पुस्तक : हाउस अफ हुवावे : द सेक्रेट हिस्ट्री अफ चाइनाज मोस्ट पावरफुल कम्पनी
लेखक : इभा डो
प्रकाशन : सन् २०२५
प्रकाशक : पोर्टफोलियो
पृष्ठ : ४४८
व्यवसायको इतिहासमा केही कम्पनी यस्ता हुन्छन्, जसले आफ्नो उत्पादन र सेवाको बजार मात्र विस्तार गर्दैनन्, देशको आर्थिक दिशा, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र विश्वशक्तिको समीकरणमै प्रभाव पार्छन्।
चीनको प्रविधि कम्पनी हुवावे त्यस्तै एउटा उदाहरण हो। सामान्य दूरसञ्चार उपकरणको कारोबारबाट सुरु भएको यो कम्पनी आज विश्वव्यापी सञ्चार पूर्वाधार, स्मार्टफोन, दूरसञ्चार प्रविधि र डिजिटल प्रणालीको महत्त्वपूर्ण खेलाडी बनेको छ।
इभा डो लिखित ‘हाउस अफ हुवावे’ यही असाधारण यात्राको विस्तृत अभिलेख हो। पुस्तकले हुवावेको सफलतालाई केवल एउटा उद्यमीको व्यावसायिक प्रतिभा वा चीनको आर्थिक विकासको परिणामका रूपमा प्रस्तुत गर्दैन।
यसले कम्पनीको उदयमा नेतृत्व, राज्यको भूमिका, राजनीतिक सम्बन्ध, बजार रणनीति, प्रविधि अनुसन्धान, अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धा र सुरक्षा चासो कसरी एकअर्कासँग जोडिए भन्ने देखाउँछ।
हुवावेबारे विश्वभर चर्चा हुनुको एउटा प्रमुख कारण यसको प्रविधि र बजार विस्तार हो भने अर्को कारण यसको चीनको सत्तासंरचनासँगको सम्बन्धबारे उठेका प्रश्न हुन्।
विशेषगरी अमेरिका र चीनबीच प्रविधि तथा व्यापार प्रतिस्पर्धा चर्किएपछि हुवावे एउटा कम्पनीको सीमाभन्दा बाहिर निस्केर अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिक बहसको विषय बन्यो।
पुस्तकले यही जटिल सम्बन्धलाई ऐतिहासिक घटनाक्रम, अन्तर्वार्ता र अभिलेखका आधारमा केलाउने प्रयास गरेको छ।
वाशिङ्टन पोस्टकी प्रविधि पत्रकार इभा डोले हुवावेको इतिहासलाई कम्पनीको स्थापनादेखि पछिल्लो प्रविधिगत प्रतिस्पर्धासम्म क्रमबद्ध रूपमा प्रस्तुत गरेकी छन्।
कम्पनीको आन्तरिक संस्कृति, संस्थापकको पारिवारिक पृष्ठभूमि, सरकारी निकायसँगको सम्बन्ध र अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा विस्तारका क्रममा सामना गरेका चुनौतीलाई एउटै कथामा जोड्नु पुस्तकको विशेषता हो।
सेनाको अनुभवबाट उद्यमशीलतासम्म
हुवावेको कथा बुझ्न यसको संस्थापक रेन झेङ्फेईको जीवन बुझ्न आवश्यक हुन्छ। सन् १९४४ मा जन्मिएका रेनको प्रारम्भिक जीवन चीनको राजनीतिक तथा सामाजिक परिवर्तनसँग जोडिएको थियो।
इन्जिनियरिङ पृष्ठभूमिका उनले आफ्नो जीवनको एउटा महत्त्वपूर्ण समय चिनियाँ सेनासँग सम्बन्धित प्राविधिक तथा उत्पादन क्षेत्रमा बिताए।
त्यस अवधिको अनुशासन, संगठनात्मक संरचना र सामूहिक कार्यशैलीले उनको व्यावसायिक सोचमा प्रभाव पारेको पुस्तकले देखाउँछ।
सेनाको अनुभवपछि रेनले उद्यमशीलताको बाटो रोजे।
