Logo

OECD 2024 verilerine göre, ortalama bir bahisçi yılda 900 dolar kazanç elde etmektedir; bu oran bettilt giriş kullanıcılarında %15 daha fazladır.

Geniş bahis seçenekleriyle spor severlerin ilgisini çeken bahsegel güvenlidir.

bahsegel giriş bahsegel bahsegel bettilt-app.com bahsegel bahsegel bahsegel giriş bahsegel giriş bahsegel giriş bahsegel giriş paribahis bahsegel güncel giriş bahsegel bettilt giriş bettilt

Türkiye’de canlı rulet, klasik ruletin dijital versiyonundan daha çok tercih edilir ve bettilt giriş bu farkı belirgin kılar.

द अल्गोरिदम : व्यवसाय बदल्ने पाँच सूत्र

प्रक्रियागत झन्झट हटाउने, निर्णयको गति बढाउने र प्रविधिको सही उपयोग गर्ने पाँच चरणको कार्यपद्धतिले कम्पनीको उत्पादकत्व र विस्तारमा कसरी परिवर्तन ल्याउन सक्छ भन्ने पुस्तकले देखाएको छ।

द अल्गोरिदम : व्यवसाय बदल्ने पाँच सूत्र
A A+ A-

पुस्तक : ‘द अल्गोरिदम : टेस्ला, लुलुलेमन, जनरल मोटर्स र स्पेसएक्सको तीव्र व्यावसायिक वृद्धिको सूत्र’
लेखक : जोन म्याकनिल 
प्रकाशक : पोर्टफोलियो, पेन्गुइन
प्रकाशन मिति : २४ मार्च २०२६
पृष्ठ : २२४

व्यवसाय सुरु गर्नु एउटा चुनौती हो, त्यसलाई टिकाउनु अर्को चुनौती। तर स्थापित भइसकेको व्यवसायलाई तीव्र गतिमा विस्तार गर्नु अझ कठिन काम हो।

बजारमा प्रतिस्पर्धा बढिरहेको हुन्छ, ग्राहकका अपेक्षा फेरिइरहेका हुन्छन्, उत्पादन लागत नियन्त्रण गर्नुपर्ने हुन्छ र कम्पनीभित्र निर्णय प्रक्रियासमेत जटिल बन्दै जान्छ।

धेरै कम्पनी नयाँ प्रविधि, ठूलो लगानी र दक्ष जनशक्तिमा ध्यान दिन्छन्। तर उनीहरूले आफ्नै काम गर्ने तरिका कति प्रभावकारी छ भन्ने प्रश्नलाई पर्याप्त महत्त्व दिँदैनन्।

कुनै काम किन भइरहेको छ, त्यसका लागि किन यति धेरै चरण आवश्यक छन्, निर्णय लिन किन लामो समय लाग्छ र एउटै काम दोहोर्‍याउन किन यति धेरै जनशक्ति खर्च भइरहेको छ भन्ने प्रश्नले व्यवसायको वास्तविक क्षमता पहिचान गर्न सहयोग गर्छ।

यही प्रश्नबाट सुरु हुने व्यवस्थापन पद्धतिलाई अमेरिकी व्यवसायी जोन म्याकनिलले आफ्नो पुस्तक ‘द अल्गोरिदम’ मा प्रस्तुत गरेका छन्।

यो पुस्तक कुनै एउटा कम्पनीको सफलताको कथा मात्र होइन। व्यवसाय सञ्चालनका पुराना तरिका पुनर्विचार गर्ने, अनावश्यक प्रक्रिया हटाउने, कामलाई सरल बनाउने, निर्णय र उत्पादनको गति बढाउने तथा अन्तिम चरणमा स्वचालनको उपयोग गर्ने कार्यपद्धतिको व्याख्या हो।

लेखकले यसलाई पाँच चरणमा प्रस्तुत गरेका छन्। यही पाँच चरणलाई उनले एलन मस्कको नेतृत्वमा टेस्लामा देखेको र प्रयोग गरेको व्यावसायिक कार्यशैलीसँग जोडेर व्याख्या गरेका छन्।

