विश्व बजारमा सामान बेच्न अब आफ्नै कारखाना, गोदाम र ठूलो पूँजी अनिवार्य छैन।
एउटा कम्प्युटर, इन्टरनेट र बजार बुझ्ने क्षमता छ भने सानो व्यवसायीले पनि अमेरिकादेखि युरोपसम्मका ग्राहकलाई लक्षित गरेर अनलाइन व्यापार गर्न सक्छ।
तर अनलाइन पसल खोल्नु र त्यसलाई सफल व्यवसाय बनाउनु फरक कुरा हुन्।
सामान कहाँबाट ल्याउने, मूल्य कसरी निर्धारण गर्ने, ग्राहकलाई कसरी आकर्षित गर्ने, भुक्तानी कसरी लिने र अर्डर भएको सामान कसरी पुर्याउने भन्ने प्रश्नले धेरै नयाँ व्यवसायीलाई सुरुमै रोक्छ।
भियतनामको प्रविधि कम्पनी ओपनकमर्स ग्रुपले यही समस्यालाई आफ्नो व्यवसायको आधार बनाएको छ।
यसले आफैँ सामान उत्पादन गरेर बेच्नेभन्दा पनि अरूलाई विश्व बजारमा अनलाइन व्यापार गर्न आवश्यक प्रविधि र सेवा उपलब्ध गराउने काम गर्छ।
यसको प्रणाली प्रयोग गरेर व्यवसायीले अनलाइन पसल बनाउन, उत्पादन छान्न, प्रचार गर्न, अर्डर व्यवस्थापन गर्न र सामान ग्राहकसम्म पुर्याउने प्रक्रिया सञ्चालन गर्न सक्छन्।
कम्पनीको यात्रा भने सन् २०१९ बाट मात्रै सुरु भएको होइन। यसको पृष्ठभूमि सन् २०१२ तिरै पुग्छ। संस्थापक तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत क्वान ट्रुओङले विद्यार्थी जीवनमै कोडिङ गरेर आम्दानी गर्न थालेका थिए।
विश्वविद्यालयमा अध्ययन गर्ने क्रममा उनले युरोपका ग्राहकका लागि वेबसाइट निर्माणसम्बन्धी काम गरे। सुरुमा उनीसँग आफ्नै घरमा इन्टरनेटसमेत थिएन।
ग्राहकसँग सम्पर्क गर्न बिहानै इन्टरनेट क्याफे पुग्नुपर्थ्यो र घर फर्किएपछि कोडिङको काम गर्थे।
चार वर्षको स्वतन्त्र कामबाट उनले साथीहरूको एउटा सानो समूह बनाए। सन् २०१२ मा पढाइ सकिने समयसम्म त्यो समूह पाँच जनाको भइसकेको थियो।
सबै साथी अलगअलग काममा जाने भएपछि उनीहरूले मिलेर कम्पनी स्थापना गर्ने निर्णय गरे। त्यसपछि वेबसाइट निर्माणसम्बन्धी उत्पादन ‘सिउ वेब’ तयार भयो।
तर बजारमा अपेक्षित सफलता पाएन। प्रयोगकर्ता आकर्षित भए पनि त्यसबाट पर्याप्त आम्दानी गर्न नसकेपछि कम्पनीले त्यो उत्पादन अर्को व्यवसायलाई बिक्री गर्यो।
त्यसपछि सन् २०१४ मा उनले ‘बिकिटिङ’ नामको डिजिटल बजार प्रवर्द्धनसम्बन्धी उपकरण विकास गरे।
यो उत्पादनले अनलाइन व्यवसायीलाई ग्राहक आकर्षित गर्न, बिक्री बढाउन र वेबसाइटको कारोबार सुधार्न सहयोग गर्थ्यो। यसले अमेरिकी लगानीकर्ता तथा प्रविधि क्षेत्रको ध्यान पनि खिच्यो।
कम्पनीले प्रारम्भिक लगानी प्राप्त गर्यो र सन् २०१५ मा अमेरिकामा कार्यालयसमेत स्थापना गर्यो।
