मलेसियाको कृषि क्षेत्रमा कामदारको अभाव, बढ्दो उत्पादन लागत र खेतबारीमा रासायनिक औषधि छर्कने जोखिम लामो समयदेखि किसानले भोगिरहेका समस्या हुन्।
ठूला तेलपाम बगानदेखि धानखेतसम्म कामदारले बोकेर लैजाने उपकरणबाट औषधि छर्कनुपर्ने अवस्था थियो। जमिनको ठूलो क्षेत्रफलमा एउटै काम दोहोर्याउनुपर्ने हुँदा समय र श्रम खर्च हुन्थ्यो।
कामदारलाई कीटनाशक औषधिको प्रत्यक्ष सम्पर्कमा आउनुपर्ने जोखिम पनि उत्तिकै थियो।
यस्ता समस्या समाधान गर्न ड्रोन प्रयोग गर्न सकिन्छ भन्ने सोच नयाँ थिएन। तर प्रविधि उपलब्ध हुनु र किसानले त्यसलाई दैनिक काममा उपयोग गर्न सक्नु दुई फरक कुरा हुन्।
महँगो उपकरण किन्ने पैसा, चलाउन जान्ने जनशक्ति, मर्मतको सुविधा, आवश्यक पाटपुर्जाको उपलब्धता र प्रयोगसम्बन्धी प्राविधिक ज्ञान नभएसम्म ड्रोन किसानका लागि सहज समाधान बन्न सक्दैनथ्यो।
मलेसियाका युवा उद्यमी चिओङ जिन सीले यही अन्तर पहिचान गरे। उनले ड्रोनलाई आकाशबाट तस्बिर खिच्ने उपकरणका रूपमा मात्र नहेरी कृषि तथा उद्योगको उत्पादकत्व बढाउने माध्यमका रूपमा विकास गर्ने सम्भावना देखे।
सन् २०१६ मा उनले पोलाड्रोन नामबाट व्यवसाय सुरु गरे।
त्यसको प्रारम्भिक ध्यान हवाई तस्बिर र औद्योगिक समस्याको समाधानमा थियो। तर ग्राहकसँग काम गर्दै जाँदा ड्रोन बेच्नु वा उडाउनु मात्र पर्याप्त नहुने निष्कर्षमा उनी पुगे।
किसानलाई उपकरणसँगै सफ्टवेयर, तालिम, मर्मत, वित्तीय सुविधा र निरन्तर प्राविधिक सहयोग चाहिन्थ्यो।
उद्योगलाई पनि ड्रोनबाट प्राप्त तथ्यांकलाई आफ्नो कार्यप्रणालीमा जोड्न सक्ने समाधान आवश्यक थियो। यही बुझाइले कम्पनीलाई सामान्य ड्रोन सेवा प्रदायकबाट प्रविधि, सेवा र वित्तीय सुविधासमेत जोडिएको व्यवसायमा रूपान्तरण गर्यो।
सन् २०२२ मा कम्पनीले पोलाड्रोनको नाम परिवर्तन गरेर एओनिक राख्यो। अहिले यसले कृषि, औद्योगिक प्रविधि, सेवा, खुद्रा बिक्री, तालिम र घरायसी स्मार्ट उपकरणलगायत क्षेत्रमा काम गरिरहेको छ।
कम्पनीको व्यावसायिक मोडलको विशेषता भनेको एउटा उपकरण बिक्री गरेर सम्बन्ध समाप्त गर्नुको सट्टा ग्राहकको आवश्यकता बुझ्ने, उपकरण सञ्चालन गर्न सहयोग गर्ने र त्यसको उपयोगिता बढाउने सम्पूर्ण प्रणाली निर्माण गर्ने प्रयास हो।
तस्बिर खिच्ने ड्रोनबाट उद्योगको समाधानसम्म
चिओङ जिन सीको प्रविधिप्रतिको रुचि कम्पनी स्थापनाभन्दा पहिलेदेखिको थियो। उनले किशोरावस्थामै ड्रोन प्रविधिमा रुचि देखाएका थिए।
त्यसपछि एरोस्पेस इन्जिनियरिङको अध्ययन गरे र इन्टेलको अनुसन्धान तथा विकाससम्बन्धी काममा पनि अनुभव बटुले। आफ्नै कम्पनी स्थापना गर्ने सोचका साथ उनी मलेसिया फर्किए।
उनको दृष्टिमा दक्षिणपूर्वी एसियामा प्रविधिले समाधान गर्न सक्ने व्यावहारिक समस्या धेरै थिए।
सन् २०१६ मा सुरु भएको पोलाड्रोनको प्रारम्भिक काम हवाई तस्बिर खिच्ने र विभिन्न औद्योगिक आवश्यकतामा ड्रोन प्रयोग गर्ने थियो।
त्यसबेला ड्रोनको प्रयोगलाई मनोरञ्जन, तस्बिर र भिडियो निर्माणसँग जोडेर हेर्ने प्रवृत्ति बलियो थियो। तर उद्योगमा यसको उपयोगिता त्यतिमा सीमित थिएन।
ड्रोनबाट प्राप्त तस्बिर र तथ्यांकले जमिनको अवस्था, संरचनाको स्थिति, बगानको फैलावट तथा कामको प्रगति बुझ्न मद्दत गर्न सक्थ्यो। त्यसैलाई विश्लेषण गर्ने सफ्टवेयर र स्वचालित प्रणालीसँग जोड्न सके थप व्यावसायिक मूल्य सिर्जना गर्न सकिन्थ्यो।