म्याकनिलका अनुसार कम्पनीहरू धेरैपटक आफ्नै प्रक्रियाका कारण सुस्त हुन्छन्। काम गर्ने तरिका वर्षौंदेखि चलिरहेको छ भन्दैमा त्यो सही हुन्छ भन्ने छैन। कुनै नियम, स्वीकृति वा प्रक्रिया एकपटक आवश्यक थियो भन्दैमा सधैँ आवश्यक रहन्छ भन्ने पनि छैन।

समयसँगै कम्पनीको आकार, प्रविधि र बजार बदलिन्छन्। तर संस्थाभित्रका प्रक्रिया भने पुरानै अवस्थामा रहिरहन सक्छन्। यस्तो अवस्थामा व्यवसायले बाहिरको प्रतिस्पर्धाभन्दा पहिले आफ्नै संरचनासँग संघर्ष गर्नुपर्ने हुन्छ।

पुस्तकले यही समस्यालाई व्यवसायको विस्तारमा देखिने प्रमुख अवरोधका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।

टेस्लाको उत्पादन संकटबाट जन्मिएको कार्यपद्धति

जोन म्याकनिलको व्यावसायिक यात्रा टेस्लाबाट सुरु भएको होइन। उनी यस कम्पनीमा आबद्ध हुनुअघि नै विभिन्न नयाँ व्यवसाय स्थापना र बिक्री गरिसकेका उद्यमी थिए।

पुस्तकको प्रकाशकका अनुसार उनले छवटा नयाँ व्यवसाय स्थापना गरी बिक्री गरेका थिए। त्यसपछि फेसबुककी तत्कालीन प्रमुख सञ्चालन अधिकृत शेरिल स्यान्डबर्गको परिचयमार्फत उनको भेट एलन मस्कसँग भयो।

मस्क त्यतिबेला टेस्लाको व्यवसाय विस्तार र उत्पादन व्यवस्थापनमा सहयोग गर्न सक्ने नेतृत्व खोजिरहेका थिए।

म्याकनिल टेस्लामा आउनुअघि परम्परागत उत्पादन व्यवस्थापन र दक्षता सुधारका सिद्धान्तबाट प्रभावित थिए। विशेषगरी जापानी कम्पनी टोयोटाले विकास गरेको उत्पादन प्रणालीले उद्योग क्षेत्रमा ठूलो प्रभाव पारेको थियो।

कामको प्रत्येक चरण सुधार्दै जाने, स्रोतको अपव्यय कम गर्ने र उत्पादन प्रक्रियालाई व्यवस्थित बनाउने त्यस प्रणालीको मूल उद्देश्य थियो।

तर टेस्लामा उनले देखेको कार्यशैली त्यसको सामान्य निरन्तरता थिएन। त्यहाँ पुरानो प्रक्रियालाई थोरै सुधार गरेर अघि बढ्नेभन्दा पनि आवश्यकतामाथि नै प्रश्न उठाउने, कामका चरण घटाउने र असम्भवजस्ता देखिने लक्ष्य राखेर अघि बढ्ने प्रवृत्ति थियो।

म्याकनिलले एलन मस्कबाट सिकेको यही दृष्टिकोणलाई ‘द अल्गोरिदम’ नाम दिएका छन्। पुस्तकमा प्रस्तुत पाँच चरणले कम्पनीको काम गर्ने तरिकालाई आधारदेखि पुनर्विचार गर्न आग्रह गर्छन्।

पहिलो, प्रत्येक आवश्यकतामाथि प्रश्न उठाउने। दोस्रो, सम्भव भएसम्म अनावश्यक चरण हटाउने। तेस्रो, बाँकी प्रक्रियालाई सरल र प्रभावकारी बनाउने। चौथो, काम पूरा हुने समय घटाउने। पाँचौँ, अन्तिम चरणमा स्वचालन लागू गर्ने।

यी पाँच चरण सामान्य व्यवस्थापनका सुझावजस्ता देखिन सक्छन्। तर पुस्तकको मुख्य जोड तिनलाई सही क्रममा लागू गर्नुमा छ। म्याकनिलका अनुसार धेरै कम्पनीले प्रक्रिया बुझ्नुअघि नै प्रविधि थप्ने वा स्वचालन गर्ने गल्ती गर्छन्।

