काठमाडौं । स्टार्टअप सुरु गर्दा धेरैको ध्यान लगानी जुटाउने, उत्पादन बनाउने र ग्राहक बढाउनेतिर हुन्छ। तर व्यवसायमा पैसा कति आइरहेको छ र कति बाहिरिइरहेको छ भन्ने हिसाब कमजोर भयो भने राम्रो आइडिया र ठूलो लगानी पनि जोखिममा पर्न सक्छ। त्यसैले स्टार्टअपका लागि क्यास फ्लो अर्थात् नगद प्रवाहको जानकारी केवल लेखा हिसाब होइन, व्यवसाय टिकाउने महत्वपूर्ण आधार हो।
क्यास फ्लो भन्नाले निश्चित अवधिमा व्यवसायमा भित्रिएको र बाहिरिएको नगद रकमको प्रवाहलाई बुझिन्छ। आम्दानीभन्दा खर्च कम भए क्यास फ्लो सकारात्मक हुन्छ भने आम्दानीभन्दा खर्च बढी भए नकारात्मक हुन्छ।
क्यास फ्लो र नाफा भने एउटै कुरा होइन। कुनै व्यवसाय कागजमा नाफामा देखिए पनि हातमा तत्काल प्रयोग गर्न मिल्ने नगद पर्याप्त नहुन सक्छ। यही कारण स्टार्टअपले नाफासँगै नगद प्रवाहमा पनि उत्तिकै ध्यान दिनुपर्छ।
१. सही निर्णय लिन सजिलो हुन्छ
व्यवसायमा कति रकम छ, कहाँबाट पैसा आइरहेको छ र कहाँ खर्च भइरहेको छ भन्ने स्पष्ट जानकारी भयो भने सञ्चालकले सही निर्णय लिन सक्छन्।
नयाँ कर्मचारी राख्ने, उपकरण किन्ने, विज्ञापनमा खर्च बढाउने वा नयाँ परियोजनामा लगानी गर्ने निर्णय गर्दा क्यास फ्लोको अवस्था महत्वपूर्ण हुन्छ। नगद प्रवाह कमजोर छ भने अनावश्यक खर्च रोक्न सकिन्छ। बलियो छ भने आवश्यक क्षेत्रमा लगानी बढाउने निर्णय लिन सकिन्छ।
२. अनावश्यक खर्च पहिचान हुन्छ
क्यास फ्लो स्टेटमेन्टले व्यवसायको पैसा कहाँ–कहाँ खर्च भइरहेको छ भन्ने स्पष्ट देखाउँछ।
कार्यालय भाडा, कर्मचारी खर्च, प्रविधि, मार्केटिङ, यातायातदेखि दैनिक सञ्चालनसम्मका खर्च छुट्याएर हेर्न सकिन्छ। यसरी हेर्दा आवश्यकभन्दा बढी खर्च भइरहेको क्षेत्र पहिचान गर्न सजिलो हुन्छ।
अनावश्यक खर्च घटाउन सके व्यवसायको नगद अवस्था सुधार हुन्छ। खर्च नियन्त्रणले अन्ततः व्यवसायलाई नाफातर्फ लैजान पनि सहयोग गर्छ।
३. विस्तारको सही समय थाहा हुन्छ
स्टार्टअप विस्तार गर्ने निर्णय केवल बजारको सम्भावना हेरेर गर्नु पर्याप्त हुँदैन। व्यवसायसँग त्यसका लागि पर्याप्त नगद छ कि छैन भन्ने पनि हेर्नुपर्छ।
क्यास फ्लो नियमित रूपमा सकारात्मक छ, सञ्चालन खर्च धान्न पर्याप्त नगद छ र आगामी महिनाको दायित्व पूरा गर्न सकिने अवस्था छ भने व्यवसाय विस्तारका लागि उपयुक्त समय पहिचान गर्न सकिन्छ।
नयाँ शाखा खोल्ने, उत्पादन बढाउने, थप कर्मचारी राख्ने वा ठूलो लगानी गर्ने निर्णय पनि यही आधारमा गर्न सकिन्छ।
स्टार्टअपका लागि पैसा जुटाउनु सुरुवात हो, त्यसलाई सही समयमा सही ठाउँमा चलाउनु असली चुनौती हो। त्यसैले व्यवसायको भविष्य बुझ्न नाफाको अंक मात्र होइन, क्यास फ्लोको अवस्था पनि नियमित रूपमा हेर्नु आवश्यक हुन्छ।
