काठमाडौँ । मध्यपूर्वमा जारी युद्ध अन्त्यका लागि भइरहेका कूटनीतिक प्रयास कमजोर बन्दै गएपछि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य मंगलबार बढेको छ। इरानले सैन्य रूपमा थप आक्रामक रणनीति अपनाउने संकेत गर्नु तथा अमेरिकाले अस्थायी युद्धविराम विस्तार नगर्ने स्पष्ट पारेपछि विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्तिमा जोखिम बढेको हो।
मंगलबार ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य ०.६७ प्रतिशतले बढेर प्रतिब्यारेल ९१.४८ डलर पुगेको छ। यस्तै, अमेरिकी वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडिएट (डब्लूटीआई) क्रुडको मूल्य ०.८३ प्रतिशतले बढेर प्रतिब्यारेल ८५ डलरमा कारोबार भइरहेको छ। कारोबारको सुरुवाती चरणमा डब्लूटीआईको मूल्य १ प्रतिशतभन्दा बढीले बढ्दै ८५.३७ डलरसम्म पुगेको थियो, जुन जुलाई ३१ यताकै उच्च हो।
इरानसँगको युद्ध स्थायी रूपमा अन्त्य गर्ने विषयमा भइरहेको वार्तामा प्रगति हुन नसकेपछि तेल बजारमा आपूर्ति जोखिमप्रति चिन्ता बढेको हो। विश्वको महत्वपूर्ण ऊर्जा मार्ग होर्मुज जलडमरूमध्यबाट तेल ट्यांकरको आवागमन अझै सामान्य हुन नसक्दा बजारमा थप दबाब परेको छ।
अमेरिका–इरान सम्बन्ध थप तनावपूर्ण बन्दै गएपछि साताको सुरुदेखि नै तेलको मूल्य उकालो लागेको हो। होर्मुज जलमार्ग पुनः पूर्ण रूपमा खुलाउने विषयमा तत्काल सम्झौता हुने संकेत नदेखिएको र त्यहाँबाट हुने जहाज आवागमन न्यून रहेको बताइएको छ।
यसैबीच, मंगलबार होर्मुज जलमार्गबाट बाहिरिँदै गरेको एउटा पानीजहाजमा प्रक्षेप्य वस्तु प्रहार भएको विवरण सार्वजनिक भएको छ। पछिल्ला घटनाका कारण रणनीतिक जलमार्गमा दैनिक पारवहन संख्या अझै एकल अंकमै सीमित रहेको जनाइएको छ।
यमनका हुथी विद्रोहीले पनि लाल सागरमा साउदी सैन्य पानीजहाज र त्यसका चार सुरक्षा जहाजलाई लक्षित गरी क्षेप्यास्त्र आक्रमण गरेको दाबी गरेका छन्। मध्यपूर्वका विभिन्न क्षेत्रमा जारी तनावले विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्ति शृंखलामा थप जोखिम बढाएको छ।
यसैबीच, इरानले ओमानसँग होर्मुज जलमार्ग व्यवस्थापनसम्बन्धी छुट्टै सम्झौताका लागि वार्ता भइरहेको जनाएको छ। दुवै पक्ष सम्झौतानजिक पुगेको इरानको दाबी भए पनि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले त्यसप्रति कडा प्रतिक्रिया जनाएका छन्।