कम्पनीका संस्थापकले ग्राहकका समस्या नजिकबाट बुझ्दै जाँदा ड्रोनको वास्तविक सम्भावना उपकरणमा मात्र नभई त्यसले उपलब्ध गराउने तथ्यांक, स्वचालन र कार्यक्षमतामा रहेको पहिचान गरे।
यही कारण कम्पनीले क्रमशः कृषि, औद्योगिक निरीक्षण, नक्साङ्कन र अन्य व्यावसायिक प्रयोगतर्फ आफ्नो ध्यान विस्तार गर्यो।
सन् २०१७ मा पोलाड्रोनले विश्वव्यापी ड्रोन निर्माता डीजेआईको इन्टरप्राइज उत्पादनको अधिकृत वितरकका रूपमा काम गर्ने अनुमति पायो।
त्यसपछि सन् २०१८ मा ड्रोन एकेडेमी एसिया स्थापना गरियो र त्यही वर्ष कम्पनीले आफ्नो पहिलो कृषि ड्रोन पोलाड्रोन पोलाभी–१५ सार्वजनिक गर्यो। सन् २०१९ मा हवाई नक्साङ्कन तथा औद्योगिक विश्लेषणका लागि एयरम्याप डेस्कटप सफ्टवेयर ल्याइयो।
यी कदमले कम्पनीको दिशा स्पष्ट बनाउँदै लगे।
ग्राहकलाई उपकरण उपलब्ध गराउने कामसँगै आफ्नै प्रविधि विकास गर्ने, प्रयोगकर्तालाई तालिम दिने र ड्रोनबाट प्राप्त तथ्यांकलाई व्यावसायिक निर्णयमा उपयोग गर्न सकिने बनाउने काम अगाडि बढ्यो।
कृषि क्षेत्रमा देखिएको ठूलो अवसर
एओनिकको व्यावसायिक विस्तारमा कृषि क्षेत्रले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।
मलेसियामा तेलपामको खेती ठूलो व्यावसायिक क्षेत्र हो। त्यस्ता बगानमा रूखको अवस्था निरीक्षण गर्ने, औषधि छर्कने, मल प्रयोग गर्ने र कीरा नियन्त्रण गर्ने काम निरन्तर गर्नुपर्छ।
ठूलो क्षेत्रफलमा यी काम हातैले गर्दा श्रम, समय र खर्च बढी लाग्न सक्छ।
परम्परागत विधिमा कामदारले पिठ्युँमा छर्कने उपकरण बोकेर एक रूखबाट अर्को रूखसम्म पुग्नुपर्थ्यो। घाम, गर्मी र रासायनिक पदार्थको सम्पर्कका कारण काम कठिन हुन्थ्यो।
कामदारको अभाव हुँदा बगान व्यवस्थापनमा थप चुनौती उत्पन्न हुन्थ्यो।
एओनिकले यस समस्यालाई ड्रोनमार्फत समाधान गर्ने प्रयास गर्यो।
सन् २०२० मा कम्पनीले तेलपाम बगानमा लक्षित गरी ओरिक्टिस नामको बिन्दु–बिन्दुमा औषधि छर्कन सक्ने ड्रोन सार्वजनिक गर्यो। त्यही वर्ष धानखेत तथा खुला कृषि क्षेत्रमा प्रयोग गर्न मिल्ने मिस्ट ड्रोन पनि ल्याइयो।
ओरिक्टिसको विशेषता प्रत्येक रूख वा लक्षित स्थानमा आवश्यक मात्रामा औषधि पुर्याउन सक्ने प्रणाली हो। यसका लागि जमिनको नक्साङ्कन, रूखको स्थान पहिचान र उडान मार्ग निर्धारण गर्नुपर्ने हुन्छ।
मिस्ट ड्रोन भने खुला खेतबारीमा समान रूपमा छर्कने कामका लागि तयार गरिएको हो।
द एज मलेसियामा सन् २०२३ मा प्रकाशित रिपोर्टअनुसार संस्थापक चिओङ जिन सीले कृषि क्षेत्रमा ड्रोन प्रयोग गर्दा श्रमको उत्पादकत्व बढाउन र कामदारको कीटनाशक औषधिसँगको सम्पर्क घटाउन सकिने बताएका थिए।
उनका अनुसार ड्रोनले तेलपाम बगानको नक्साङ्कन गर्न, रूखको संख्या पहिचान गर्न र औषधि छर्कने कामलाई स्वचालित बनाउन सहयोग गर्छ। तर ड्रोनले कामदारलाई पूर्ण रूपमा विस्थापित गर्छ भन्ने निष्कर्ष निकाल्नु उचित हुँदैन।
उपकरण सञ्चालन, औषधि भर्ने, सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने, मर्मत गर्ने र प्राप्त तथ्यांकको विश्लेषण गर्ने काममा मानिसकै आवश्यकता रहन्छ। प्रविधिले मुख्यतः दोहोरिने र श्रमसाध्य कामलाई छिटो, व्यवस्थित तथा सुरक्षित बनाउने अवसर दिन्छ।