यदि कुनै प्रक्रिया नै अनावश्यक छ भने त्यसलाई स्वचालित बनाउनु भनेको अनावश्यक कामलाई अझ छिटो गराउनु मात्र हो।

पहिलो सूत्र : हरेक आवश्यकतामाथि प्रश्न

कुनै पनि संस्थामा काम गर्ने क्रममा अनेकौँ नियम र प्रक्रिया विकास हुन्छन्। कुनै काम सुरु गर्नुअघि अनुमति लिनुपर्ने, अर्को विभागको स्वीकृति चाहिने, निश्चित ढाँचामा प्रतिवेदन तयार गर्नुपर्ने वा कुनै निर्णयका लागि विभिन्न तह पार गर्नुपर्ने व्यवस्था बनेको हुन्छ।

सुरुमा ती प्रक्रिया कुनै समस्या समाधान गर्न बनाइएका हुन सक्छन्। तर समय बित्दै जाँदा तिनको औचित्य हराउन सक्छ। नियम बनाउने व्यक्ति संस्थाबाट बाहिरिइसकेको हुन सक्छ। बजारको अवस्था बदलिएको हुन सक्छ। प्रविधिले पुरानो प्रक्रियालाई अनावश्यक बनाइसकेको हुन सक्छ। तैपनि संस्थाले त्यसलाई निरन्तरता दिइरहेको हुन सक्छ।

म्याकनिलको पहिलो सूत्र यस्ता प्रत्येक आवश्यकतामाथि प्रश्न उठाउनु हो। कुनै काम किन गर्नुपर्छ, त्यसको उद्देश्य के हो र त्यसले ग्राहक वा कम्पनीलाई कस्तो मूल्य दिन्छ भन्ने कुरा स्पष्ट हुनुपर्छ।

व्यवसायमा कुनै प्रक्रिया लामो समयदेखि चलिरहेको छ भन्दैमा त्यसलाई अनिवार्य मान्नु हुँदैन। प्रक्रिया बनाउने व्यक्तिको पद, अनुभव वा प्रतिष्ठाका आधारमा पनि त्यसलाई प्रश्नभन्दा माथि राख्नु हुँदैन। आवश्यकता पुष्टि हुन नसके त्यसलाई पुनर्विचार गर्नुपर्छ।

टेस्लाको उत्पादन व्यवस्थापनमा यो सोचको महत्त्व थियो। कार उत्पादनमा प्रयोग हुने हरेक भाग, प्रक्रिया र प्राविधिक आवश्यकतामाथि प्रश्न उठाउन सकिन्छ।

कुनै भाग किन आवश्यक छ, त्यसले उत्पादनको गुणस्तर वा सुरक्षामा कस्तो योगदान दिन्छ र त्यसको विकल्प छ कि छैन भन्ने प्रश्नले उत्पादन संरचनालाई पुनर्विचार गर्न मद्दत गर्छ।

यो सोच उत्पादन उद्योगमा मात्र सीमित छैन। बैंकिङ क्षेत्रमा कर्जा स्वीकृतिका लागि आवश्यक कागजात, सरकारी कार्यालयमा सेवा लिनुपर्ने चरण, अस्पतालमा बिरामी दर्ता प्रक्रिया वा व्यापारिक संस्थामा भुक्तानी स्वीकृतिको व्यवस्था सबैमा यसको प्रयोग हुन सक्छ।

कुनै ग्राहकले सामान्य सेवा लिन धेरै कागजात बुझाउनुपर्ने अवस्था छ भने संस्थाले त्यसको कारण खोज्नुपर्छ। एउटै विवरण विभिन्न विभागले पटकपटक मागिरहेका छन् भने त्यसको आवश्यकता पुनर्विचार गर्नुपर्छ।

एउटा निर्णयका लागि धेरै तहको स्वीकृति आवश्यक छ भने त्यसले जोखिम नियन्त्रण गरिरहेको छ कि केवल समय खेर फालिरहेको छ भन्ने मूल्यांकन गर्नुपर्छ।

यसको अर्थ सबै नियम हटाउनु होइन। कानुनी दायित्व, वित्तीय नियन्त्रण, सुरक्षा मापदण्ड र ग्राहकको हित संरक्षण गर्ने व्यवस्था आवश्यक हुन्छन्। तर कुनै प्रक्रियाको उद्देश्य स्पष्ट छैन भने त्यसलाई केवल परम्पराका आधारमा कायम राख्नु व्यवसायका लागि महँगो हुन सक्छ।