तर प्रविधि व्यवसायमा एउटा उत्पादन सफल हुँदैमा त्यसको भविष्य सुरक्षित हुँदैन। बिकिटिङले काम गरिरहेको ठूलो डिजिटल मञ्चको नीतिमा परिवर्तन आएपछि कम्पनीको आम्दानीमा दबाब पर्यो।
ट्रुओङले पछि दिएको अन्तर्वार्तामा त्यसलाई कम्पनीको दिशा बदल्ने निर्णायक अनुभवका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
अरूको प्रणालीमा निर्भर भएर व्यवसाय चलाउँदा त्यस प्रणालीको निर्णयले आफ्नै आम्दानी र भविष्य प्रभावित हुन सक्ने उनको अनुभव थियो।
यही अनुभवपछि कम्पनीले आफ्नै व्यापारिक पूर्वाधार निर्माण गर्ने बाटो रोज्यो। सन् २०१९ को मध्यतिर ‘सपबेस’ परियोजना सुरु भयो।
त्यसले ओपनकमर्स ग्रुपलाई डिजिटल बजार प्रवर्द्धनका उपकरण बनाउने कम्पनीबाट सीमापार अनलाइन व्यापारका लागि एकीकृत प्रणाली उपलब्ध गराउने व्यवसायमा रूपान्तरण गर्यो।
पसल खोल्ने मात्रै होइन, कारोबार चलाउने प्रणाली
ओपनकमर्सको मुख्य विशेषता यसको व्यवसायिक मोडेलमा छ।
सामान्यतः अनलाइन व्यापार सुरु गर्न चाहने व्यक्तिले वेबसाइट बनाउने, सामान खोज्ने, भुक्तानीको व्यवस्था गर्ने, विज्ञापन चलाउने र ढुवानी कम्पनीसँग सम्झौता गर्नुपर्ने हुन्छ।
यी कामका लागि अलगअलग सेवा प्रदायक खोज्दा लागत बढ्छ र व्यवस्थापन पनि जटिल हुन्छ।
ओपनकमर्सले यिनै कामलाई एउटै प्रविधि प्रणालीभित्र जोड्ने प्रयास गरेको छ। कम्पनीको उत्पादन समूहमा सपबेस, प्रिन्टबेस र प्लसबेस प्रमुख छन्।
यी तीनवटै उत्पादनको काम एउटै भए पनि लक्षित व्यवसाय र सेवा फरक छन्।
सपबेस अनलाइन पसल निर्माण र सञ्चालनका लागि बनाइएको मञ्च हो। यसबाट व्यवसायीले आफ्नै अनलाइन स्टोर बनाउन, उत्पादनको विवरण राख्न, मूल्य निर्धारण गर्न र ग्राहकबाट अर्डर लिन सक्छन्।
यसमा छुट, थप बिक्री, ग्राहकलाई फेरि खरिद गर्न प्रेरित गर्ने सुविधा र कारोबार विश्लेषणजस्ता उपकरण पनि उपलब्ध छन्।
प्रिन्टबेस भने आफ्नै डिजाइनका सामग्री बिक्री गर्न चाहने व्यवसायीका लागि उपयोगी प्रणाली हो।
उदाहरणका लागि, कसैले आफ्नै डिजाइनमा टी-सर्ट, मग, टोपी वा अन्य सामग्री बिक्री गर्न चाहन्छ भने पहिले ठूलो परिमाणमा सामान उत्पादन गरेर गोदाममा राखिरहनुपर्दैन।
ग्राहकबाट अर्डर आएपछि मात्रै उत्पादन र ढुवानीको प्रक्रिया अघि बढाउन सकिन्छ। यसलाई ‘प्रिन्ट अन डिमान्ड’ अर्थात् माग आएपछि उत्पादन गर्ने व्यवसायिक मोडेल भनिन्छ।