सन् १९८७ मा चीनको सेन्जेनमा हुवावे स्थापना गर्दा उनी ४३ वर्षका थिए। त्यो समय चीन आर्थिक सुधार र खुला बजारतर्फ अघि बढिरहेको थियो। सेन्जेन विशेष आर्थिक क्षेत्रका रूपमा विकसित हुँदै थियो।
विदेशी लगानी, औद्योगिक उत्पादन र नयाँ व्यवसायका लागि अवसर सिर्जना भइरहेको थियो।
यही परिवर्तनको वातावरणमा रेनले दूरसञ्चार क्षेत्रमा सम्भावना देखे। प्रारम्भिक चरणमा हुवावेले टेलिफोन एक्सचेन्जका उपकरणको कारोबार र आपूर्तिबाट काम सुरु गरेको थियो।
तर कम्पनीको लक्ष्य उपकरण बिक्रीमा सीमित रहेन।
चीनको दूरसञ्चार प्रणालीलाई विदेशी प्रविधिमाथिको निर्भरता घटाउँदै आफ्नै उत्पादन र अनुसन्धानमा आधारित बनाउने सोचले हुवावेको विकासलाई गति दियो।
पुस्तकले रेनको सफलतालाई एक्लो प्रतिभाको परिणामका रूपमा मात्र चित्रण गर्दैन।
उनले निर्माण गरेको संगठन, कर्मचारीप्रतिको अपेक्षा, बजारमा प्रतिस्पर्धा गर्ने आक्रामक शैली र चीनको बदलिँदो आर्थिक वातावरणलाई पनि सफलताको आधारका रूपमा प्रस्तुत गर्छ।
रेनको नेतृत्वमा हुवावेले कर्मचारीलाई कम्पनीको विकासको प्रमुख शक्ति मानेको थियो। तर यससँगै कठोर कार्यसंस्कृति पनि विकास भयो।
लामो समय काम गर्ने अपेक्षा, उच्च प्रतिस्पर्धा र व्यक्तिगत त्यागलाई महत्त्व दिने व्यवस्थापन शैलीले कम्पनीलाई तीव्र गतिमा अघि बढायो। पुस्तकले यही कार्यसंस्कृतिका सकारात्मक र नकारात्मक दुवै पक्ष उजागर गर्छ।
नक्कलबाट आफ्नै प्रविधिसम्म
हुवावेको सुरुआती यात्रा आजको जस्तो अत्याधुनिक अनुसन्धान र विकासमा आधारित थिएन। कम्पनीले सुरुमा विदेशी दूरसञ्चार उपकरणको कारोबार र प्रविधि बुझ्ने काम गर्यो।
तर बजारमा दीर्घकालीन प्रतिस्पर्धा गर्न विदेशी उत्पादन बेचेर मात्र सम्भव थिएन। आफ्नै प्रविधि विकास गर्नुपर्ने आवश्यकता कम्पनीले चाँडै महसुस गर्यो।
सन् १९९० को दशकमा हुवावेले अनुसन्धान तथा विकासमा लगानी बढायो। चीनका ग्रामीण र कम विकसित क्षेत्रमा दूरसञ्चार सेवा विस्तार गर्न आवश्यक उपकरण निर्माणमा कम्पनीले ध्यान केन्द्रित गर्यो।
विदेशी कम्पनीका उत्पादन महँगा र कतिपय क्षेत्रमा पहुँचबाहिर थिए। हुवावेले स्थानीय बजारको आवश्यकता बुझेर तुलनात्मक रूपमा किफायती उपकरण उपलब्ध गराउने रणनीति अपनायो।
यो रणनीति कम्पनीको विस्तारका लागि निर्णायक बन्यो।
ठूला अन्तर्राष्ट्रिय कम्पनीले पर्याप्त व्यावसायिक सम्भावना नदेखेका क्षेत्र हुवावेका लागि अवसर बने। स्थानीय बजारको मागअनुसार उत्पादन विकास गर्ने र ग्राहकको आवश्यकताअनुसार सेवा दिने क्षमताले कम्पनीलाई प्रतिस्पर्धामा बलियो बनायो।
हुवावेले अनुसन्धान तथा विकासलाई खर्चका रूपमा मात्र लिएन।
भविष्यको बजार नियन्त्रण गर्ने आधारका रूपमा त्यसलाई प्रयोग गर्यो।
कम्पनीले आफ्नै प्रविधि विकास गर्न इन्जिनियर र प्राविधिक जनशक्तिमा लगानी गर्यो। दूरसञ्चार उपकरणको डिजाइन, उत्पादन र सुधारमा निरन्तर काम गरियो।