दोस्रो सूत्र : अनावश्यक चरण हटाउने

पहिलो चरणमा आवश्यकता पहिचान गरेपछि दोस्रो काम अनावश्यक चरण हटाउनु हो। पुस्तकको यो सूत्रले संस्थाभित्रको जटिलता कम गर्न जोड दिन्छ।

कुनै काम पूरा गर्न दसवटा चरण आवश्यक छन् भने ती सबै चरण अनिवार्य छन् कि छैनन् भन्ने प्रश्न उठाउनुपर्छ। कुनै काममा पाँचवटा विभाग संलग्न छन् भने ती सबैको सहभागिता आवश्यक छ कि छैन भन्ने हेर्नुपर्छ। कुनै निर्णयमा तीन तहको स्वीकृति चाहिन्छ भने त्यो व्यवस्था किन बनाइएको हो भन्ने बुझ्नुपर्छ।

व्यवसायमा अनावश्यक चरणले समय मात्र खर्च गर्दैनन्। तिनले कर्मचारीको क्षमता, संस्थाको स्रोत र ग्राहकको धैर्यसमेत खर्च गर्छन्। एउटा सामान्य निर्णयका लागि धेरै तह पार गर्नुपर्ने भयो भने जिम्मेवारी स्पष्ट नहुने जोखिम पनि बढ्छ। प्रत्येक तहले अर्को तहलाई जिम्मेवारी सार्न सक्छ। अन्ततः निर्णय कसले गर्ने भन्ने अन्योल पैदा हुन्छ।

म्याकनिलले पुस्तकमा टेस्लाको अनलाइन कार खरिद प्रक्रियाको उदाहरण प्रस्तुत गरेका छन्। परम्परागत रूपमा कार खरिद गर्दा ग्राहकले विभिन्न प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्ने हुन्छ।

विक्रेता भेट्ने, मूल्यबारे छलफल गर्ने, कागजात तयार गर्ने र भुक्तानीको व्यवस्था मिलाउने काममा समय लाग्न सक्छ। टेस्लाले खरिद प्रक्रियालाई डिजिटल माध्यमबाट सरल बनाउने प्रयास गर्‍यो।

पुस्तकमा उल्लेख गरिएको उदाहरणअनुसार कम्पनीले कार खरिद प्रक्रियाका चरण घटाएर ग्राहकको समय बचत गर्ने प्रयास गरेको थियो। यसको मूल विचार ग्राहकलाई धेरै चरणमा अल्झाउनुको सट्टा आवश्यक कामलाई सरल बनाउनु हो।

यसको व्यावसायिक अर्थ निकै ठूलो छ। ग्राहकले सेवा लिन जति धेरै झन्झट व्यहोर्नुपर्छ, सेवा पूरा नगरी बाहिरिने सम्भावना पनि त्यति नै बढ्न सक्छ। डिजिटल बैंकिङ, अनलाइन व्यापार, बीमा, यातायात र सरकारी सेवामा समेत प्रक्रिया छोट्याउनु प्रतिस्पर्धात्मक लाभको आधार बन्न सक्छ।

नेपालका बैंक तथा वित्तीय संस्थामा खाता खोल्ने, कर्जा आवेदन गर्ने वा कागजात बुझाउने प्रक्रियालाई यसै दृष्टिकोणबाट हेर्न सकिन्छ। ग्राहकले एउटै विवरण विभिन्न फाराममा भर्नुपर्ने अवस्था छ भने त्यसलाई हटाउन सकिन्छ।

एउटै कागजात विभिन्न शाखा वा विभागमा बुझाउनुपर्ने अवस्था छ भने डिजिटल अभिलेख प्रणालीबाट त्यसको समाधान खोज्न सकिन्छ।

तर चरण घटाउने नाममा आवश्यक जाँच र सुरक्षा व्यवस्था हटाउनु हुँदैन। विशेषगरी वित्तीय कारोबार, स्वास्थ्य सेवा र सार्वजनिक प्रशासनमा केही प्रक्रिया जोखिम नियन्त्रणका लागि राखिएका हुन्छन्।

