काठमाडौं । वीरगन्ज नाकाबाट गत आर्थिक वर्ष १० अर्ब २२ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको दलहन आयात भएको छ। आयात परिमाण बढे पनि अन्तर्राष्ट्रिय तथा भारतीय बजारमा मूल्य घट्दा दलहनको कुल आयात मूल्य भने अघिल्लो वर्षको तुलनामा घटेको हो।

वीरगन्ज भन्सार कार्यालयका अनुसार गत आर्थिक वर्षमा भारत तथा तेस्रो मुलुकबाट १० करोड २७ लाख किलो दलहन आयात भएको छ। यसको मूल्य १० अर्ब २२ करोड रुपैयाँ रहेको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षमा १० करोड १९ लाख किलो दलहन आयात हुँदा मूल्य ११ अर्ब ४ करोड ६१ लाख रुपैयाँ थियो।

यसअनुसार एक वर्षमा दलहनको आयात परिमाण ८ लाख किलो बढेको छ भने कुल आयात मूल्य ८२ करोड ६१ लाख रुपैयाँ घटेको छ। अघिल्लो वर्ष प्रतिकिलो औसत १०८ रुपैयाँ ४० पैसा परेको दलहन गत वर्ष करिब ९९ रुपैयाँ ५० पैसामा आयात भएको देखिन्छ। औसत आयात मूल्य करिब ८ प्रतिशत घटेको हो।

मुसुरोको आयात ४ अर्बभन्दा माथि

दलहनमध्ये सबैभन्दा धेरै मुसुरो आयात भएको छ। गत आर्थिक वर्ष ४ अर्ब २१ करोड रुपैयाँ बराबरको ४ करोड ६४ लाख किलो मुसुरो वीरगन्ज नाकाबाट भित्रिएको छ। अघिल्लो वर्ष ४ अर्ब ८१ करोड रुपैयाँ बराबरको ४ करोड ८५ लाख किलो मुसुरो आयात भएको थियो।

त्यस्तै, २ अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ बराबरको २ करोड १५ लाख किलो सिमी तथा राज्मा आयात भएको छ। अघिल्लो वर्ष यसको आयात २ अर्ब ९७ करोड रुपैयाँ बराबरको २ करोड ३६ लाख किलो थियो।

अन्य गेडागुडीको आयात ४६ करोड १५ लाख रुपैयाँ बराबरको ३५ लाख ४१ हजार किलो भएको छ। अघिल्लो वर्ष ५५ करोड ६२ लाख रुपैयाँ बराबरको ४० लाख २५ हजार किलो आयात भएको थियो।

रहरको परिमाण बढ्दा मूल्य घट्यो

रहरको आयात परिमाण भने बढेको छ। गत वर्ष ३४ करोड २९ लाख रुपैयाँ बराबरको २९ लाख ८५ हजार किलो रहर आयात भएकोमा अघिल्लो वर्ष ३५ करोड ८६ लाख रुपैयाँ बराबरको २७ लाख ६२ हजार किलो आयात भएको थियो।

यसले दलहनको बजार मागमा ठूलो गिरावट आएको देखाउँदैन। अधिकांश प्रमुख वस्तुको आयात परिमाण घटे पनि कुल दलहनको आयात भने बढेको छ। मूल्य घटेका कारण बढी परिमाण भित्रिँदा पनि आयात खर्च घटेको देखिन्छ।

माग धान्न आयातमै निर्भरता

नेपालमा खपत हुने दलहनको ठूलो हिस्सा आन्तरिक उत्पादनले धान्न नसक्दा भारतसहित तेस्रो मुलुकबाट आयात हुँदै आएको छ। भारतसँगको स्थल व्यापार र तेस्रो मुलुकबाट आउने वस्तुको प्रमुख प्रवेशद्वार भएकाले वीरगन्ज नाका दलहन आयातको महत्वपूर्ण केन्द्र बनेको छ।

मुसुरो, चना, केराउ, रहर, सिमी तथा राज्माजस्ता दाल र गेडागुडी नेपालीको नियमित खाद्य उपभोगमा पर्छन्। त्यसैले यसको आयातमा हुने मूल्य र परिमाणको उतारचढावले बजार मूल्यदेखि उपभोक्ताको दैनिक खाद्य खर्चसम्म प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने गरेको छ।