एओनिकले कृषि क्षेत्रमा उपकरण बिक्री गरेर मात्र आफ्नो भूमिका सीमित राखेको छैन।
किसानलाई ड्रोन प्रयोग गर्न सिकाउने, मर्मत सेवा उपलब्ध गराउने र आवश्यक पाटपुर्जा तथा कृषि सामग्रीमा पहुँच सहज बनाउने प्रयास पनि गरेको छ। यही समग्र दृष्टिकोणले कम्पनीको कृषि व्यवसायलाई फरक बनाएको छ।
उपकरण बेचेर मात्र व्यवसाय नचल्ने बुझाइ
कृषि ड्रोन महँगो हुन सक्छ। साना किसानका लागि एकैपटक ठूलो रकम खर्च गरेर उपकरण किन्नु कठिन हुन्छ। उपकरण किनिसकेपछि त्यसलाई चलाउन नजान्ने, बिग्रिएमा मर्मत गर्न नसक्ने वा आवश्यक पाटपुर्जा नपाउने समस्या भए लगानीको उपयोगिता घट्छ।
एओनिकले आफ्नो व्यवसाय विस्तार गर्दा यही चुनौतीलाई ध्यानमा राख्यो। कम्पनीले किसानलाई उपकरण खरिदमा सहजता दिन किस्ताबन्दीमा भुक्तानी गर्न सकिने एओनिक फ्लेक्स कार्यक्रम सुरु गर्यो।
कम्पनीको इतिहासअनुसार सन् २०२२ मा सुरु गरिएको यो कार्यक्रम मलेसियाको कृषि ड्रोन बजारमा सहज भुक्तानी उपलब्ध गराउने प्रारम्भिक प्रयासमध्ये एक थियो।
यसको व्यावसायिक महत्त्व स्पष्ट छ। यदि किसानले उपकरण खरिद गर्दा एकैपटक ठूलो रकम खर्च गर्नुपर्दैन भने प्रविधि प्रयोग गर्ने सम्भावना बढ्न सक्छ। तर किस्ताबन्दीले मात्रै सबै समस्या समाधान गर्दैन।
किसानको आम्दानी, खेतीको आकार, उपकरणको उपयोगिता र भुक्तानी गर्न सक्ने क्षमतासँग वित्तीय सुविधा मेल खानुपर्छ।
त्यसैले एओनिकले सेवा केन्द्र विस्तार, तालिम र बिक्रीपछिको सहयोगमा पनि ध्यान दियो। किसानले उपकरण किनिसकेपछि मर्मत, पाटपुर्जा वा प्राविधिक सल्लाहका लागि टाढाको सहरसम्म जानुपर्ने अवस्था कम गर्नु यसको उद्देश्य थियो।
कम्पनीको दृष्टिकोणमा ग्राहकलाई उपकरण उपलब्ध गराउनु कारोबारको सुरुआत हो। त्यसलाई लामो समयसम्म सञ्चालन गर्न सक्ने बनाउनु ग्राहकसँगको सम्बन्धको अर्को चरण हो।
यसले कम्पनीलाई एकपटकको बिक्रीबाट मात्र आम्दानी गर्ने व्यवसायभन्दा दीर्घकालीन सेवा र ग्राहकसम्बन्धमा आधारित व्यवसायतर्फ लैजान्छ।
यही मोडलले एओनिकलाई ड्रोन बेच्ने प्रतिस्पर्धाबाट केही हदसम्म अलग बनाएको छ।
उपकरण बिक्रीबाट प्राप्त हुने आम्दानीसँगै मर्मत, तालिम, सेवा, वित्तीय सुविधा र आवश्यक कृषि सामग्रीको कारोबारका लागि पनि अवसर सिर्जना हुन्छ। तर यी सबै क्षेत्रको वास्तविक नाफा र योगदान कम्पनीको सार्वजनिक वित्तीय विवरणबाट अलग-अलग पुष्टि गर्न सकिएको छैन।
प्रविधि आफैँ बनाउने दिशामा यात्रा
कम्पनीले सुरुमा अन्य उत्पादकका ड्रोन वितरण र औद्योगिक सेवामा ध्यान दिएको भए पनि विस्तारसँगै आफ्नै उत्पादन र सफ्टवेयर विकासमा जोड बढायो।
यसले कम्पनीलाई केवल वितरकका रूपमा सीमित नराखी स्थानीय आवश्यकता अनुसार प्रविधि निर्माण गर्ने अवसर दियो।
कृषि क्षेत्रमा सबै प्रकारका ड्रोनले एउटै काम गर्न सक्दैनन्। तेलपाम बगानमा एउटा रूखमा लक्षित औषधि छर्कनुपर्ने हुन सक्छ भने धानखेतमा ठूलो क्षेत्रफलमा समान रूपमा छर्कनुपर्ने हुन्छ।
यस्तो फरक आवश्यकताका लागि उपकरणको डिजाइन, ट्यांकीको क्षमता, उडान मार्ग र नियन्त्रण प्रणाली पनि फरक हुनुपर्छ।
एओनिकले यही आवश्यकतालाई ध्यानमा राखेर आफ्ना कृषि ड्रोन र सम्बन्धित सफ्टवेयर विकास गर्यो। एयरम्याप डेस्कटप सफ्टवेयरले हवाई नक्साङ्कन र तथ्यांक विश्लेषणमा सहयोग गर्छ।