तिनलाई हटाउँदा संस्थाले दीर्घकालीन जोखिम निम्त्याउन सक्छ। त्यसैले पुस्तकको सन्देश प्रक्रियालाई अन्धाधुन्ध काट्नु होइन, प्रत्येक चरणको औचित्य प्रमाणित गर्न लगाउनु हो।

तेस्रो सूत्र : सरल बनाउने र प्रभावकारी बनाउने

अनावश्यक चरण हटाइसकेपछि बाँकी प्रक्रियालाई सरल र प्रभावकारी बनाउनु तेस्रो सूत्र हो। म्याकनिलको दृष्टिकोणमा कुनै काम आवश्यक छ भन्ने पुष्टि भएपछि त्यसलाई कसरी कम समय, कम स्रोत र राम्रो परिणामका साथ सम्पन्न गर्न सकिन्छ भन्ने प्रश्न महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

कम्पनीहरू विस्तार हुँदै जाँदा उनीहरूको आन्तरिक संरचना पनि जटिल बन्दै जान्छ। नयाँ विभाग थपिन्छन्, नयाँ जिम्मेवारी सिर्जना हुन्छन् र व्यवस्थापनका तह बढ्छन्।

संस्थाको आकार बढ्नु स्वाभाविक हो। तर आकारसँगै निर्णय प्रक्रिया र काम गर्ने तरिका अनावश्यक रूपमा जटिल भएमा त्यसले उत्पादकत्व घटाउन सक्छ।

सरलता भनेको कामलाई सतही बनाउनु होइन। यसको अर्थ आवश्यक उद्देश्य कायम राख्दै त्यसलाई हासिल गर्ने प्रभावकारी तरिका खोज्नु हो।

उदाहरणका लागि कुनै कम्पनीले ग्राहकको गुनासो समाधान गर्न पाँचवटा विभागको स्वीकृति लिने व्यवस्था गरेको छ भने सबै गुनासोमा त्यस्तो प्रक्रिया आवश्यक नहुन सक्छ।

सामान्य गुनासो सम्बन्धित कर्मचारीले नै समाधान गर्न सक्ने अधिकार दिन सकिन्छ। जटिल समस्या मात्र उच्च व्यवस्थापनमा पठाउने व्यवस्था गर्न सकिन्छ।

यसले निर्णय प्रक्रियालाई छिटो बनाउँछ। कर्मचारीको जिम्मेवारी स्पष्ट हुन्छ र ग्राहकले पनि समयमै सेवा पाउँछन्।

म्याकनिलले पुस्तकमा विभिन्न कम्पनीका उदाहरणमार्फत सरलताको व्यावसायिक महत्त्व देखाएका छन्। टेस्ला, स्पेसएक्स, लुलुलेमन र जनरल मोटर्सजस्ता संस्थामा काम गर्ने तरिका सुधार्न अपनाइएका अभ्यासलाई उनले प्रस्तुत गरेका छन्। यी कम्पनीका उत्पादन र बजार फरक भए पनि तिनले सामना गर्ने साझा समस्या प्रक्रियागत जटिलता र कामको गति हो।

लुलुलेमनजस्तो खुद्रा तथा पहिरन व्यवसायमा उत्पादन, आपूर्ति, बिक्री र ग्राहक सेवाबीचको समन्वय महत्त्वपूर्ण हुन्छ। जनरल मोटर्सजस्तो ठूलो सवारी उत्पादक कम्पनीमा उत्पादन व्यवस्थापन र निर्णय प्रक्रियाको जटिलता स्वाभाविक रूपमा धेरै हुन्छ।

त्यस्ता संस्थामा काम गर्ने तरिका सरल बनाउनु भनेको लागत घटाउनु मात्र होइन, बजारको परिवर्तनसँग छिटो अनुकूल हुन सक्ने क्षमता विकास गर्नु पनि हो।

नेपालका उत्पादनमूलक उद्योगमा पनि यो सूत्र उपयोगी हुन सक्छ। उद्योगमा कच्चा पदार्थ खरिददेखि उत्पादन, गुणस्तर परीक्षण, भण्डारण र बिक्रीसम्मका चरण हुन्छन्। यीमध्ये कुन चरणमा समय बढी खर्च भइरहेको छ, कहाँ दोहोरिएको काम भइरहेको छ र कुन ठाउँमा स्रोतको अपव्यय भइरहेको छ भन्ने पहिचान गर्न सके उत्पादन लागत घटाउन सकिन्छ।