यसबाट एउटा महत्त्वपूर्ण व्यावसायिक पाठ देखिन्छ। बजारमा प्रवेश गर्न सजिलो उत्पादन वा सेवा पर्याप्त हुन सक्छ, तर दीर्घकालीन नेतृत्वका लागि आफ्नै क्षमता निर्माण गर्नुपर्छ।
हुवावेले यही बाटो रोजेको थियो। विदेशी उत्पादनको कारोबारबाट सुरु भएको कम्पनी क्रमशः आफ्नै अनुसन्धान, उत्पादन र प्रविधिमा आधारित संस्थाका रूपमा विकसित भयो।
पुस्तकले हुवावेको विकासलाई चीनको औद्योगिक रूपान्तरणसँग पनि जोडेको छ। चीनले उत्पादनमा मात्र सीमित नरही प्रविधि अनुसन्धान, बौद्धिक सम्पत्ति र उच्च मूल्यका उद्योगमा प्रवेश गर्ने रणनीति अघि बढाइरहेको थियो।
हुवावेको विस्तार यही राष्ट्रिय आर्थिक परिवर्तनको एउटा महत्त्वपूर्ण उदाहरण बन्यो।
‘ब्वाँसो संस्कृति’ र कठोर व्यवस्थापन
हुवावेको सफलताको चर्चासँगै यसको आन्तरिक कार्यसंस्कृति पनि सधैँ बहसमा रहँदै आएको छ। कम्पनीले आफ्नो बिक्री प्रणालीमा आक्रामक प्रतिस्पर्धा, तीव्र निर्णय क्षमता र लक्ष्य प्राप्तिका लागि उच्च प्रतिबद्धतालाई प्राथमिकता दिएको थियो।
पुस्तकले यसलाई ‘ब्वाँसो संस्कृति’सँग जोडेर व्याख्या गर्छ।
ब्वाँसोको समूहले लक्ष्य पहिचान गरेपछि सामूहिक रूपमा आक्रमण गर्ने र अवसर नछोड्ने व्यवहारलाई कम्पनीको बिक्री तथा व्यवस्थापन प्रणालीसँग तुलना गरिएको छ।
कर्मचारीलाई बजारमा प्रतिस्पर्धीभन्दा छिटो पुग्न, ग्राहकको आवश्यकता बुझ्न र सम्झौता हासिल गर्न निरन्तर दबाब दिइन्थ्यो।
यसले हुवावेलाई तीव्र गतिमा बजार विस्तार गर्न सहयोग पुर्यायो। विशेषगरी विदेशी कम्पनीसँग प्रतिस्पर्धा गर्दा निर्णय प्रक्रियामा ढिलाइ नगर्ने र ग्राहकलाई तत्काल समाधान दिने क्षमताले कम्पनीलाई फाइदा भयो।
तर यही व्यवस्थापन शैलीको अर्को पाटो पनि थियो। कर्मचारीमाथि अत्यधिक कामको दबाब, व्यक्तिगत जीवनमा असर र संस्थाभित्रको कडा प्रतिस्पर्धाले समस्या सिर्जना गरेको पुस्तकमा उल्लेख छ।
लेखिका हुवावेको सफलतालाई केवल प्रशंसाको दृष्टिले हेर्दिनन्। कम्पनीको तीव्र विकाससँग जोडिएका मानवीय मूल्य र व्यवस्थापनका कमजोरीलाई पनि उठाउँछिन्।
कतिपय कर्मचारी र उच्च अधिकारीको मानसिक दबाब तथा आत्महत्याका घटनासमेत पुस्तकमा चर्चा गरिएका छन्।
यसले व्यवसायको सफलता मापन गर्दा नाफा, बजार हिस्सा र विस्तारसँगै कर्मचारीको जीवन र संस्थागत संस्कृतिलाई पनि मूल्याङ्कन गर्नुपर्ने सन्देश दिन्छ।
कम्पनीको आन्तरिक व्यवस्थापनमा रेनले संगठनात्मक अनुशासन र सामूहिक लक्ष्यलाई जोड दिएका थिए।
निर्णय प्रक्रियामा संस्थापकको प्रभाव बलियो थियो। समयसँगै कम्पनीले व्यवस्थापन सुधार र संस्थागत संरचनाको विकासमा पनि काम गर्यो। तर हुवावेको स्वामित्व र नियन्त्रण संरचनाबारे बाहिरबाट बुझ्न कठिन रहेको विषय पुस्तकले उठाएको छ।