प्लसबेसले सामान खोज्ने, आपूर्तिकर्तासँग मूल्य मिलाउने र उत्पादन बिक्रीका लागि तयार पार्ने काममा सहयोग गर्छ। यसले विशेषगरी ‘ड्रपसिपिङ’ व्यवसायलाई लक्षित गरेको छ।
यस मोडेलमा विक्रेताले आफैँ सामानको मौज्दात राख्दैन। ग्राहकबाट अर्डर आएपछि उत्पादक वा आपूर्तिकर्ताबाट सामान सिधै ग्राहकसम्म पठाउने व्यवस्था गरिन्छ।
यी प्रणालीको उद्देश्य अनलाइन विक्रेतालाई प्रत्येक कामका लागि छुट्टाछुट्टै सेवा खोज्नुपर्ने झन्झट घटाउनु हो।
कम्पनीका अनुसार यसको प्रविधि प्रणालीले अर्डर व्यवस्थापन, बजार प्रवर्द्धन, भुक्तानी, ढुवानी र ग्राहक सेवासम्मका कामलाई एकीकृत गर्न सहयोग गर्छ।
यसको अर्थ व्यवसायीले कुनै काम गर्नैपर्दैन भन्ने होइन। कुन सामान बेच्ने, कसलाई बेच्ने, कति मूल्य राख्ने र ग्राहक कसरी आकर्षित गर्ने भन्ने निर्णय व्यवसायीकै हुन्छ।
ओपनकमर्सले ती निर्णय कार्यान्वयन गर्न आवश्यक प्रविधि र सञ्चालनसम्बन्धी सेवा उपलब्ध गराउँछ।
सामान नथुपारी विश्व बजारमा व्यापार
ओपनकमर्सको व्यवसायिक मोडेल बुझ्न ड्रपसिपिङ र प्रिन्ट अन डिमान्डलाई बुझ्नुपर्छ। यी दुवै मोडेलले परम्परागत व्यापारमा आवश्यक पर्ने ठूलो मौज्दात, गोदाम र प्रारम्भिक लगानीको दबाब घटाउँछन्।
परम्परागत व्यापारमा व्यवसायीले पहिले सामान खरिद गर्छ, गोदाममा राख्छ र त्यसपछि ग्राहक खोज्छ। सामान बिक्री नभएमा पूँजी लामो समयसम्म थन्किन सक्छ।
तर ड्रपसिपिङमा व्यवसायीले पहिले अनलाइनमा सामान प्रदर्शन गर्छ। ग्राहकले अर्डर गरेपछि आपूर्तिकर्ताले सामान पठाउने प्रक्रिया अघि बढाउँछ। विक्रेताले बिक्री मूल्य र आपूर्तिकर्ताको लागतबीचको अन्तरबाट आम्दानी गर्छ।
उदाहरणका लागि, भियतनाममा बसेको एउटा व्यवसायीले अमेरिकाका ग्राहकलाई लक्षित गरेर अनलाइन पसल खोल्न सक्छ। उसले आपूर्तिकर्ताले उपलब्ध गराएका उत्पादनमध्ये आफूले बेच्न चाहेको सामान छान्छ।
त्यसको तस्बिर र विवरण आफ्नो पसलमा राख्छ। सामाजिक सञ्जाल वा अन्य माध्यमबाट ग्राहक आकर्षित गर्छ। ग्राहकले सामान खरिद गरेपछि अर्डर आपूर्तिकर्ता र ढुवानी सेवासम्म पुग्छ।
त्यसपछि सामान ग्राहकको ठेगानामा पठाइन्छ।
यस प्रक्रियामा विक्रेताले सामानको मौज्दात राख्नुपर्ने बाध्यता हुँदैन। तर सामानको गुणस्तर, ढुवानी खर्च, ग्राहकको गुनासो, फिर्ता र भुक्तानी व्यवस्थापनको जोखिम भने समाप्त हुँदैन।
व्यवसायीले यी पक्षको हिसाब नगरेमा बिक्री बढे पनि नाफा नहुन सक्छ।
प्रिन्ट अन डिमान्डमा पनि यस्तै सिद्धान्त लागू हुन्छ। डिजाइन तयार पार्ने व्यवसायीले ग्राहकको माग आएपछि मात्रै सामान उत्पादन गराउँछ।
