काठमाडौं। बडादसैंको लामो बिदापछि आज सेयर बजार खुल्दै छ। दसैंअघि लगातार सात कारोबार दिन सामान्य सुधार देखिएको बजारले अब पनि त्यही गति कायम राख्छ वा घट्छ भन्ने चासो लगानीकर्तामा छ। बैंकको निक्षेप ब्याजदर घट्नु, बजार सुधारका नीतिगत पहल अघि बढ्नु र वित्तीय प्रणालीमा पर्याप्त तरलता रहनुले बजारप्रति केही आशा जगाएको छ। तर, अनिश्चितता र लगानीकर्ताको मनोविज्ञानले बजारको दिशा प्रभावित गर्न सक्नेछ।
दसैं बिदाअघिको अन्तिम कारोबार दिन असोज ३० गते नेप्से परिसूचक ८.२३ अंकले बढेर २ हजार ६३४.१७ बिन्दुमा पुगेको थियो। त्यस दिन ४ अर्ब ८८ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको थियो।
बजारमा सुधारको अपेक्षा बढ्नुको एउटा कारण बैंक तथा वित्तीय संस्थाले निक्षेपमा दिने ब्याजदर घटाउँदै लैजानु हो। कात्तिकमा २० वाणिज्य बैंकले व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपमा प्रस्ताव गरेको अधिकतम ब्याजदरको औसत ४.०१३ प्रतिशतमा झरेको छ। असोजमा यस्तो औसत ४.०८९५ प्रतिशत थियो। निक्षेपको प्रतिफल घट्दा सेयर बजारमा लगानी बढ्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यता, पुँजी बजार सुधारका लागि अघि बढाइएका नीतिगत पहलले पनि लगानीकर्ताको ध्यान तानेका छन्। नेपाल धितोपत्र बोर्डले संस्थागत लगानीकर्ता नीति, २०८३ को प्रस्ताव सरोकारवालाको राय तथा सुझावका लागि सार्वजनिक गरेको छ। सामूहिक लगानी कोषसम्बन्धी नीतिको मस्यौदामा समेत सुझाव मागिएको छ।
तर, बजारमा सकारात्मक अपेक्षा मात्रै छैनन्। सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी व्यवस्था र ठूला धितोपत्र कारोबारको विवरण राख्नुपर्ने प्रावधानले लगानीकर्तामाझ चासो र आशंका दुवै बढाएको छ। नयाँ व्यवस्थाअनुसार कुनै व्यक्ति वा संस्थाले एकै पटक वा पटकपटक गरी एक दिनमा १० लाख रुपैयाँ वा सोभन्दा बढीको धितोपत्र कारोबार गरेमा सम्बन्धित सूचक संस्थाले कारोबार भएको मितिले १५ दिनभित्र वित्तीय जानकारी इकाईले तोकेको प्रणालीमार्फत विवरण उपलब्ध गराउनुपर्नेछ।
लामो बिदापछि बजार खुल्दा लगानीकर्ताको खरिद र बिक्रीको चाप कस्तो रहन्छ भन्ने कुराले कारोबारको दिशा तय गर्नेछ। ब्याजदरमा आएको गिरावट र नीतिगत सुधारका अपेक्षाले बजारलाई साथ दिन सक्छन्। तर, लगानीकर्ताको विश्वास कमजोर भएमा सकारात्मक संकेत हुँदाहुँदै पनि बजारमा दबाब पर्न सक्छ।
अब आजको कारोबारले दसैंअघिको सुधारलाई निरन्तरता दिन्छ वा बजारमा नयाँ दबाब देखिन्छ भन्ने प्रारम्भिक संकेत दिनेछ।