विश्व बजारमा प्रवेश र राजनीतिक चुनौती
चीनको घरेलु बजारमा बलियो हुँदै गएको हुवावेले सन् १९९० को दशकको अन्त्यतिर अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा विस्तार गर्ने रणनीति अघि बढायो। विदेशी बजारमा प्रवेश गर्नु कम्पनीका लागि सहज थिएन।
युरोपेली र अमेरिकी कम्पनीले दशकौँदेखि दूरसञ्चार उपकरणको बजारमा प्रभाव जमाएका थिए। हुवावेसँग उनीहरूको जस्तो स्थापित अन्तर्राष्ट्रिय सञ्जाल र विश्वास थिएन।
कम्पनीले सुरुमा एसिया, अफ्रिका र अन्य उदीयमान बजारमा अवसर खोज्यो। ती देशमा दूरसञ्चार सेवा विस्तारको आवश्यकता उच्च थियो।
तुलनात्मक रूपमा कम लागतमा उपकरण उपलब्ध गराउने र परियोजना कार्यान्वयनमा सक्रिय भूमिका खेल्ने क्षमताले हुवावेलाई प्रतिस्पर्धी बनायो।
अन्तर्राष्ट्रिय विस्तारमा चीन सरकारको कूटनीतिक तथा आर्थिक भूमिकासमेत महत्त्वपूर्ण रहेको पुस्तकले चर्चा गर्छ।
सरकारी वित्तीय सहयोग, ऋण सुविधा र विदेशमा चिनियाँ संस्थाको उपस्थितिले हुवावेजस्ता कम्पनीलाई अवसर उपलब्ध गराएको लेखिकाको विश्लेषण छ।
तर सरकारी सहयोग र कम्पनीमाथिको राजनीतिक नियन्त्रणबीचको सीमा कहाँ छ भन्ने प्रश्न पनि यससँगै जोडिएको छ।
हुवावेले विश्व बजारमा आफ्नो स्थान बनाउँदै गर्दा अमेरिकी अधिकारी र सुरक्षा निकायको चासो बढ्दै गयो। कम्पनीको दूरसञ्चार उपकरणमार्फत चीनले अन्य देशका सञ्चार सञ्जालमा पहुँच प्राप्त गर्न सक्ने आशङ्का व्यक्त गरियो।
हुवावेले भने यस्ता आरोप अस्वीकार गर्दै आफू व्यावसायिक कम्पनी भएको र सम्बन्धित देशका कानुनअनुसार काम गर्ने बताउँदै आएको छ।
यो विवादलाई पुस्तकले एकपक्षीय रूपमा प्रस्तुत गर्दैन। चीनको राज्य संरचना र कम्पनीबीचको सम्बन्धबारे उठेका प्रश्नसँगै अमेरिकी प्रविधि कम्पनी र सुरक्षा निकायबीचको सम्बन्धलाई पनि सन्दर्भमा राख्छ।
डिजिटल सञ्चारको क्षेत्रमा सरकार, निजी कम्पनी र गुप्तचर निकायको सम्बन्ध विश्वव्यापी विषय भएको पुस्तकको एउटा महत्त्वपूर्ण तर्क हो।
निगरानी प्रविधि र सुरक्षाको बहस
हुवावेको व्यावसायिक विस्तारसँगै यसको प्रविधि निगरानी र सुरक्षा बहसको केन्द्रमा आयो। दूरसञ्चार सञ्जाल सञ्चालन गर्ने उपकरणले ठूलो मात्रामा सूचना प्रवाह नियन्त्रण गर्छन्।
यस्ता उपकरणमा पहुँच हुने पक्षले सञ्चार प्रणालीको सुरक्षामा प्रभाव पार्न सक्ने भएकाले दूरसञ्चार पूर्वाधारलाई राष्ट्रिय सुरक्षासँग जोडेर हेरिन्छ।
पुस्तकले चीनमा विकसित निगरानी प्रणाली र त्यसमा हुवावेको प्रविधिको भूमिकाबारे उठेका विवादलाई पनि समेटेको छ।
विभिन्न देशमा सार्वजनिक सुरक्षा र निगरानीका लागि प्रयोग हुने प्रविधि आपूर्ति गर्दा कम्पनीमाथि मानवअधिकार र व्यक्तिगत गोपनीयतासम्बन्धी प्रश्न उठेका छन्।
