काठमाडौं: बाढीपहिरो र प्राकृतिक विपत्तिले सुस्त बनाएको अर्थतन्त्रलाई दशैंलगायतका चाडपर्वले चलायमान बनाउन थालेका छन्। बजारमा बढेको किनमेलको चहलपहल, शहरबाट गाउँ फर्किनेको लर्को, रेमिट्यान्स र कर्मचारीले पाउने चाडपर्व खर्चले अर्थतन्त्रमा पैसाको प्रवाह बढाएको छ।
राष्ट्रिय योजना आयोगका पूर्वउपाध्यक्ष डा. प्रकाशकुमार श्रेष्ठका अनुसार चाडपर्वमा हुने किनमेलले बजारमा पैसा परिचालन गर्छ भने शहरमा काम गर्ने मानिस गाउँ फर्किंदा ग्रामीण अर्थतन्त्र पनि फस्टाउँछ। दशैंमा सरकारी तथा निजी क्षेत्रका कर्मचारीले पाउने अतिरिक्त भत्ता र रेमिट्यान्सका कारण बजारमा एकैपटक ठूलो रकम परिचालित हुन्छ। अनुमानित तथ्यांकअनुसार दशैंको अवधिमा मात्रै बजारमा एक खर्ब रुपैयाँभन्दा बढी रकम परिचालित हुने आकलन गरिएको छ।
नेपाल चेम्बर अफ कमर्सका अध्यक्ष राजेन्द्र मल्लले दशैंमा मिठो खाने र राम्रो लगाउने परम्पराले दैनिक उपभोग्य वस्तुदेखि लत्ताकपडासम्मको माग बढाउने बताए। यसले उत्पादक, थोक व्यापारी, खुद्रा पसलेदेखि ढुवानी र सेवा प्रदायकसम्मको आयमा सुधार ल्याउँछ। नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार असोज महिनामा मात्रै बजारमा करिब ६३ अर्ब रुपैयाँ नगद थपिएको छ।
यद्यपि, चाडपर्वको उपभोगको ठूलो हिस्सा आयातित वस्तुमा खर्च हुँदा त्यसको लाभ विदेशिने जोखिम पनि उत्तिकै छ। स्वदेशी उत्पादन, स्थानीय खाद्य सामग्री र हस्तकलाको बिक्री बढाउन सके मात्र अर्थतन्त्रले दीर्घकालीन लाभ लिन सक्ने विज्ञहरूको भनाइ छ। साथै, माग बढेको मौका छोपी हुने मूल्यवृद्धि र कृत्रिम अभाव नियन्त्रण गर्न प्रभावकारी बजार अनुगमनको आवश्यकता रहेको छ। चाडपर्वको यो चहलपहललाई स्वदेशी उत्पादन र दिगो रोजगारीसँग जोड्न सके अर्थतन्त्रलाई बलियो बनाउन मद्दत पुग्ने देखिन्छ।