यसमा प्राप्त नक्सा र तस्बिरको प्रयोग गरेर कृषि क्षेत्र वा बगानको अवस्थाबारे जानकारी लिन सकिन्छ।
कम्पनीले सन् २०२१ मा कृषि ड्रोन उत्पादनका लागि ठूलो उत्पादन केन्द्र स्थापना गरेको जनाएको छ।
सन् २०२५ मा उसले मिस्ट टेक ५० सार्वजनिक गर्यो, जसलाई कम्पनीले मलेसियामै पूर्ण रूपमा इन्जिनियरिङ गरिएको ५० लिटर क्षमताको भारी कृषि ड्रोनका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।
स्थानीय रूपमा उत्पादन र विकास गर्ने क्षमताले कम्पनीलाई बजारको आवश्यकताअनुसार उपकरण सुधार्ने अवसर दिन्छ।
आयात गरिएका उपकरणमा निर्भर रहँदा पाटपुर्जा, मर्मत र अनुकूलनको लागत बढ्न सक्छ। आफ्नै उत्पादन विकास गर्दा ती पक्षमा बढी नियन्त्रण प्राप्त हुन सक्छ।
तर आफ्नै उपकरण बनाउनु आफैँमा सफलता सुनिश्चित गर्ने आधार होइन। अनुसन्धान तथा विकासमा लगानी, गुणस्तर नियन्त्रण, सुरक्षा परीक्षण, उत्पादन लागत र बिक्रीपछिको सहयोग निरन्तर आवश्यक हुन्छ।
कृषि उपकरणको प्रयोग मौसम, भूगोल र बालीअनुसार फरक हुने भएकाले एउटै समाधान सबै क्षेत्रमा समान रूपमा प्रभावकारी नहुन सक्छ।
एओनिकका लागि प्रविधि विकासको चुनौती यही हो-उपकरणलाई नयाँ बनाउनु मात्र होइन, त्यसलाई किसान र उद्योगले वास्तविक काममा प्रयोग गर्न सक्ने, मर्मत गर्न सहज र आर्थिक रूपमा उपयोगी बनाउनु।
ड्रोनबाट प्राप्त तथ्यांकको व्यावसायिक उपयोग
ड्रोनको महत्त्व त्यसले बोकेको क्यामेरा वा औषधिको ट्यांकीमा मात्र सीमित छैन। उडानका क्रममा संकलन भएका तस्बिर र तथ्यांकलाई कसरी उपयोग गरिन्छ भन्ने पक्षले यसको व्यावसायिक मूल्य निर्धारण गर्छ।
कृषि बगानको नक्साङ्कन गरेपछि रूखको स्थान, क्षेत्रफल र अवस्थासम्बन्धी जानकारी निकाल्न सकिन्छ।
त्यसलाई सफ्टवेयरमा प्रयोग गरेर ड्रोनले कहाँबाट उडान सुरु गर्ने, कुन स्थानमा औषधि छर्कने र कुन बाटोबाट फर्कने भन्ने योजना तयार गर्न सकिन्छ।
एओनिकले एयरम्यापमा कृत्रिम बुद्धिमत्तामा आधारित तथ्यांक प्रशोधनको प्रयोग गरेको जनाएको छ। यसबाट नक्साङ्कन गरिएको क्षेत्रमा रूखको केन्द्र पहिचान गर्न र उडान मार्ग निर्धारण गर्न सहयोग पुग्छ।
सही मार्ग चयन गर्दा अनावश्यक उडान कम गर्न र ब्याट्रीको उपयोगलाई प्रभावकारी बनाउन सकिन्छ।
यसको अर्को उपयोग औद्योगिक निरीक्षणमा देखिन्छ। ठूला संरचना, निर्माणस्थल वा औद्योगिक क्षेत्रको अवस्थाबारे जानकारी लिन ड्रोनबाट तस्बिर तथा दृश्य संकलन गर्न सकिन्छ।
त्यसपछि ती विवरणलाई निगरानी प्रणाली वा अन्य व्यावसायिक सफ्टवेयरसँग जोड्न सकिन्छ।
एओनिकले कृषि बाहेकका क्षेत्रमा सबै उपकरण आफैँ उत्पादन गर्नेभन्दा विभिन्न उत्पादकका उपकरण र प्रणालीलाई ग्राहकको कार्यप्रणालीसँग जोड्ने काम पनि गर्छ।
कम्पनीका संस्थापकले द एज मलेसियासँगको कुराकानीमा ड्रोनबाट प्राप्त दृश्यलाई मोबाइल निगरानी प्रणालीसँग जोडेर उपयोग गर्न सकिने उदाहरण दिएका थिए।
यसले प्रविधि व्यवसायमा एउटा महत्त्वपूर्ण पक्ष देखाउँछ। ग्राहकलाई एउटा उपकरण बेच्नु र ग्राहकको समस्या समाधान गर्ने सम्पूर्ण प्रणाली उपलब्ध गराउनु फरक कुरा हो।
दोस्रो मोडलमा ग्राहकको आवश्यकता बुझ्न, प्राविधिक टोली परिचालन गर्न र विभिन्न उपकरण तथा सफ्टवेयरबीच समन्वय गर्न सक्नुपर्छ।
यही कारण एओनिकले ड्रोनसँग सम्बन्धित हार्डवेयर, सफ्टवेयर र सेवा जोड्ने मोडललाई प्राथमिकता दिएको छ। कम्पनीको दीर्घकालीन व्यावसायिक सम्भावना पनि यही समन्वयमा निर्भर रहनेछ।