विशेषगरी चीनको सिन्जियाङ क्षेत्रमा उइगुर समुदायमाथि गरिएको निगरानी र नियन्त्रणसँग सम्बन्धित प्रविधिबारे अन्तर्राष्ट्रिय चासो व्यक्त हुँदै आएको छ।
यस्ता आरोपको सन्दर्भमा हुवावे र चिनियाँ अधिकारीका भनाइ तथा पश्चिमी देशका सुरक्षा निकायका निष्कर्षबीच मतभेद देखिन्छ। पुस्तकको महत्त्व यहीँ छ।
यसले प्रविधि कम्पनीको व्यावसायिक जिम्मेवारी र राज्यको सुरक्षा प्राथमिकताबीचको सम्बन्धलाई सरल उत्तरमा सीमित गर्दैन।
प्रविधि तटस्थ हुन्छ कि हुँदैन भन्ने प्रश्न पनि यहाँ उठ्छ। कुनै उपकरण सार्वजनिक सेवा, सञ्चार विस्तार र सुरक्षा व्यवस्थापनका लागि प्रयोग हुन सक्छ।
त्यही उपकरण नागरिकको निगरानी, सूचना नियन्त्रण र राजनीतिक दमनका लागि पनि प्रयोग हुन सक्छ।
त्यसैले प्रविधि उत्पादन गर्ने कम्पनीले आफ्नो उत्पादन कहाँ र कसरी प्रयोग भइरहेको छ भन्ने विषयमा कति जिम्मेवारी लिनुपर्छ भन्ने बहस पुस्तकले अगाडि ल्याउँछ।
हुवावेको अनुभवले प्रविधि व्यवसायमा उत्पादनको गुणस्तर र मूल्य मात्र पर्याप्त नहुने देखाउँछ। ग्राहकको विश्वास, सूचना सुरक्षा, पारदर्शिता र अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डप्रतिको प्रतिबद्धता पनि दीर्घकालीन सफलताका आधार हुन्।
मेङ वान्झाउको गिरफ्तारी र व्यापार युद्ध
हुवावेको इतिहासमा सन् २०१८ डिसेम्बर १ एउटा निर्णायक मोड बन्यो। कम्पनीका संस्थापक रेन झेङ्फेईकी छोरी तथा हुवावेकी उच्च अधिकारी मेङ वान्झाउ क्यानडाको भ्यानकुभरमा पक्राउ परिन्।
अमेरिकी अनुरोधमा भएको उक्त गिरफ्तारी इरानमाथिको अमेरिकी प्रतिबन्ध उल्लङ्घनसँग सम्बन्धित आरोप र बैंकिङ कारोबारबारेको विवादसँग जोडिएको थियो।
मेङको गिरफ्तारीले हुवावेलाई अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिक विवादको केन्द्रमा पुर्यायो।
चीनले यसलाई आफ्नो कम्पनी र नागरिकमाथिको राजनीतिक दबाबका रूपमा व्याख्या गर्यो भने अमेरिकाले कानुनी प्रक्रियाको विषय भएको बतायो। क्यानडा पनि दुई शक्तिशाली देशबीचको कूटनीतिक तनावमा तानियो।
लेखिकाले यस घटनालाई केवल एक उच्च अधिकारीको कानुनी समस्याका रूपमा प्रस्तुत गरेकी छैनन्। यसले हुवावे, चीनको राज्यसत्ता र अमेरिकी प्रविधि नीतिबीचको जटिल सम्बन्ध उजागर गरेको उनको विश्लेषण छ।
मेङको गिरफ्तारीपछि चीनले क्यानडाका नागरिकलाई नियन्त्रणमा लिएको घटनाले विवादलाई अझ संवेदनशील बनायो। यसले अन्तर्राष्ट्रिय कानुनी प्रक्रिया र कूटनीतिक दबाबबीचको सीमाबारे पनि प्रश्न उठायो।
सन् २०१९ मा अमेरिकी सरकारले हुवावेलाई व्यापार प्रतिबन्धको सूचीमा राख्यो। त्यसपछि कम्पनीले अमेरिकी प्रविधि र आपूर्तिकर्ताबाट आवश्यक सामग्री प्राप्त गर्न कठिनाइ सामना गर्नुपर्यो।
सन् २०२० मा थप कडा पारिएका निर्यात नियन्त्रणले हुवावेका लागि चिप र अर्धचालक प्रविधिको पहुँच झन् सीमित बनायो।