यसले नयाँ डिजाइन वा उत्पादनको बजार परीक्षण गर्न सजिलो बनाउँछ। बिक्री नहुने सामानको ठूलो मौज्दात राख्नुपर्ने जोखिम कम हुन्छ।
ओपनकमर्सले यस्ता व्यवसायलाई आवश्यक प्रविधि उपलब्ध गराएर अनलाइन व्यापारमा प्रवेशको अवरोध घटाउने प्रयास गरेको छ।
कम्पनीले सन् २०२२ मा सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार त्यसबेला यसको प्रणाली प्रयोग गरेर १९५ देशका ८६ हजार ७०० भन्दा बढी विक्रेताले अन्तर्राष्ट्रिय अनलाइन पसल सञ्चालन गरेका थिए।
ती विक्रेताको कुल व्यापारिक कारोबार ६७ करोड अमेरिकी डलर पुगेको कम्पनीले जनाएको थियो।
यहाँ कुल व्यापारिक कारोबार र कम्पनीको आम्दानीबीचको भिन्नता बुझ्न आवश्यक छ। ६७ करोड डलर ओपनकमर्सले आफैँले कमाएको रकम होइन।
यो कम्पनीको प्रणाली प्रयोग गर्ने विक्रेताहरूको पसलबाट भएको कुल कारोबारको मूल्य हो। कम्पनीले आम्दानी भने आफ्ना प्रविधि, सेवा, सदस्यता र कारोबारसँग जोडिएका शुल्कबाट गर्छ।
लगानीकर्ताको विश्वास र तीव्र विस्तार
प्रविधि व्यवसायमा प्रयोगकर्ता संख्या बढ्नु महत्त्वपूर्ण हुन्छ, तर व्यवसाय विस्तार गर्न लगानी, उत्पादन विकास र बजार पहुँच पनि उत्तिकै आवश्यक पर्छ।
ओपनकमर्सले सन् २०२२ फेब्रुअरीमा यही चरणमा ७ मिलियन अमेरिकी डलरको सिरिज ए लगानी जुटायो।
भियतनामको प्रविधि कम्पनी भिएनजीको नेतृत्वमा भएको उक्त लगानीमा डु भेन्चर्स सहभागी भएको थियो।
लगानी जुटाउँदा कम्पनीले आफ्नो प्रणालीबाट १९५ देशका ८६ हजार ७०० भन्दा बढी विक्रेताले अनलाइन पसल सञ्चालन गरेको र ६७ करोड डलरको कुल व्यापारिक कारोबार भएको विवरण सार्वजनिक गरेको थियो।
कम्पनीले नयाँ पूँजी उत्पादन सुधार, नयाँ ग्राहक समूहसम्म पहुँच र अमेरिका, युरोप तथा चीनजस्ता बजारमा विस्तारका लागि प्रयोग गर्ने जनाएको थियो।
लगानीकर्ताका लागि ओपनकमर्सको आकर्षण यसको सम्भावित बजारमा मात्रै सीमित थिएन। यसले अनलाइन व्यापार सुरु गर्न चाहने साना व्यवसायी र व्यक्तिगत उद्यमीलाई लक्षित गरेको थियो।
परम्परागत रूपमा ठूलो लगानी र व्यावसायिक संरचना चाहिने अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा प्रविधिको सहायताले साना व्यवसायीलाई पनि प्रवेश गराउन सक्ने सम्भावना यसमा थियो।
डु भेन्चर्सकी जनरल पार्टनर भि लेले लगानी घोषणाका क्रममा ओपनकमर्सले व्यवसायीलाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सहज प्रवेश गराउने र उद्यमशीलताको अवरोध घटाउने काम गरिरहेको बताएकी थिइन्।