कृषि बाहिर औद्योगिक बजारमा विस्तार
एओनिकको व्यवसाय कृषि क्षेत्रमा मात्र सीमित छैन। कम्पनीले औद्योगिक ड्रोन, नक्साङ्कन उपकरण, निगरानी प्रणाली, रोबोटिक्स र प्राविधिक सेवामा पनि काम गर्छ। यसको उद्देश्य विभिन्न उद्योगमा स्वचालन र तथ्यांकमा आधारित कार्यप्रणालीको प्रयोग बढाउनु हो।
उद्योगमा ड्रोनको प्रयोग हवाई तस्बिर खिच्न मात्र सीमित हुँदैन।
निर्माणस्थलको अनुगमन, जमिनको नक्साङ्कन, ठूला संरचनाको निरीक्षण र औद्योगिक सम्पत्तिको अवस्था बुझ्न यसको प्रयोग हुन सक्छ। जोखिमपूर्ण वा पहुँच कठिन स्थानमा मानिस पठाउनुपर्ने आवश्यकता कम गर्न पनि ड्रोन उपयोगी हुन सक्छ।
तर औद्योगिक ग्राहकका लागि उपकरणको मूल्यभन्दा त्यसले काममा ल्याउने सुधार महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
यदि ड्रोन प्रयोग गरेपछि निरीक्षण छिटो हुन्छ, कामदारको जोखिम कम हुन्छ वा निर्णय गर्न आवश्यक जानकारी समयमै प्राप्त हुन्छ भने कम्पनीले प्रविधिमा लगानी गर्ने आधार पाउँछ।
एओनिकले यस्ता ग्राहकलाई उपकरण उपलब्ध गराउनुका साथै तिनलाई सञ्चालन प्रणालीमा जोड्ने सेवा पनि दिन्छ। यसका अतिरिक्त मर्मत, प्राविधिक सहयोग र वित्तीय सुविधाले उपकरण प्रयोग गर्ने अवधिभर ग्राहकसँग सम्बन्ध कायम राख्न मद्दत गर्छ।
कम्पनीले घरायसी स्मार्ट उपकरणको क्षेत्रमा समेत विस्तार गरेको छ। सन् २०२३ मा उसले लाइफस्टाइल क्षेत्र सुरु गरेको थियो।
यसले कम्पनीको व्यवसाय कृषि र औद्योगिक ड्रोनमा मात्र केन्द्रित नरहेको देखाउँछ। तर विभिन्न क्षेत्रमा विस्तार गर्दा व्यवस्थापन, ग्राहक सेवा र स्रोतसाधनको बाँडफाँट जटिल हुन सक्छ।
त्यसैले प्रत्येक व्यवसायलाई प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्न सक्ने क्षमता आवश्यक हुन्छ।
तालिम र सेवा केन्द्रबाट बनेको बजार
नयाँ प्रविधि बजारमा ल्याउनु एउटा चुनौती हो भने त्यसलाई प्रयोग गर्न सक्ने जनशक्ति तयार गर्नु अर्को चुनौती हो। ड्रोन सञ्चालनका लागि प्राविधिक ज्ञान, सुरक्षा प्रक्रिया र उडानसम्बन्धी नियमको पालना आवश्यक हुन्छ।
कृषि क्षेत्रमा औषधि छर्कने काम गर्दा उपकरणको सञ्चालन मात्र होइन, रासायनिक पदार्थको सुरक्षित प्रयोग पनि महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
एओनिकले यही आवश्यकतालाई ध्यानमा राखेर ड्रोन एकेडेमी एसियामार्फत तालिम सञ्चालन गरेको छ।
कम्पनीको विवरणअनुसार सन् २०२१ मा मलेसियाको नागरिक उड्डयन प्राधिकरणबाट रिमोट पाइलट तालिम संस्था सञ्चालन गर्ने अनुमति प्राप्त गरिएको थियो।
यसबाट ड्रोन चलाउन चाहने व्यक्ति र औद्योगिक प्रयोगकर्तालाई व्यवस्थित तालिम दिने बाटो विस्तार भयो।
तालिमको व्यावसायिक महत्त्व पनि छ। उपकरण प्रयोग गर्ने जनशक्ति उपलब्ध नभए प्रविधि खरिद गर्ने ग्राहकको संख्या सीमित रहन्छ। दक्ष जनशक्ति तयार हुँदा उद्योगले ड्रोन प्रयोग गर्ने सम्भावना बढ्छ।
यसले उपकरणको बिक्री, मर्मत र अन्य सेवाको मागलाई समेत सहयोग गर्न सक्छ।
कम्पनीले दक्षिणपूर्वी एसियाका विभिन्न देशमा सेवा केन्द्र विस्तार गरेको छ। यसको आधिकारिक विवरणअनुसार सन् २०२४ को अन्त्यसम्म मलेसिया, थाइल्यान्ड, भियतनाम र लाओसमा ३० भन्दा बढी शाखा पुगेका थिए।
