एजेन्सी । विश्व विद्युतीय सवारी साधन (ईभी) बजारमा चीनले आफ्नो दबदबा कायम गरिरहँदा घरेलु अटोमोबाइल उद्योग भने मूल्य युद्ध र अत्यधिक उत्पादन क्षमताको संकटमा फसेको छ । उन्नत ब्याट्री प्रविधि र आक्रामक बजार विस्तारका कारण चिनियाँ ब्रान्डहरूले युरोपदेखि ल्याटिन अमेरिकासम्म स्थापित विश्वव्यापी गाडी निर्माताहरूलाई चुनौती दिइरहेका छन् । तर, स्वदेशी बजारमा मागभन्दा बढी उत्पादन, अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा र नाफामा गिरावटले चीनको ईभी उद्योगको दिगोपनमाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ ।
चीनको घरेलु अटोमोबाइल बजारमा अहिले अत्यधिक गाडी निर्माता कम्पनी, मागभन्दा धेरै उत्पादन क्षमता र तीव्र प्रतिस्पर्धा मुख्य चुनौती बनेका छन् । ग्राहक आकर्षित गर्न कम्पनीहरूबीच मूल्य घटाउने होड चलेको छ । यसले गाडी सस्तो बनाए पनि उत्पादकहरूको नाफामा ठूलो दबाब सिर्जना गरेको छ ।
एक समय तीव्र गतिमा उत्पादन संयन्त्र विस्तार गरेका कम्पनीहरूलाई अहिले आफ्ना कारखाना पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन गर्न आवश्यक संख्यामा गाडी बिक्री गर्न कठिन भइरहेको छ ।
अमेरिकी अखबार द वाल स्ट्रिट जर्नलको हालैको प्रतिवेदनले पनि चिनियाँ अटोमोबाइल क्षेत्रको संकटलाई उजागर गरेको छ । प्रतिवेदनअनुसार कम्पनीहरूको उत्पादन विस्तार वास्तविक बजार मागभन्दा निकै अगाडि पुगेको छ ।
यो संकट प्रविधि वा उत्पादन क्षमताको अभावका कारण उत्पन्न भएको होइन । चीनसँग विश्वकै अग्रणी ईभी निर्माता र उन्नत ब्याट्री कम्पनीहरू छन् । तर, घरेलु बजारले धान्न सक्ने क्षमताभन्दा उद्योगको विस्तार निकै तीव्र हुँदा उत्पादन र मागबीच असन्तुलन पैदा भएको हो ।
विगतका वर्षहरूमा चीनको ईभी उद्योगले सरकारी अनुदान, ठूलो लगानी र तीव्र उपभोक्ता मागको लाभ उठाएको थियो । स्थानीय सरकारले रोजगारी सिर्जना र औद्योगिक केन्द्र विकास गर्ने उद्देश्यले गाडी निर्माताहरूलाई सहयोग गरे ।
यही नीतिगत सहयोग र लगानीको परिणामस्वरूप बीवाईडी, नियो, साओमी र गिली जस्ता कम्पनीहरू विश्वस्तरीय ब्रान्डका रूपमा स्थापित भए ।
तर, ईभी बजारको सम्भावना देखेर सयौँ नयाँ कम्पनीहरू पनि उद्योगमा प्रवेश गरे । सबैले माग निरन्तर बढिरहने अनुमान गर्दै ठूला उत्पादन कारखाना निर्माण गरे । अन्ततः उत्पादन क्षमता र वास्तविक बजार मागबीच ठूलो खाडल सिर्जना भयो ।
सीमित ग्राहकका लागि दर्जनौँ कम्पनी प्रतिस्पर्धामा उत्रिएपछि मूल्य घटाउने रणनीति तीव्र बन्यो । बजार हिस्सा जोगाउन कम्पनीहरूले निरन्तर छुट दिन थाले । यसले उपभोक्तालाई लाभ दिए पनि उत्पादकहरूको नाफा मार्जिन अत्यन्तै साँघुरो बनाएको छ ।