भिएनजीले पनि सीमापार अनलाइन व्यापारलाई ई–कमर्स क्षेत्रको सम्भावित विकास चालकका रूपमा उल्लेख गर्दै कम्पनीको उत्पादन अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धामा उत्रन सक्ने सम्भावना औँल्याएको थियो।
कम्पनीको विस्तारसँगै यसको कर्मचारी र कार्यालय संरचना पनि बढ्यो।
सन् २०२३ मा प्रकाशित संस्थापकसँगको अन्तर्वार्तामा कम्पनीमा झन्डै ४०० कर्मचारी रहेको र भियतनाम, अमेरिका तथा चीनमा कार्यालय सञ्चालन भइरहेको उल्लेख छ।
त्यतिबेला संस्थापकले अघिल्लो वर्षको कुल व्यापारिक कारोबार ४० करोड अमेरिकी डलर पुगेको बताएका थिए। यो तथ्य सन् २०२२ को कम्पनीको कारोबारसम्बन्धी विवरणसँग मेल खान्छ, तर यसलाई कम्पनीको आम्दानीका रूपमा बुझ्नु हुँदैन।
कम्पनीको हालको आधिकारिक वेबसाइटले १० लाख होइन, १ लाखभन्दा बढी विश्वव्यापी ग्राहक, १ लाख ३० हजारभन्दा बढी अनलाइन स्टोर निर्माण र १९५ देशमा सेवा पुगेको दाबी गरेको छ।
कम्पनीले ३०० भन्दा बढी कर्मचारी रहेको विवरण पनि सार्वजनिक गरेको छ।
यी कम्पनीले आफैँ सार्वजनिक गरेका तथ्यांक हुन्। सक्रिय ग्राहक, नियमित कारोबार गर्ने विक्रेता र कुल दर्ता भएका ग्राहकको संख्या फरक हुन सक्ने भएकाले तिनलाई एउटै अर्थमा लिन मिल्दैन।
प्रविधि मात्रै पर्याप्त हुँदैन
ओपनकमर्सको सफलताको कथा प्रविधि निर्माणको कथा मात्र होइन। यो व्यवसायीको वास्तविक समस्या बुझ्ने र त्यसअनुसार उत्पादन परिवर्तन गर्ने प्रक्रियासँग पनि जोडिएको छ।
संस्थापक ट्रुओङले आफ्नो सुरुवाती व्यवसायमा गरेको एउटा गल्तीबारे खुला रूपमा बताएका छन्। उनी प्राविधिक पक्षलाई अत्यधिक प्राथमिकता दिन्थे।
आफूलाई राम्रो लागेको प्रविधि र डिजाइनमा समय खर्च गर्थे, तर ग्राहकले वास्तवमा के चाहन्छन् भन्ने कुरा पर्याप्त रूपमा बुझ्दैनथे।
उनको अनुभवमा प्राविधिक रूपमा उत्कृष्ट उत्पादन बनाउनु र ग्राहकले पैसा तिरेर प्रयोग गर्ने उत्पादन बनाउनु एउटै कुरा होइन।
उनले दिएको अन्तर्वार्तामा सुरुवाती वेबसाइट निर्माणसम्बन्धी उत्पादनले छोटो समयमै ठूलो संख्यामा प्रयोगकर्ता आकर्षित गरे पनि पर्याप्त आम्दानी गर्न नसकेको उल्लेख छ।
करिब २० जनाको टोलीले महिनामा १ हजारदेखि २ हजार अमेरिकी डलर मात्रै आम्दानी गर्ने अवस्था थियो। प्रयोगकर्ता हुनु र व्यावसायिक रूपमा सफल हुनुबीचको दूरी उनले त्यही बेला महसुस गरे।
यस अनुभवले कम्पनीको उत्पादन विकास गर्ने तरिकामा प्रभाव पारेको देखिन्छ। सपबेसको पहिलो संस्करण चार महिनामै तयार पारिएको उनले बताएका छन्।