सन् २०२५ को अन्त्यमा कम्पनीले दक्षिणपूर्वी एसियाभर ४५ भन्दा बढी शाखाको सञ्जाल रहेको जनाएको थियो।
सेवा केन्द्रको भूमिका सामान बिक्रीमा मात्र सीमित हुँदैन। ग्राहकले उपकरण हेर्न, प्रयोगबारे बुझ्न, मर्मत गराउन, पाटपुर्जा किन्न र तालिम लिन सक्छन्। विशेषगरी कृषि क्षेत्रमा काम गर्ने ग्राहकका लागि स्थानीय स्तरमै प्राविधिक सहयोग उपलब्ध हुनु महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
यस्तो संरचना तयार गर्न लागत लाग्छ। शाखा सञ्चालन, कर्मचारी, उपकरणको मौज्दात र मर्मतसम्बन्धी व्यवस्था कायम राख्नुपर्छ। तर सेवा केन्द्रले ग्राहकसँगको दूरी घटाउन र कम्पनीप्रतिको विश्वास बढाउन सक्छ।
एओनिकले आफ्नो व्यवसायलाई उपकरण बिक्रीसँगै सेवा र तालिममा जोड्नुको एउटा कारण यही हो।
क्षेत्रीय विस्तारबाट अन्तर्राष्ट्रिय बजारसम्म
मलेसियामा सुरु भएको कम्पनीले क्रमशः अन्य दक्षिणपूर्वी एसियाली बजारमा प्रवेश गर्यो। कम्पनीको आधिकारिक इतिहासअनुसार सन् २०२० मा थाइल्यान्डमा विस्तार गरिएको थियो।
सन् २०२३ मा भियतनाममा प्रवेश गरियो र सन् २०२४ मा लाओसमा विस्तारका लागि युनिकटेकसँग संयुक्त उद्यम स्थापना गरियो।
यी बजारमा विस्तार गर्नुको अर्थ केवल नयाँ ठाउँमा ड्रोन बेच्नु होइन।
प्रत्येक देशको कृषि प्रणाली, ग्राहकको आवश्यकता, नियम, प्राविधिक जनशक्ति र वितरण संरचना फरक हुन सक्छ। त्यसैले स्थानीय ग्राहकको आवश्यकताअनुसार उपकरण र सेवा उपलब्ध गराउनुपर्ने हुन्छ।
दक्षिणपूर्वी एसियाका विभिन्न देशमा कृषि तथा औद्योगिक कामको स्वरूपमा केही समानता भए पनि प्रत्येक बजारका आफ्नै चुनौती छन्।
कुनै ठाउँमा ठूला बगानको आवश्यकता प्रमुख हुन सक्छ भने अर्को बजारमा साना किसानलाई लक्षित समाधान महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ। कम्पनीले आफ्नो उत्पादन र सेवा विस्तार गर्दा यस्ता भिन्नता बुझ्नुपर्छ।
एओनिकको सेवा केन्द्र र साझेदारीमा आधारित विस्तारले यही आवश्यकतालाई सम्बोधन गर्ने प्रयास गरेको छ। कम्पनीले आफ्नो उत्पादनसँगै तालिम, प्राविधिक सहयोग र वितरण प्रणालीलाई पनि बजारअनुसार विस्तार गर्न खोजेको छ।
सन् २०२५ मा कम्पनीले कृषि क्षेत्रमा प्रयोग हुने मिस्ट टेक ५० सार्वजनिक गर्नुका साथै थाइल्यान्डमा कृषि सामग्रीको आपूर्ति विस्तार गरेको थियो। यसले कम्पनीको व्यावसायिक मोडल ड्रोन उत्पादनमा मात्र सीमित नरहेको देखाउँछ।
कृषि उत्पादनका लागि आवश्यक अन्य सामग्री र सेवासमेत जोडेर ग्राहकसँगको सम्बन्ध विस्तार गर्ने प्रयास गरिएको छ।
लगानी र आम्दानीले देखाएको विस्तार
एओनिकको व्यावसायिक विस्तारको अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष बाह्य लगानी र आम्दानीको आकार हो।
केआर-एसिया डटकमले सन् २०२६ मार्च ३ मा प्रकाशित गरेको लगानीसम्बन्धी विवरणअनुसार कम्पनीले सिरिज ए चरणमा एक करोड अमेरिकी डलर लगानी जुटाएको थियो।
उक्त लगानी काइरस क्यापिटलको नेतृत्वमा आएको थियो र जेलावाङ क्यापिटलले पनि सहभागिता जनाएको थियो।
सोही विवरणमा कम्पनीले वार्षिक आम्दानी छ करोड अमेरिकी डलरभन्दा बढी रहेको र सन् २०२३ देखि नाफामा रहेको जनाएको छ। कम्पनीका अनुसार दक्षिणपूर्वी एसियामा उसका ५० भन्दा बढी बिक्री, सेवा तथा पाटपुर्जा केन्द्र सञ्चालनमा थिए।
