्क गर्ने काम गरेको थियो।
बजारमा कम्पनीको नाम स्थापित हुन पर्खेर बस्नुको सट्टा सम्भावित खरिदकर्ता खोज्ने रणनीति अपनाइएको थियो।
पसलहरू पहिचान गर्ने, तिनलाई सम्पर्क गर्ने र उनीहरूलाई आवश्यक सामान उपलब्ध गराउन सकिन्छ कि सकिँदैन भन्ने बुझ्ने काम व्यवसाय विस्तारको हिस्सा बन्यो।
यो रणनीति महत्त्वपूर्ण थियो, किनकि थोक कारोबारमा ग्राहक र आपूर्तिकर्ताबीच विश्वास निर्माण गर्नुपर्छ। खुद्रा व्यापारीले सामान खरिद गर्दा मूल्य मात्र हेर्दैनन्।
वस्तुको उपलब्धता, गुणस्तर, समयमा वितरण र नियमित आपूर्तिको सम्भावना पनि महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
कम्पनीले बजारको यही आवश्यकताअनुसार आफ्नो व्यवसायलाई विकसित गर्ने प्रयास गर्यो। जुत्ता तथा सडक पहिरनका वस्तुमा केन्द्रित कारोबारलाई व्यवस्थित बनाउन प्रविधिको प्रयोग पनि विस्तारको अर्को आधार बनेको छ।
सन् २०२६ मा प्रकाशित आईओटी एमटुएम काउन्सिलको विवरणअनुसार ओएस ग्रुपले जुत्ता र सडक पहिरनको दोस्रो बजारमा कारोबार गर्ने खुद्रा व्यवसायीलाई लक्षित गर्दै आफ्नै व्यापारिक विद्युतीय बजार सञ्चालनमा ल्याएको थियो।
यसले विभिन्न आपूर्तिकर्ताबाट उपलब्ध वस्तुको जानकारी, मूल्य र मौज्दातलाई एउटै प्रणालीमा ल्याउने लक्ष्य राखेको छ।
यस प्रकारको प्रणालीले खुद्रा व्यापारीलाई सामान खोज्न र खरिद प्रक्रिया अघि बढाउन सहज बनाउन सक्छ।
आपूर्तिकर्ताका लागि पनि आफ्नो मौज्दात धेरै सम्भावित ग्राहकसम्म पुर्याउने अवसर सिर्जना हुन्छ। तर यस्तो प्रणालीको वास्तविक प्रभाव कारोबारको मात्रा, ग्राहकको प्रयोग र आपूर्तिको विश्वसनीयतामा निर्भर रहन्छ।
ओएस ग्रुपको व्यावसायिक यात्रामा प्रविधिको महत्त्व यहीँ देखिन्छ। कम्पनीले जुत्ताको व्यापारबाट सुरु गरेको अनुभवलाई बजारको कारोबार प्रणाली सुधार्ने दिशामा विस्तार गर्न खोजेको छ।
कारोबारभन्दा परको व्यावसायिक योजना
र्याचम्यान्स्कीको लक्ष्य कम्पनीलाई परम्परागत थोक वितरकका रूपमा मात्र सीमित राख्नु होइन।
बिजनेस इन्साइडरमा प्रकाशित विवरणअनुसार उनी भविष्यमा ओएस ग्रुपलाई व्यवसायीका लागि वित्तीय सहयोग, ढुवानी र सञ्चालनसम्बन्धी सफ्टवेयर उपलब्ध गराउने दीर्घकालीन साझेदारका रूपमा विकास गर्न चाहन्छन्।
थोक व्यापारमा सामान उपलब्ध हुनु एउटा आवश्यकता हो। तर सामान खरिद गर्न रकम जुटाउने, गोदाममा राख्ने, ढुवानी गर्ने र मौज्दातको हिसाब राख्ने काम पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
यी सबै काम अलग-अलग कम्पनी वा प्रणालीमार्फत गर्नुपर्दा समय र खर्च बढ्न सक्छ।
यदि एउटै व्यावसायिक संरचनाले यी सेवाबीच समन्वय गर्न सक्यो भने ग्राहकका लागि कारोबार सहज हुन सक्छ। तर यसका लागि थप लगानी, प्रविधि, व्यावसायिक साझेदारी र जोखिम व्यवस्थापन आवश्यक पर्छ।
त्यसैले यो कम्पनीको भावी लक्ष्य हो, अहिले नै सबै सेवा पूर्ण रूपमा स्थापित भइसकेको निष्कर्ष निकाल्न मिल्दैन।
र्याचम्यान्स्कीको सोचले कम्पनीको विकासको अर्को चरण संकेत गर्छ। सुरुमा उनले बजारमा जुत्ता कहाँ पाइन्छ भन्ने समस्या समाधान गर्न खोजेका थिए।
