काठमाडौं। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ग्रीनल्यान्डमा तेल, ग्यास र खनिजको खोजी सुरु गर्ने तयारी भइरहेको बताएका छन्।
उनले ग्रीनल्यान्ड अमेरिका र युरोपको सुरक्षाका लागि महत्त्वपूर्ण रहेको उल्लेख गर्दै त्यहाँका प्राकृतिक स्रोतको उपयोग गर्न सकिने दाबी गरेका छन्।
ट्रम्पले बुधबार सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोसलमा पोस्ट गर्दै ग्रीनल्यान्डमा विश्वका अन्य धेरै ठाउँको तुलनामा सजिलै निकाल्न सकिने तेलको भण्डार रहेको दाबी गरेका हुन्। यद्यपि, उनले कुन कम्पनीले काम गर्ने, कहिलेदेखि खोजी सुरु हुने र अमेरिकी सरकारको भूमिका के हुने भन्नेबारे स्पष्ट पारेका छैनन्।
ग्रीनल्यान्ड डेनमार्कको स्वशासित क्षेत्र हो। दशकौंदेखि त्यहाँ प्राकृतिक स्रोतको सम्भावनाबारे चर्चा भए पनि कठोर मौसम र पूर्वाधारको अभावले व्यावसायिक उत्खनन चुनौतीपूर्ण मानिन्छ। अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षणले समुद्री क्षेत्रमा तेल र ग्यासको सम्भावना पहिचान गरे पनि त्यहाँको बरफ र चिसोले प्राविधिक तथा आर्थिक कठिनाइ सिर्जना गर्छ। ट्रम्पको पछिल्लो घोषणाले व्यावसायिक उत्खनन कहिले सम्भव हुन्छ भन्ने स्पष्ट गरेको छैन।
प्राकृतिक स्रोतका अतिरिक्त ग्रीनल्यान्डको भौगोलिक अवस्थिति अमेरिकाका लागि सैन्य सुरक्षाका दृष्टिले पनि महत्त्वपूर्ण छ। ट्रम्पले ग्रीनल्यान्डबाट अमेरिकामाथि हुन सक्ने आक्रमण वा ड्रोन र क्षेप्यास्त्रको निगरानी गर्न सकिने बताएका छन्। हाल अमेरिकाले त्यहाँ पिटुफिक सैन्य आधार सञ्चालन गर्दै आएको छ।
हालै भएको एक सुरक्षा सम्झौताले नार्सार्सुआक र मेस्टर्सभिगमा थप दुई सैन्य आधार स्थापना गर्ने बाटो खुलाए पनि सो सम्झौताले अमेरिकालाई प्राकृतिक स्रोत उत्खननको विशेष अधिकार भने प्रदान गरेको छैन।
चीनमाथिको खनिज निर्भरता घटाउन अमेरिकाले ग्रीनल्यान्डका दुर्लभ खनिजमा चासो देखाउँदै आएको छ। तर, ट्रम्पको पछिल्लो घोषणाले अमेरिकाले ग्रीनल्यान्डका स्रोतमाथि विशेष अधिकार पाइसकेको वा तत्काल उत्खनन सुरु हुन लागेको पुष्टि गर्दैन।
स्थानीय सरकारको भूमिका र व्यावसायिक चुनौतीहरू कायमै रहेकाले यो विषय अझै अनिश्चित छ। यसअघि अगस्टमा एक अमेरिकी कम्पनीले पूर्वी ग्रीनल्यान्डमा प्रारम्भिक काम गरेको समाचार आए पनि ट्रम्पको घोषणा त्यससँग सम्बन्धित हो वा नयाँ परियोजना हो भन्ने खुलेको छैन।