यी विवरण कम्पनीले सार्वजनिक गरेको जानकारीमा आधारित हुन्; स्वतन्त्र लेखापरीक्षित वित्तीय विवरणका रूपमा बुझ्नु हुँदैन।
लगानी जुट्नुले कम्पनीको विस्तार योजनाका लागि पूँजी उपलब्ध गराउँछ।
एओनिकले नयाँ बजारमा प्रवेश, अनुसन्धान तथा विकास र मलेसियामा उत्पादन क्षमता विस्तारका लागि रकम प्रयोग गर्ने जनाएको छ। तर लगानी प्राप्त हुनु र त्यसबाट दीर्घकालीन सफलता सुनिश्चित हुनु फरक कुरा हो।
लगानीको प्रभाव कम्पनीले कति प्रभावकारी रूपमा रकम प्रयोग गर्छ, उत्पादनको माग कस्तो रहन्छ र विस्तारसँगै लागत कसरी व्यवस्थापन गर्छ भन्नेमा निर्भर हुन्छ।
ड्रोन प्रविधिको क्षेत्रमा अनुसन्धान तथा विकास खर्च महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
उपकरणलाई सुरक्षित, भरपर्दो र ग्राहकको आवश्यकताअनुसार उपयोगी बनाउन निरन्तर सुधार आवश्यक हुन्छ। ब्याट्रीको क्षमता, उडान समय, भार बोक्ने क्षमता र मौसमअनुसार सञ्चालन गर्न सक्ने क्षमता जस्ता विषयले व्यावसायिक उपयोगितालाई प्रभाव पार्छन्।
यसका साथै कृषि उपकरणको माग मौसमी हुन सक्छ। किसानको आम्दानी र खेतीको चक्रसँग भुक्तानीको तालमेल मिलाउनुपर्ने हुन्छ।
कम्पनीले वित्तीय सुविधा उपलब्ध गराउँदा ग्राहकले तिर्न सक्ने क्षमताको मूल्याङ्कन गर्नुपर्छ। यी पक्षले विस्तारसँगै जोखिम व्यवस्थापनको आवश्यकता पनि बढाउँछन्।
एओनिकको हालसम्मको विस्तारले कम्पनीले उपकरण, सेवा, तालिम र वित्तीय सुविधालाई जोड्ने व्यवसायमा लगानीकर्ताको चासो आकर्षित गर्न सकेको देखाउँछ। तर यसको दीर्घकालीन उपलब्धि आगामी वर्षहरूमा आम्दानी र नाफा कायम राख्न सक्ने क्षमताले निर्धारण गर्नेछ।
प्रविधि मात्र होइन व्यवसायको संरचना पनि
एओनिकको कथा ड्रोनले किसानको काम सजिलो बनाएको विवरणमा मात्र सीमित छैन। यसको मुख्य व्यावसायिक पक्ष प्रविधिलाई प्रयोगकर्तासम्म पुर्याउन आवश्यक सम्पूर्ण संरचना निर्माण गर्नु हो।
कम्पनीले उपकरण उत्पादन र वितरणसँगै सफ्टवेयर, तालिम, मर्मत, वित्तीय सुविधा र सेवा केन्द्र विस्तार गरेको छ। यसले ग्राहकलाई एउटा उपकरण खरिद गरेपछि त्यसको प्रयोगका लागि अलग-अलग कम्पनी खोज्नुपर्ने आवश्यकता कम गर्न सक्छ।
कम्पनीका लागि पनि ग्राहकसँग दीर्घकालीन सम्बन्ध कायम गर्ने र विभिन्न सेवाबाट आम्दानी गर्ने अवसर सिर्जना हुन्छ।
यस्तो व्यवसाय निर्माण गर्न उत्पादनको ज्ञान मात्र पर्याप्त हुँदैन।
ग्राहकको काम बुझ्ने, स्थानीय बजारअनुसार सेवा तयार गर्ने, दक्ष कर्मचारी विकास गर्ने र विभिन्न देशका नियमअनुसार सञ्चालन गर्न सक्ने क्षमता आवश्यक हुन्छ।
एओनिकले आफ्नो नाम परिवर्तन गर्नु पनि यही व्यावसायिक परिवर्तनसँग जोडिएको थियो।
पोलाड्रोन नामले ड्रोनलाई केन्द्रमा राख्थ्यो। एओनिक नाम अपनाउँदा कम्पनीले आफ्नो पहिचानलाई ड्रोनभन्दा व्यापक प्रविधि र सेवाको प्रणालीका रूपमा स्थापित गर्न खोजेको थियो।
कम्पनीको आधिकारिक विवरणले यसलाई ड्रोन क्षमताभन्दा बाहिरको समग्र सेवा प्रणाली निर्माण गर्ने प्रतिबद्धतासँग जोडेको छ।
तर व्यवसायको दायरा बढाउँदैमा सफलता निश्चित हुँदैन। धेरै क्षेत्रमा एकैपटक विस्तार गर्दा व्यवस्थापनको ध्यान विभाजित हुन सक्छ। विभिन्न देशमा सेवा गुणस्तर कायम राख्न कठिन हुन सक्छ।