बजार हिस्सा जोगाउन मूल्य घटाउनुपर्ने र घाटा पूर्ति गर्न थप गाडी उत्पादन गर्नुपर्ने दुष्चक्रमा चिनियाँ अटो उद्योग फसेको छ । वित्तीय रूपमा कमजोर र विशिष्ट प्रविधि नभएका साना कम्पनीहरूका लागि यो अवस्था अस्तित्वकै संकट बनेको छ ।
घरेलु बजारमा प्रतिस्पर्धा चर्किएपछि चिनियाँ कम्पनीहरूले आफ्नो ध्यान अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा केन्द्रित गरेका छन् । उनीहरू युरोप, दक्षिणपूर्वी एसिया र ल्याटिन अमेरिकामा सस्तो मूल्य र उन्नत प्रविधिका गाडी लिएर आक्रामक रूपमा प्रवेश गरिरहेका छन् ।
यसले परम्परागत युरोपेली तथा अमेरिकी अटो निर्माताहरूलाई आफ्ना उत्पादन र मूल्य रणनीति पुनर्विचार गर्न बाध्य बनाएको छ । चिनियाँ कम्पनीहरूको अन्तर्राष्ट्रिय विस्तारले विश्वव्यापी अटोमोबाइल प्रतिस्पर्धालाई थप तीव्र बनाएको छ ।
तर, गाडी निर्यात मात्रै चीनको घरेलु संकटको स्थायी समाधान होइन । विदेशी बजारमा व्यापारिक अवरोध, कडा कानुनी प्रावधान, स्थानीय प्रतिस्पर्धा र उपभोक्ताको विश्वास जित्नुपर्ने चुनौती छन् । विभिन्न देशले घरेलु उद्योग संरक्षणका लागि अपनाउने नीतिले पनि चिनियाँ कम्पनीहरूको विस्तार प्रभावित हुन सक्छ ।
चीनको ईभी संकटले भारतलगायत उदीयमान बजारका लागि महत्त्वपूर्ण पाठ दिएको विज्ञहरूको भनाइ छ । ट्रिभ मोबिलिटीका संस्थापक तथा प्रमुख कार्यकारी नवीन गुप्ताका अनुसार उत्पादन क्षमता बढाउनु वा नयाँ प्रविधि भित्र्याउनु मात्रै दीर्घकालीन सफलताको ग्यारेन्टी होइन ।
बजार परिपक्व हुँदै जाँदा उत्पादन क्षमता र वास्तविक मागबीच सन्तुलन कायम राख्नु, स्वस्थ वित्तीय अवस्था जोगाउनु र उपभोक्ताको दिगो विश्वास जित्नु महत्त्वपूर्ण हुन्छ ।
विज्ञहरूका अनुसार केवल छुट र आक्रामक विस्तारमा निर्भर वृद्धि जोखिमपूर्ण हुन्छ । बजारको वास्तविक आवश्यकता, चार्जिङ पूर्वाधारको विकास, मर्मतसम्भार र गाडी सञ्चालनको समग्र लागतलाई ध्यानमा नराखी बिक्री संख्या र उत्पादन क्षमता बढाउने होडमा लाग्दा उद्योग धराशायी हुन सक्छ ।
चीनको पछिल्लो अनुभवले विश्वभरका ईभी निर्माताहरूलाई स्पष्ट सन्देश दिएको छ । प्रविधिमा अग्रता, ठूलो उत्पादन क्षमता र अन्तर्राष्ट्रिय बजार विस्तारले मात्रै उद्योगको दीर्घकालीन सफलता सुनिश्चित गर्दैन । वास्तविक मागअनुसार उत्पादन, स्वस्थ प्रतिस्पर्धा र वित्तीय स्थायित्व कायम गर्न नसके विश्व बजारमा दबदबा बनाएको उद्योगसमेत घरेलु संकटबाट उम्कन कठिन हुन्छ ।