व्यवसायमा प्रतिस्पर्धा केवल उत्पादनको मूल्य वा गुणस्तरबाट मात्र हुँदैन। ग्राहकले सेवा कति छिटो पाउँछ, समस्या पर्दा समाधान कति सहज हुन्छ र कम्पनीले आफ्नो प्रतिबद्धता कति प्रभावकारी रूपमा पूरा गर्छ भन्ने कुराले पनि प्रतिस्पर्धात्मक क्षमता निर्धारण गर्छ।

चौथो सूत्र : काम पूरा हुने समय घटाउने

व्यवसायमा समय आफैँमा एउटा महत्त्वपूर्ण स्रोत हो। उत्पादन तयार गर्न, ग्राहकलाई सेवा दिन, निर्णय लिन वा नयाँ उत्पादन बजारमा ल्याउन जति समय लाग्छ, त्यसले कम्पनीको लागत र प्रतिस्पर्धात्मक क्षमतामा प्रभाव पार्छ।

म्याकनिलको चौथो सूत्र काम पूरा हुने समय घटाउनु हो। यसलाई केवल कर्मचारीलाई छिटो काम गर्न दबाब दिने उपायका रूपमा बुझ्नु हुँदैन। यसको उद्देश्य कामको समग्र प्रक्रियामा लाग्ने अनावश्यक प्रतीक्षा समय घटाउनु हो।

कुनै उत्पादन तयार हुन दस दिन लाग्छ भने त्यसको वास्तविक काममा कति समय खर्च हुन्छ र स्वीकृति, ढुवानी वा विभागीय समन्वयका कारण कति समय बित्छ भन्ने छुट्याउनुपर्छ। धेरैपटक कामभन्दा बढी समय काम सुरु हुनुअघि वा एउटा विभागबाट अर्को विभागमा पुग्दा खर्च भइरहेको हुन्छ।

यही समय घटाउन सके कम्पनीले कम स्रोतमा बढी काम गर्न सक्छ। ग्राहकको मागअनुसार उत्पादन र सेवा छिटो उपलब्ध गराउन सक्छ। बजारमा नयाँ अवसर देखिएपछि प्रतिस्पर्धीभन्दा पहिले प्रतिक्रिया दिन सक्छ।

टेस्लाको उत्पादन विस्तारको प्रसंगमा यो विषय महत्त्वपूर्ण छ। विद्युतीय सवारीको बजार विस्तार हुँदै गर्दा कम्पनीले उत्पादन क्षमता बढाउनुपर्ने थियो। तर उत्पादन कारखाना सञ्चालन, आपूर्ति शृङ्खला, उपकरण व्यवस्थापन र गुणस्तर नियन्त्रणमा चुनौती थिए। उत्पादन प्रक्रियामा समय घटाउनु कम्पनीको विस्तारका लागि आवश्यक थियो।

पुस्तकका अनुसार म्याकनिल टेस्लामा कार्यरत रहँदा कम्पनीको आम्दानी करिब २ अर्ब अमेरिकी डलरबाट ३० महिनाको अवधिमा २० अर्ब डलरसम्म पुगेको थियो।

यो तथ्यलाई पुस्तकको प्रकाशकले म्याकनिलको कार्यकालसँग जोडेर प्रस्तुत गरेको छ। कम्पनीको तीव्र विस्तारमा उत्पादन क्षमता, बजारको माग, नयाँ मोडेल र व्यवस्थापन सुधारलगायत धेरै पक्षको योगदान थियो।

त्यसैले यो वृद्धि कुनै एउटै सूत्रको परिणाम थियो भन्न मिल्दैन। तर पुस्तकले तीव्र वृद्धि सम्भव बनाउन कार्यान्वयनको गति र प्रक्रियागत सुधारको भूमिकालाई जोड दिएको छ।

समय घटाउने सोचले सेवा क्षेत्रमा पनि उत्तिकै महत्त्व राख्छ। ग्राहकले बैंकमा कर्जा आवेदन गरेपछि निर्णय आउन महिनौँ लाग्ने अवस्था छ भने त्यो प्रक्रियाको पुनरावलोकन आवश्यक हुन्छ।