आफ्नै उत्पादन विकास गर्ने कम्पनीले अनुसन्धान, उत्पादन, बिक्री र मर्मतलाई सन्तुलित राख्नुपर्छ। वित्तीय सुविधा दिँदा ग्राहकको भुक्तानी जोखिम पनि व्यवस्थापन गर्नुपर्छ।
त्यसैले एओनिकको आगामी सफलता नयाँ ड्रोन सार्वजनिक गर्ने क्षमतामा मात्र निर्भर रहनेछैन। उत्पादनको विश्वसनीयता, ग्राहकले प्राप्त गर्ने वास्तविक लाभ, सेवा केन्द्रको कार्यक्षमता र लगानीको प्रतिफल पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुनेछन्।
सामान्य समस्याबाट बनेको असामान्य अवसर
चिओङ जिन सीले सन् २०१६ मा व्यवसाय सुरु गर्दा अहिलेको जस्तो क्षेत्रीय सञ्जाल र विविध सेवा प्रणाली निर्माण हुने निश्चित थिएन। सुरुआत औद्योगिक समस्यामा ड्रोनको प्रयोग खोज्ने कामबाट भएको थियो।
त्यसपछि कृषि क्षेत्रमा यसको उपयोगिता देखियो, आफ्नै उत्पादन र सफ्टवेयर विकास गरियो, तालिम संस्था स्थापना गरियो र ग्राहकलाई वित्तीय तथा प्राविधिक सहयोग उपलब्ध गराउने काम विस्तार हुँदै गयो।
यस यात्राले उद्यमशीलताको एउटा व्यावहारिक पक्ष देखाउँछ। बजारमा प्रविधि उपलब्ध हुनु मात्रै पर्याप्त हुँदैन। त्यसलाई ग्राहकको वास्तविक समस्यासँग जोडेर प्रयोग गर्न सकिने बनाउनु आवश्यक हुन्छ।
किसानलाई ड्रोन चाहिन सक्छ, तर उसलाई त्यसको मूल्य, सञ्चालन, मर्मत र उपयोगसम्बन्धी सम्पूर्ण समाधान पनि चाहिन्छ। उद्योगलाई उपकरण मात्र होइन, आफ्नो काममा जोड्न सकिने प्रणाली चाहिन्छ।
एओनिकले यही अन्तरलाई व्यावसायिक अवसरका रूपमा लिएको छ। कम्पनीले ड्रोनलाई एउटा उत्पादनका रूपमा बेच्ने कामबाट सुरु गरेर त्यसको प्रयोगलाई सहज बनाउने विभिन्न सेवा र प्रविधि विकास गरेको छ।
यसले उसको कारोबारलाई विस्तार गर्ने आधार तयार पारेको छ।
कम्पनीको अनुभव नेपालजस्ता कृषि प्रधान अर्थतन्त्रका लागि पनि अध्ययनयोग्य छ।
कृषि प्रविधि प्रभावकारी बनाउन उपकरण उपलब्ध गराउनुका साथै किसानलाई तालिम, मर्मत, वित्तीय पहुँच र स्थानीय सेवासँग जोड्नुपर्छ। प्रविधिको सफलता त्यसको आधुनिकताले मात्र होइन, किसानको वास्तविक आवश्यकता पूरा गर्न सक्ने क्षमताले निर्धारण गर्छ।
यद्यपि मलेसियामा सफल भएको व्यवसायिक मोडल नेपालमा जस्ताको तस्तै लागू हुन्छ भन्ने होइन। नेपालका खेतबारीको आकार, भौगोलिक बनावट, कृषि उत्पादन प्रणाली, नियामकीय व्यवस्था र किसानको क्रयशक्ति फरक छन्।
त्यसैले यस्तो प्रविधि उपयोग गर्नुअघि लागत, प्रभावकारिता, सुरक्षा र स्थानीय आवश्यकताको परीक्षण गर्नुपर्छ।
एओनिकको यात्रा यही कारण एउटा ड्रोन कम्पनीको सफलताको कथाभन्दा व्यापक छ। यसले एउटा प्रविधिलाई बजारमा उपयोगी बनाउन उत्पादन, सेवा, तालिम र वित्तीय पहुँचबीच समन्वय गर्नुपर्ने देखाउँछ।
कम्पनीले आफ्नो विस्तारलाई निरन्तरता दिन सके यसको मोडल कृषि र उद्योगमा स्वचालनको बढ्दो मागसँगै थप विकसित हुन सक्छ।
तसर्थ, एओनिकको व्यावसायिक उपलब्धिको केन्द्रमा ड्रोनको आविष्कार मात्र छैन।
ग्राहकको समस्या बुझ्ने, त्यसको समाधानका लागि आवश्यक संरचना निर्माण गर्ने र एउटै प्रविधिलाई विभिन्न व्यावसायिक आवश्यकतासँग जोड्ने रणनीति छ।
मलेसियामा सुरु भएको यो व्यवसाय अहिले दक्षिणपूर्वी एसियाका विभिन्न बजारमा फैलिएको छ। आगामी दिनमा यसको वास्तविक सफलता भने विस्तारको आकारभन्दा पनि त्यसले ग्राहक, किसान र उद्योगलाई दिने मापनयोग्य लाभ तथा दीर्घकालीन नाफामा निर्भर रहनेछ।