अब उनी व्यवसायीले सामान खरिददेखि वितरणसम्म भोग्ने विभिन्न समस्या समाधान गर्ने प्रणाली निर्माण गर्न चाहन्छन्।
यसले उनको व्यवसायलाई एउटा वस्तुको कारोबारबाट व्यापार सञ्चालनका लागि आवश्यक संरचना उपलब्ध गराउने दिशातर्फ लैजान सक्छ। तर त्यो योजना कति सफल हुन्छ भन्ने कुरा आगामी वर्षको कार्यान्वयन र बजारको प्रतिक्रियाले निर्धारण गर्नेछ।
सफलताको आधार बजार बुझ्ने क्षमता
ओस्कर र्याचम्यान्स्कीको यात्रा जुत्ता बेचेर पैसा कमाएको सामान्य कथाभन्दा फरक छ। उनको व्यावसायिक उपलब्धिको केन्द्रमा बजारमा अरूले पर्याप्त ध्यान नदिएको समस्या पहिचान गर्नु छ।
उपभोक्ताले जुत्ता किन्ने बजार देखेर धेरैले पुनर्बिक्रीमा अवसर खोजिरहेका बेला उनले ती जुत्ता व्यवसायीका हातसम्म कसरी पुग्छन् भन्ने प्रश्नमा ध्यान दिए।
त्यसपछि उनले कारोबारबाट कमाएको रकम पुनः व्यवसायमा लगाए, महामारीका कारण आएको संकटपछि पनि कम्पनी अघि बढाए र थोक कारोबारलाई व्यवस्थित गर्ने संरचना विकास गरे।
कम्पनीको पछिल्लो बिक्री आम्दानी र वितरणको आकारले त्यसको विस्तार देखाउँछ।
तर यो सफलता केवल व्यक्तिगत मेहनतबाट मात्र सम्भव भएको थिएन। बजारमा जुत्ताको माग, आपूर्ति शृङ्खलामा रहेको कमजोरी, ग्राहकको आवश्यकता, कर्मचारीको योगदान र कारोबार सञ्चालन गर्ने क्षमताले पनि भूमिका खेलेका थिए।
व्यवसाय विस्तारसँगै संस्थापकले आफैँ सबै काम गर्ने शैलीबाट टोली र प्रणालीमा निर्भर हुने अभ्यास सिक्नुपरेको थियो।
र्याचम्यान्स्कीको अनुभवबाट अर्को पाठ पनि लिन सकिन्छ। नयाँ व्यवसाय सुरु गर्न सधैँ नयाँ वस्तु आविष्कार गर्नुपर्छ भन्ने छैन।
बजारमा पहिलेदेखि रहेको वस्तु कसरी उत्पादन, आपूर्ति, वितरण वा बिक्री भइरहेको छ भन्ने अध्ययन गर्दा पनि अवसर भेटिन सक्छ।
उनले जुत्ता उत्पादन गर्ने नयाँ ब्रान्ड स्थापना गरेका होइनन्। उनले पहिलेदेखि प्रचलित ब्रान्डका जुत्ताको कारोबारमा रहेको अव्यवस्थालाई व्यावसायिक अवसरका रूपमा लिए।
यही दृष्टिकोणले उनलाई व्यक्तिगत किनबेचबाट ठूलो परिमाणको थोक कारोबारसम्म पुर्याएको छ।
ओएस ग्रुपको आगामी यात्रा भने अझै चुनौतीरहित छैन। जुत्ताको पुनर्बिक्री बजारमा माग र मूल्य परिवर्तन भइरहन्छन्।
ब्रान्डको लोकप्रियता, मौज्दातको जोखिम, प्रतिस्पर्धा र वितरण खर्चले कम्पनीको आम्दानीमा असर पार्न सक्छन्। थोक कारोबारलाई प्रविधिमा आधारित व्यापक प्रणालीमा विस्तार गर्न पनि थप क्षमता र लगानी चाहिन्छ।
त्यसैले र्याचम्यान्स्कीको उपलब्धिलाई केवल करोडौँ डलरको बिक्रीमा सीमित गरेर हेर्नुभन्दा उनले रोजेको व्यावसायिक बाटो बुझ्नु महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
उनले बजारको समस्या पहिचान गरे, त्यसलाई समाधान गर्ने व्यवसाय सुरु गरे र कारोबार बढ्दै जाँदा आफ्नो व्यवसायको स्वरूप पनि परिवर्तन गर्दै लगे।
जुत्ताको सामान्य किनबेचबाट सुरु भएको उनको यात्रा अहिले थोक व्यापार र व्यापारिक प्रविधिलाई जोड्ने प्रयाससम्म आइपुगेको छ।
उनको उदाहरणले व्यवसायमा अवसर सधैँ नयाँ उत्पादनमा मात्र हुँदैन, पुरानो बजारलाई अझ व्यवस्थित बनाउने उपायमा पनि लुकेको हुन सक्छ भन्ने देखाउँछ।
