मस्को। रुसी सेनाले युक्रेनको राजधानी किभमा रहेका डेटा सेन्टरलाई लक्षित गरी गरेको आक्रमणबाट युक्रेनको करिब २५ प्रतिशत इन्टरनेट पूर्वाधार नष्ट भएको दाबी गरेको छ।
रुसी सुरक्षा निकायका एक स्रोतलाई उद्धृत गर्दै तास समाचार एजेन्सीले शनिबार जनाएअनुसार, पछिल्लो आक्रमणले युक्रेनको डिजिटल तथा सञ्चार सेवामा उल्लेख्य असर पारेको छ। रुसी पक्षले डेटा सेन्टरमा भएको क्षतिका कारण इन्टरनेटसँग सम्बन्धित सेवामा अवरोध देखिएको जनाएको छ।
रुसी पक्षका अनुसार आक्रमणपछि युक्रेनका केही क्षेत्रमा टेलिभिजन प्रसारणमा आंशिक अवरोध आएको छ। सामाजिक सञ्जाल तथा भिडियो सेवाहरूमा समेत समस्या देखिएको र किभका बासिन्दाले युट्युबसहित केही अन्य अनलाइन स्रोतमा पहुँच गर्न कठिनाइ भोगिरहेको दाबी गरिएको छ।
किभस्थित कोस्मोनोभा डेटा सेन्टरले पनि शनिबार आफ्ना मुख्य पूर्वाधारमा क्षति पुगेको जनाएको छ। कम्पनीले इन्टरनेट ट्राफिकलाई अन्य स्थानतर्फ मोड्ने तथा ब्याकअप स्थानबाट डेटा पुनःस्थापना गर्ने काम भइरहेको बताएको स्थानीय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्।
पछिल्ला केही सातादेखि युक्रेनका डेटा सेन्टर तथा दूरसञ्चार पूर्वाधारलाई लक्षित गरी आक्रमण बढेको रिपोर्टहरू सार्वजनिक भएका छन्। सेप्टेम्बर २३ मा मात्रै चार वटा डेटा सेन्टरमा आक्रमण भएको र त्यसबाट केही सञ्चार तथा डिजिटल सेवामा अवरोध आएको रिपोर्ट गरिएको छ।
रुसी रक्षा मन्त्रालयले कोस्मोनोभाका डेटा सेन्टरलाई लक्षित गरिएको पुष्टि गर्दै ती पूर्वाधारले मोबाइल इन्टरनेट सेवा तथा स्टारलिंकसम्बन्धी सहयोग उपलब्ध गराएको दाबी गरेको छ।
यद्यपि, युक्रेनको सम्पूर्ण इन्टरनेट सेवा ठप्प हुने अवस्था भने नरहेको बताइएको छ। युक्रेनमा विभिन्न इन्टरनेट प्रदायक तथा वैकल्पिक सञ्चार मार्गहरू रहेकाले एउटा वा केही डेटा सेन्टरमा क्षति पुग्दा देशव्यापी रूपमा इन्टरनेट पूर्णरूपमा बन्द हुने सम्भावना कम रहेको विज्ञ तथा सेवा प्रदायकहरूले बताएका छन्।
डेटा सेन्टरमा भएको क्षतिले सामान्य नागरिकको दैनिक इन्टरनेट प्रयोगसँगै समाचार तथा सूचना प्रवाहमा समेत असर पार्न सक्छ। पछिल्लो आक्रमणपछि केही टेलिभिजन च्यानलको प्रसारण प्रभावित हुनुका साथै केही समाचार वेबसाइटमा भिडियो सामग्री चलाउन समस्या देखिएको रिपोर्ट गरिएको छ।
रुस–युक्रेन युद्धका क्रममा पछिल्लो समय ऊर्जा, रेल, दूरसञ्चार र डिजिटल पूर्वाधारलाई समेत लक्षित गर्ने क्रम बढेको देखिएको छ। किभमा भएको पछिल्लो आक्रमणले युद्धको असर सैन्य संरचनासँगै नागरिकले दैनिक प्रयोग गर्ने सञ्चार तथा डिजिटल सेवासम्म पुगेको देखाएको छ।
तर रुसी पक्षले गरेको २५ प्रतिशत इन्टरनेट पूर्वाधार नष्ट भएको दाबीको स्वतन्त्र पुष्टि भने तत्काल हुन सकेको छैन। त्यसैले उक्त तथ्यांकलाई रुसी सुरक्षा स्रोतको दाबीका रूपमा लिनुपर्ने हुन्छ। –रासस/सिन्ह्वा