स्मार्टफोन उत्पादनदेखि दूरसञ्चार उपकरणसम्मका क्षेत्रमा आवश्यक पर्ने उच्चस्तरीय चिपको आपूर्ति अवरुद्ध हुँदा कम्पनीको व्यावसायिक भविष्यमा ठूलो दबाब सिर्जना भयो। तर हुवावेले बजार छोडेन।
आफ्नै प्रविधि विकास, वैकल्पिक आपूर्ति प्रणाली र चीनभित्रको उत्पादन क्षमता विस्तारमा जोड दियो।
यस घटनाक्रमले एउटा महत्त्वपूर्ण व्यावसायिक प्रश्न उठाउँछ-कुनै कम्पनीको आपूर्ति शृङ्खला विदेशी प्रविधिमा अत्यधिक निर्भर छ भने राजनीतिक प्रतिबन्धले त्यसको भविष्य कति प्रभावित गर्न सक्छ?
हुवावेको अनुभवले विश्वव्यापीकरणबाट लाभ लिने कम्पनीले आपूर्ति जोखिम र प्रविधिगत आत्मनिर्भरताबारे पनि दीर्घकालीन योजना बनाउनुपर्ने देखाउँछ।
संकटलाई अवसरमा बदल्ने प्रयास
अमेरिकी प्रतिबन्धले हुवावेलाई कमजोर बनाउने उद्देश्य राखेको थियो। कम्पनीका स्मार्टफोन व्यवसायमा ठूलो दबाब पर्यो।
गुगलका केही सेवामा पहुँच गुमाउनु र उन्नत चिप आपूर्तिमा अवरोध आउनुले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रतिस्पर्धा कठिन बनायो। तर प्रतिबन्धले कम्पनीलाई अनुसन्धान तथा विकासमा थप ध्यान दिन बाध्य बनायो।
हुवावेले आफ्नै अपरेटिङ प्रणाली, चिप प्रविधि र घरेलु आपूर्ति सञ्जाल विकास गर्ने प्रयास अघि बढायो। चीनको प्रविधि उद्योगले पनि यसलाई आत्मनिर्भर बन्नुपर्ने दबाबका रूपमा लियो।
प्रतिबन्धपछि कम्पनीले सामना गरेको संकट केवल व्यापारिक थिएन; चीनको प्रविधिगत क्षमताको परीक्षणसमेत थियो।
सन् २०२१ मा मेङ वान्झाउ चीन फर्किएपछि हुवावेले त्यसलाई आफ्नो पक्षको महत्त्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा प्रस्तुत गर्यो। त्यसपछि कम्पनीले नयाँ उत्पादन र प्रविधि विकासलाई प्राथमिकता दिएको देखिन्छ।
सन् २०२३ मा सार्वजनिक गरिएको मेट ६० प्रो स्मार्टफोनमा चीनमै निर्मित उन्नत चिप प्रयोग भएको विषयले अन्तर्राष्ट्रिय ध्यान आकर्षित गर्यो।
यो घटनाले अमेरिकी प्रतिबन्धका बाबजुद चीनले उन्नत अर्धचालक प्रविधि विकासमा कति प्रगति गर्न सक्छ भन्ने बहसलाई नयाँ दिशा दियो। हुवावेले प्रतिबन्धको दबाबमा पनि प्रविधि विकासको प्रयास जारी राख्न सक्ने क्षमता देखाएको थियो।
तर यसलाई पूर्ण आत्मनिर्भरता हासिल गरेको प्रमाणका रूपमा बुझ्न मिल्दैन। उन्नत चिप उत्पादनमा आवश्यक उपकरण, सामग्री र प्रविधिको जटिलता अझै ठूलो चुनौती हो।
पुस्तकको अन्तिम खण्डले हुवावेको भविष्यलाई अनिश्चिततासहित प्रस्तुत गर्छ। कम्पनीको विगतको सफलता भविष्यको सुनिश्चितता होइन। प्रविधि क्षेत्रको प्रतिस्पर्धा निरन्तर बदलिइरहेको छ।
कृत्रिम बुद्धिमत्ता, अर्धचालक, सञ्चार पूर्वाधार र डिजिटल सुरक्षामा हुने परिवर्तनले हुवावेको आगामी दिशा निर्धारण गर्नेछ।
व्यवसायका लागि के सिकाउँछ हुवावे?