यसअघि वेबसाइट निर्माणको एउटा उत्पादन बनाउन झन्डै एक वर्ष लागेको थियो। नयाँ प्रणाली निर्माण गर्दा प्रविधिको पूर्णताभन्दा बजारमा छिटो परीक्षण गर्ने र प्रयोगकर्ताको प्रतिक्रिया लिने पक्षलाई महत्त्व दिन थालियो।
अर्को महत्त्वपूर्ण पाठ अरूको डिजिटल मञ्चमा निर्भर नहुने थियो।
बिकिटिङको आम्दानीमा बाह्य मञ्चको नीतिगत परिवर्तनले प्रभाव पारेपछि कम्पनीले आफ्नै प्रणाली निर्माणमा जोड दियो। यसले व्यवसायलाई उत्पादन, ग्राहक र सञ्चालनमा बढी नियन्त्रण दिने अपेक्षा गरिएको थियो।
यद्यपि आफ्नै प्रणाली बनाउँदैमा बजारको सबै जोखिम हट्दैन।
अन्तर्राष्ट्रिय अनलाइन व्यापारमा विज्ञापन खर्च, भुक्तानी अस्वीकृति, सामानको गुणस्तर, ढुवानी ढिलाइ, ग्राहकको गुनासो र फिर्ता हुने सामानको लागतले नाफा प्रभावित गर्छ।
एउटा देशमा सफल भएको व्यापारिक मोडेल अर्को देशमा उस्तै रूपमा सफल हुन्छ भन्ने पनि छैन। ग्राहकको रुचि, कर व्यवस्था, उपभोक्ता अधिकार र ढुवानीको संरचना फरक हुन्छ।
त्यसैले ओपनकमर्सको व्यवसायिक प्रस्तावलाई केवल अनलाइन पसल खोल्ने सजिलो उपायका रूपमा बुझ्नु पर्याप्त हुँदैन।
यसको वास्तविक उपयोगिता अनलाइन विक्रेतालाई व्यापार सञ्चालनका विभिन्न चरणमा आवश्यक पर्ने प्रविधि र सेवा एउटै प्रणालीबाट उपलब्ध गराउने क्षमतामा छ।
नेपालका लागि सिकाइ र सम्भावना
नेपालको ई-कमर्स क्षेत्रसँग ओपनकमर्सको तुलना गर्दा बजारको आकार र व्यवसायिक संरचनाबीचको अन्तर देखिन्छ।
नेपालमा अनलाइन व्यापार गर्ने व्यवसायीमध्ये धेरैले सामाजिक सञ्जाल, आफ्नै वेबसाइट वा स्थानीय डिजिटल बजारको सहायताबाट सामान बिक्री गरिरहेका छन्।
कतिपयले आफ्नै मौज्दात राख्छन्, कतिपयले आपूर्तिकर्ताबाट सामान मगाएर ग्राहकलाई पुर्याउँछन्। तर अनलाइन पसल निर्माणदेखि भुक्तानी, ढुवानी, ग्राहक सेवा र कारोबार विश्लेषणसम्मका सेवा एउटै प्रणालीमा जोड्ने अभ्यास अझै सीमित छ।
ओपनकमर्सको मोडेलले नेपालका व्यवसायीलाई दुईवटा महत्त्वपूर्ण पक्ष देखाउँछ। पहिलो, अनलाइन व्यापारमा अवसर केवल सामान बेच्ने व्यवसायमा मात्रै हुँदैन।
सामान बेच्ने व्यवसायीलाई आवश्यक प्रविधि, भुक्तानी, बजार प्रवर्द्धन, अर्डर व्यवस्थापन र ढुवानीको पूर्वाधार उपलब्ध गराउने व्यवसाय पनि ठूलो बजार बन्न सक्छ। दोस्रो, स्थानीय उत्पादनलाई विदेशी ग्राहकसम्म पुर्याउन डिजिटल प्रणालीको भूमिका महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
