काठमाडौं। नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा बैंक (एनआईएमबी) को नाफामा तीव्र गिरावट आएको छ। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थामा भएको उच्च वृद्धि र खुद ब्याज आम्दानीमा आएको संकुचनले बैंकको नाफामा ठूलो दबाब परेको हो।
बैंकले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा २ अर्ब ७४ करोड ७२ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ। यो अघिल्लो आर्थिक वर्षको ४ अर्ब ३३ करोड २२ लाख रुपैयाँको तुलनामा ३६.५९ प्रतिशत कम हो।
नाफामा आएको गिरावटसँगै बैंकको प्रतिसेयर आम्दानी (ईपीएस) पनि १२.६९ रुपैयाँबाट घटेर ८.०५ रुपैयाँमा झरेको छ।
ब्याज आम्दानी घट्दा नाफामा दबाब
बैंकको मुख्य आम्दानी स्रोत खुद ब्याज आम्दानी नै घटेको छ। ब्याजदर अन्तरमा आएको दबाबका कारण खुद ब्याज आम्दानी ८.५५ प्रतिशतले घटेर १२ अर्ब ९८ करोड ८६ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ। अघिल्लो वर्ष यस्तो आम्दानी १४ अर्ब २० करोड २६ लाख रुपैयाँ थियो।
यता खुद फि तथा कमिसन आम्दानी भने सामान्य रूपमा बढेको छ। यस्तो आम्दानी १.४३ प्रतिशतले बढेर २ अर्ब २३ करोड ४७ लाख रुपैयाँ पुगेको छ।
ट्रेडिङ तथा अन्य सञ्चालन आम्दानीमा भने बैंकले सुधार गरेको छ। यस्तो आम्दानी ४२.७२ प्रतिशतले बढेर १ अर्ब ७७ करोड ९१ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। अघिल्लो वर्ष बैंकले यस शीर्षकबाट १ अर्ब २४ करोड ६६ लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेको थियो।
प्रोभिजनिङ ४१.५५% बढ्यो
एनआईएमबीको नाफामा सबैभन्दा ठूलो दबाब कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाबाट परेको देखिन्छ। बैंकले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा ६ अर्ब १९ करोड ३१ लाख रुपैयाँ कर्जा नोक्सानी व्यवस्था अर्थात् प्रोभिजनिङ गरेको छ।
यो अघिल्लो वर्षको ४ अर्ब ३७ करोड ५३ लाख रुपैयाँको तुलनामा ४१.५५ प्रतिशत बढी हो।
यससँगै बैंकको खराब कर्जा (एनपीएल) पनि उल्लेख्य रूपमा बढेको छ। असार २०८३ सम्म बैंकको कुल निष्क्रिय कर्जा अनुपात ६.३५ प्रतिशतबाट बढेर ८.६६ प्रतिशत पुगेको छ।
खराब कर्जामा भएको वृद्धिले बैंकको आगामी वित्तीय प्रदर्शनमा पनि जोखिम बढाएको संकेत गर्छ।
निक्षेप बढ्यो, कर्जा विस्तार भएन
बैंकको निक्षेप संकलनमा भने सुधार देखिएको छ। अघिल्लो असारमा ४ खर्ब ७२ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँ रहेको कुल निक्षेप ११.४९ प्रतिशतले बढेर ५ खर्ब २६ अर्ब ६३ करोड रुपैयाँ पुगेको छ।
तर निक्षेप बढे पनि कर्जा विस्तार भने हुन सकेन। अघिल्लो वर्ष ३ खर्ब २३ अर्ब १७ करोड रुपैयाँ रहेको कर्जा लगानी ०.५७ प्रतिशतले घटेर ३ खर्ब २१ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँमा सीमित भएको छ।
कर्जा विस्तार सुस्त हुँदा बैंकको कर्जा–निक्षेप अनुपात ६८.१७ प्रतिशतमा झरेको छ। यसले बैंकसँग पर्याप्त तरलता रहे पनि कर्जा माग तथा कर्जा विस्तार कमजोर रहेको देखाउँछ।
लाभांश क्षमता ऋणात्मक
एनआईएमबीका सेयरधनीका लागि भने वित्तीय नतिजा थप चुनौतीपूर्ण देखिएको छ। अघिल्ला वर्षहरूको सञ्चित नोक्सानी तथा यस वर्षको नियामकीय समायोजनका कारण बैंकको वितरणयोग्य नाफा ५ अर्ब ८ करोड ७५ लाख रुपैयाँ ऋणात्मक रहेको छ।
यसको अर्थ आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को नाफाबाट बैंकसँग सेयरधनीलाई लाभांश वितरण गर्ने क्षमता छैन। वितरणयोग्य नाफा ऋणात्मक रहेकाले यस वर्ष बैंकबाट लाभांशको अपेक्षा गर्ने आधार कमजोर बनेको छ।
नेटवर्थ भने बढ्यो
बैंकको चुक्ता पुँजी ३४ अर्ब १२ करोड ८५ लाख रुपैयाँमा स्थिर रहेको छ। जगेडा तथा अन्य कोष भने १५.३८ प्रतिशतले बढेर ३८ अर्ब ४३ करोड ३४ लाख रुपैयाँ पुगेको छ।
नाफामा ठूलो गिरावट आए पनि जगेडा तथा कोषमा भएको वृद्धिका कारण बैंकको प्रतिसेयर नेटवर्थ भने १९०.४० रुपैयाँबाट बढेर १९७.७१ रुपैयाँ पुगेको छ।
बैंकको आधार दर ५.८३ प्रतिशतबाट घटेर ४.५३ प्रतिशतमा आएको छ। यता ब्याजदर अन्तर (स्प्रेड) भने अघिल्लो वर्षको ३.०१ प्रतिशतबाट बढेर ३.१५ प्रतिशत कायम भएको छ।
बैंकको मूल्य–आम्दानी अनुपात (पीई) २३.६० गुणा रहेको छ। एनआईएमबीको पछिल्लो वित्तीय विवरणले नाफामा तीव्र गिरावट, खराब कर्जामा वृद्धि र ऋणात्मक वितरणयोग्य नाफाका कारण बैंकमाथि वित्तीय दबाब बढेको देखाएको छ। निक्षेप विस्तार भए पनि कर्जा बढ्न नसक्नु र प्रोभिजनिङ तीव्र रूपमा बढ्नु बैंकका लागि प्रमुख चुनौती बनेका छन्।