‘हाउस अफ हुवावे’ केवल चीनको एउटा सफल कम्पनीको जीवनी होइन। यो व्यवसाय कसरी निर्माण हुन्छ, बजारमा कसरी विस्तार हुन्छ र राजनीतिक तथा प्रविधिगत संकटले कम्पनीको भविष्य कसरी बदल्न सक्छ भन्ने बुझाउने अध्ययन सामग्री हो।
पहिलो पाठ दीर्घकालीन सोच हो। हुवावेले सुरुआती कारोबारमै सीमित नरही अनुसन्धान तथा विकासमा लगानी गर्यो। बजारमा तत्काल नाफा दिने गतिविधिभन्दा भविष्यमा प्रतिस्पर्धात्मक क्षमता निर्माण गर्ने कामलाई प्राथमिकता दियो।
आफ्नै उत्पादन र प्रविधि विकास गर्ने निर्णयले कम्पनीलाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा स्थापित हुन मद्दत गर्यो।
दोस्रो पाठ बजारको आवश्यकता बुझ्नु हो। हुवावेले सुरुआतमा ठूला विकसित बजारलाई मात्र लक्ष्य बनाएन। दूरसञ्चार सेवा विस्तारको आवश्यकता भएका ग्रामीण तथा उदीयमान बजारमा अवसर खोज्यो।
कम लागत, स्थानीय आवश्यकताअनुसारका उत्पादन र कार्यान्वयन क्षमताले कम्पनीलाई स्थापित गरायो।
तेस्रो पाठ संगठनात्मक क्षमता हो। हुवावेले कर्मचारी, अनुसन्धानकर्ता र बिक्री समूहलाई एउटै संस्थागत लक्ष्यमा परिचालन गर्यो। तीव्र प्रतिस्पर्धा र लक्ष्य केन्द्रित व्यवस्थापनले कम्पनीको विस्तारमा योगदान पुर्यायो।
तर अत्यधिक कामको दबाब र कर्मचारीमाथिको कठोर व्यवहारले यस्तो संस्कृतिको सीमा पनि देखाउँछ। व्यवसायको सफलताका लागि परिणामसँगै मानवीय पक्षलाई सन्तुलनमा राख्नुपर्ने पाठ यहाँबाट लिन सकिन्छ।
चौथो पाठ जोखिम व्यवस्थापन हो।
हुवावेले विश्वव्यापी आपूर्ति शृङ्खलामा निर्भर रहेर ठूलो बजार निर्माण गर्यो। तर अमेरिका–चीन तनाव र निर्यात प्रतिबन्धले त्यही निर्भरता कम्पनीका लागि जोखिम बन्यो।
यसले कुनै पनि व्यवसायले आपूर्ति स्रोत विविधीकरण, प्रविधिगत विकल्प र आकस्मिक संकटको तयारी गर्नुपर्ने आवश्यकता देखाउँछ।
पाँचौँ पाठ विश्वास र पारदर्शिताको महत्त्व हो। प्रविधि क्षेत्रमा कम्पनीको उत्पादन मात्र होइन, त्यसको प्रयोग, सुरक्षा र शासन प्रणाली पनि ग्राहकका लागि महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
हुवावेमाथि उठेका सुरक्षा र राजनीतिक सम्बन्धका प्रश्नले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा विश्वास निर्माण गर्नु कति कठिन हुन्छ भन्ने देखाउँछन्।
शक्ति, प्रविधि र व्यवसायको जटिल सम्बन्ध
इभा डोको ‘हाउस अफ हुवावे’को सबैभन्दा ठूलो विशेषता यसको बहुआयामिक प्रस्तुति हो। पुस्तकले हुवावेको सफलतालाई न त चमत्कारका रूपमा चित्रण गर्छ, न अमेरिकी प्रतिबन्धलाई कम्पनीको सम्पूर्ण समस्याको एउटै कारण ठान्छ।