नेपालमा हस्तकला, कपडा, गलैँचा, मौलिक डिजाइनका सामग्री, सजावटी वस्तु, पर्यटनसँग जोडिएका उत्पादन र साना उद्योगका सामग्रीलाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पुर्याउने सम्भावना छ।
तर उत्पादन राम्रो हुनु मात्रै पर्याप्त छैन। अन्तर्राष्ट्रिय ग्राहकले सजिलै अर्डर गर्न सक्ने वेबसाइट, सुरक्षित भुक्तानी, भरपर्दो ढुवानी, समयमै सामान प्राप्त हुने सुनिश्चितता र गुनासो सम्बोधन गर्ने प्रणाली चाहिन्छ।
यही ठाउँमा ओपनकमर्सजस्तो कम्पनीको व्यवसायिक अवधारणा नेपालका लागि सान्दर्भिक हुन सक्छ।
नेपालमै यस्तै सेवा प्रणाली विकास गर्ने वा उपलब्ध अन्तर्राष्ट्रिय प्रणालीलाई स्थानीय व्यवसायको आवश्यकताअनुसार प्रयोग गर्ने सम्भावना छ।
तर त्यसका लागि नेपालका भुक्तानी प्रणाली, विदेशी मुद्रा कारोबारसम्बन्धी व्यवस्था, कर, भन्सार, निर्यात प्रक्रिया र अन्तर्राष्ट्रिय ढुवानीसँग जोडिएका अवरोध समाधान गर्नुपर्छ।
नेपालको चुनौती अनलाइन पसल खोल्ने प्रविधि नहुनु मात्रै होइन।
विदेशी ग्राहकबाट भुक्तानी कसरी प्राप्त गर्ने, निर्यातयोग्य सामानको गुणस्तर कसरी सुनिश्चित गर्ने, साना अर्डरलाई पनि प्रतिस्पर्धी लागतमा कसरी पठाउने र ग्राहकले सामान फिर्ता गर्न चाहेमा कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्ने प्रश्न अझै महत्त्वपूर्ण छन्।
यी समस्या समाधान नगरी वेबसाइट वा मोबाइल अनुप्रयोग बनाउँदैमा अन्तर्राष्ट्रिय ई-कमर्स व्यवसाय विस्तार हुँदैन।
ओपनकमर्सको उदाहरणले अर्को कुरा पनि देखाउँछ। विश्व बजारमा प्रतिस्पर्धा गर्न कम्पनीले सुरुमा ठूलो उत्पादन कारखाना वा विशाल भौतिक पूर्वाधार बनाउनैपर्छ भन्ने छैन।
ग्राहकको समस्या बुझ्ने, त्यसलाई समाधान गर्ने प्रविधि बनाउने र निरन्तर सुधार गर्ने क्षमता पनि अन्तर्राष्ट्रिय व्यवसायको आधार बन्न सक्छ।
भियतनामको हनोईबाट सुरु भएको ओपनकमर्सले अहिले विश्वका १९५ देशका विक्रेतालाई लक्षित गरेर सेवा उपलब्ध गराउने दाबी गरेको छ।
यसको यात्रा कोडिङ गर्ने विद्यार्थीबाट सुरु भएर डिजिटल बजार प्रवर्द्धन, आफ्नै अनलाइन व्यापारिक प्रणाली र सीमापार ई–कमर्सको पूर्वाधार निर्माणसम्म आइपुगेको छ।
कम्पनीले उत्पादन बेच्नेभन्दा उत्पादन बेच्न चाहनेलाई आवश्यक प्रणाली उपलब्ध गराउने व्यवसाय रोज्यो।
नेपालका लागि यसको मुख्य सन्देश यही हो। विश्व बजारमा पुग्न आफ्नै सामान मात्रै होइन, अरूको व्यापारलाई सम्भव बनाउने प्रविधि र सेवा पनि निर्यात गर्न सकिन्छ।
