एजेन्सी । अमेरिकामा जारी फिफा विश्वकपले अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटक आगमनमा ठूलो उछाल ल्याउने अपेक्षा गरिए पनि पछिल्लो तथ्यांकले त्यसलाई साथ दिएको छैन। अमेरिकी वाणिज्य विभागअन्तर्गत राष्ट्रिय भ्रमण तथा पर्यटन कार्यालयको तथ्यांकअनुसार गत वर्षको तुलनामा विदेशी पर्यटक आगमन घटेको छ। जुलाईमा मात्रै अमेरिका आउने विदेशी पर्यटकको संख्या ३ प्रतिशतले कम भएको छ भने जुनमा अघिल्लो वर्षको तुलनामा करिब ४ लाख कम पर्यटक आएका छन्।

विश्वकपअघि फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोले प्रतियोगिताले अमेरिकी अर्थतन्त्रमा ठूलो प्रभाव पार्ने दाबी गरेका थिए। उनले विश्वकपबाट हुने आर्थिक लाभलाई अमेरिकामा आयोजना हुने १०४ वटा सुपर बाउल बराबरको प्रभावसँग तुलना गरेका थिए। तर प्रतियोगिताकै समयमा आएको पर्यटन तथ्यांकले त्यस्तो बम्पर पर्यटकीय लहर भने देखाएको छैन।

राष्ट्रिय भ्रमण तथा पर्यटन कार्यालयको तथ्यांकअनुसार जुलाईमा अमेरिकामा विदेशी पर्यटक आगमन अघिल्लो वर्षको सोही महिनाको तुलनामा ३ प्रतिशत घटेको छ। जुन महिनामा पनि आगमन कमजोर देखिएको छ। अघिल्लो वर्षको जुनको तुलनामा यस वर्ष करिब ४ लाख कम विदेशी पर्यटक अमेरिका पुगेका छन्।

यसले विश्वकपले नयाँ पर्यटक आकर्षित गर्ने फिफाको अपेक्षा पूरा गर्न नसकेको संकेत गरेको छ। विश्वकपका खेल हेर्न अमेरिका पुगेका दर्शक र सामान्य पर्यटनका लागि अमेरिका आउने विदेशीबीचको अन्तर पनि यसमा महत्वपूर्ण देखिन्छ।

तर पर्यटक संख्या घटे पनि अमेरिकामा आएका पर्यटकको खर्च भने बढेको छ। जुन महिनामा विदेशी पर्यटकले खाना, आवास र मनोरञ्जनमा अघिल्लो वर्षको तुलनामा करिब ४० करोड डलर बढी खर्च गरेका छन्। यसको मुख्य कारण पर्यटक संख्या बढ्नु नभई होटल, खाना र अन्य सेवाको मूल्य तथा शुल्क बढ्नु रहेको विश्लेषण गरिएको छ।

विश्वकपका कारण ठूला होटल चेनको आम्दानीमा भने वृद्धि देखिएको छ। तर होटल व्यवसायको आम्दानी बढ्नुको पछाडि कोठा भरिभराउ हुनु मात्रै कारण नभएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ। विश्वकपलाई लक्षित गर्दै होटलहरूले कोठाको मूल्य उल्लेख्य बढाएका थिए। त्यसमाथि महँगा कोठा र सुविधा कर्पोरेट कम्पनीहरूले आफ्ना पाहुना तथा ग्राहकका लागि ठूलो संख्यामा बुक गरेका थिए।

पर्यटन विज्ञ एलन फ्यालका अनुसार विश्वकप मैदान र पर्यटन गन्तव्यमा भन्दा टेलिभिजन दर्शकका हिसाबले बढी सफल देखिएको छ। उनका अनुसार प्रतियोगिताले नयाँ पर्यटकको ठूलो संख्या थप्न नसके पनि अमेरिकामा आउने पर्यटकको संख्या अझै खस्किनबाट रोक्न केही भूमिका खेलेको हुन सक्छ।

अर्थतन्त्रमा विश्वकपको प्रभाव मापन गर्दा पर्यटक आगमनसँगै उनीहरूले गर्ने खर्चलाई पनि महत्वपूर्ण सूचक मानिन्छ। यही आधारमा हेर्दा पर्यटक संख्या घटे पनि अमेरिका आएका पर्यटकबाट भएको खर्च बढेको छ। तर खर्च वृद्धिलाई विश्वकपले मात्रै सिर्जना गरेको निष्कर्षमा पुग्न सकिने अवस्था छैन, किनकि मूल्यवृद्धि र सेवाको महँगो शुल्कले पनि खर्चको आकार बढाएको छ।

उता पर्यटन क्षेत्रले अपेक्षाअनुसार लाभ लिन नसके पनि फिफाको आम्दानी भने उल्लेख्य रहेको छ। प्रतियोगिताबाट फिफाले करिब ९ अर्ब डलर राजस्व संकलन गरेको बताइएको छ।

यसले विश्वकपको आर्थिक लाभ कहाँ केन्द्रित भयो भन्ने बहस पनि जन्माएको छ। प्रतियोगिता आयोजना गर्ने देशले पर्यटक आगमन, होटल, यातायात, रेष्टुरेन्ट र स्थानीय व्यवसायबाट व्यापक लाभ लिने अपेक्षा गरे पनि उपलब्ध तथ्यांकले अमेरिकामा त्यसको प्रभाव समान रूपमा फैलिएको देखाएको छैन।

अन्ततः अमेरिकामा विश्वकपले पर्यटनको ठूलो लहर ल्याउने अनुमान गरेजस्तो देखिएन। पर्यटकको संख्या घटेको छ, खर्च भने बढेको छ र होटलको आम्दानी पनि उक्लिएको छ। तर त्यसको ठूलो हिस्सा पर्यटकको संख्या बढेर होइन, महँगा सेवा र उच्च होटल दरका कारण आएको देखिन्छ। अर्कोतर्फ फिफाले भने प्रतियोगिताबाट अर्बौं डलर राजस्व उठाएको छ।