यसले व्यवसाय, राजनीति, प्रविधि र राष्ट्रिय हितबीचको सम्बन्धलाई ऐतिहासिक घटनाक्रमसँग जोडेर प्रस्तुत गर्छ।
पुस्तकमा प्रशस्त पात्र, संस्था र राजनीतिक घटनाक्रम समेटिएका छन्।
चीनको आर्थिक सुधारदेखि विश्वव्यापी दूरसञ्चार बजारको प्रतिस्पर्धा, अमेरिकी सुरक्षा नीति र मेङ वान्झाउको कानुनी विवादसम्मका प्रसङ्गले कतिपय पाठकलाई विषयको गहिराइमा लैजान्छन्।
तर यही विस्तृत अनुसन्धान पुस्तकको शक्ति पनि हो। हुवावेको इतिहासलाई बुझ्न आवश्यक पृष्ठभूमि र घटनालाई लेखिकाले छुटाएकी छैनन्।
यसको अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष सन्तुलित दृष्टिकोण हो। हुवावे चीनको प्रविधिगत सफलताको प्रतीक हो, तर कम्पनीमाथि उठेका प्रश्नलाई बेवास्ता गरेर त्यसको व्यावसायिक उपलब्धि मात्र बुझ्न सकिँदैन।
त्यसैगरी अमेरिकी प्रतिबन्धलाई केवल सुरक्षा चासोको परिणाम मानेर त्यसमा अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार र प्रविधि प्रतिस्पर्धाको भूमिका नदेख्नु पनि अपूर्ण विश्लेषण हुन्छ। पुस्तकले यी दुवै पक्षलाई सँगै राखेर पाठकलाई आफैँ निष्कर्ष निकाल्ने ठाउँ दिन्छ।
व्यवसायका विद्यार्थी, उद्यमी, व्यवस्थापक, प्रविधि क्षेत्रमा रुचि राख्ने पाठक र अन्तर्राष्ट्रिय अर्थराजनीति बुझ्न चाहनेहरूका लागि यो उपयोगी पुस्तक हो।
विशेषगरी कुनै कम्पनीले घरेलु बजारबाट अन्तर्राष्ट्रिय शक्ति कसरी निर्माण गर्छ र राजनीतिक संकटले त्यसको व्यापारिक रणनीति कसरी बदल्छ भन्ने बुझ्न चाहनेका लागि यसले महत्त्वपूर्ण सामग्री उपलब्ध गराउँछ।
हुवावेको कथा एउटा कम्पनीको असाधारण उदय र त्यससँगै जोडिएका विवादको कथा हो। यसले प्रविधि र व्यवसायलाई राजनीति तथा राष्ट्रिय सुरक्षाबाट अलग राख्न नसकिने यथार्थ देखाउँछ।
कुनै कम्पनीको सफलता उत्पादन, पुँजी र बजार विस्तारमा मात्र निर्भर हुँदैन; त्यसको भविष्य राज्यसँगको सम्बन्ध, अन्तर्राष्ट्रिय विश्वास, आपूर्ति प्रणाली र प्रविधिगत क्षमताले पनि निर्धारण गर्छ।
‘हाउस अफ हुवावे’ पढेपछि एउटा कुरा स्पष्ट हुन्छ-विश्व बजारमा ठूलो बन्नु र विश्वले विश्वास गर्ने कम्पनी बन्नु एउटै कुरा होइन। हुवावेले पहिलो लक्ष्य हासिल गरेको छ, तर दोस्रो लक्ष्यका लागि उसले अझै अनेक प्रश्न र चुनौतीको सामना गरिरहेको छ।
यही अन्तरविरोधले पुस्तकलाई एउटा कम्पनीको इतिहासभन्दा माथि उठाएर आधुनिक विश्व अर्थतन्त्र र प्रविधि शक्तिको सम्बन्ध बुझाउने महत्त्वपूर्ण कृति बनाएको छ।