बीमा दाबी भुक्तानीका लागि लामो समय पर्खनुपर्ने अवस्था छ भने त्यसको कारण पहिचान गर्नुपर्छ। अस्पतालमा सामान्य परीक्षणको नतिजा आउन अत्यधिक समय लाग्छ भने त्यसको व्यवस्थापन सुधार्न सकिन्छ।

तर गति बढाउने नाममा गुणस्तर र सुरक्षामा सम्झौता गर्नु हुँदैन। छिटो उत्पादन गरेर त्रुटिपूर्ण वस्तु बजारमा पठाउनु दीर्घकालीन रूपमा कम्पनीका लागि महँगो पर्न सक्छ।

छिटो कर्जा स्वीकृत गर्ने नाममा जोखिम मूल्यांकन कमजोर बनाउनु वित्तीय संस्थाका लागि घातक हुन सक्छ। त्यसैले कामको गति बढाउने क्रममा परिणामको गुणस्तर कायम राख्नु उत्तिकै आवश्यक हुन्छ।

पाँचौँ सूत्र : अन्तिममा स्वचालन

पुस्तकको पाँचौँ सूत्र स्वचालन हो। आधुनिक व्यवसायमा प्रविधिको प्रयोग अपरिहार्य बन्दै गएको छ। कृत्रिम बुद्धिमत्ता, रोबोटिक्स, तथ्यांक विश्लेषण र डिजिटल प्रणालीले उत्पादन तथा सेवा प्रवाहको स्वरूप बदलिरहेका छन्। तर म्याकनिलले स्वचालनलाई पहिलो होइन, अन्तिम चरणमा राखेका छन्।

यसको कारण स्पष्ट छ। यदि कुनै प्रक्रिया नै अनावश्यक छ भने त्यसलाई प्रविधिको सहायताले स्वचालित बनाउनुको कुनै अर्थ हुँदैन। यदि प्रक्रियामा दोहोरिएको काम छ भने स्वचालनले त्यसलाई अझ तीव्र गतिमा दोहोर्‍याउन सक्छ।

त्यसैले पहिले आवश्यकता पुष्टि गर्ने, अनावश्यक चरण हटाउने, प्रक्रिया सरल बनाउने र गति सुधार्ने काम गर्नुपर्छ। त्यसपछि मात्र स्वचालन लागू गर्नुपर्छ।

यो दृष्टिकोण अहिलेको एआई केन्द्रित व्यावसायिक वातावरणमा विशेष महत्त्वको छ। धेरै कम्पनी प्रविधिमा ठूलो लगानी गरिरहेका छन्। ग्राहक सेवा, लेखा, मानव संसाधन, उत्पादन व्यवस्थापन र बजार विश्लेषणमा कृत्रिम बुद्धिमत्ताको प्रयोग बढिरहेको छ। तर प्रविधि अपनाउनु मात्रै नवप्रवर्तन होइन।

कुन समस्या समाधान गर्न प्रविधि प्रयोग भइरहेको छ भन्ने कुरा स्पष्ट हुनुपर्छ। कम्पनीले आफ्नो काम गर्ने तरिका नबुझी महँगो सफ्टवेयर वा स्वचालित प्रणाली खरिद गर्‍यो भने अपेक्षित प्रतिफल नआउन सक्छ।

नेपालका बैंक तथा वित्तीय संस्थाले डिजिटल सेवा विस्तार गरिरहेका छन्। मोबाइल बैंकिङ, अनलाइन कर्जा आवेदन, डिजिटल भुक्तानी र ग्राहक पहिचान प्रणालीमा प्रविधिको प्रयोग बढिरहेको छ। तर पुरानो कागजी प्रक्रिया जस्ताको तस्तै राखेर त्यसलाई डिजिटल स्वरूपमा सार्नु मात्र पर्याप्त हुँदैन। प्रक्रियालाई पुनः डिजाइन गरेर ग्राहकलाई वास्तवमै सहज सेवा दिन सक्नुपर्छ।

उद्योगमा पनि स्वचालनको यही अर्थ हुन्छ। उत्पादन लाइनमा रोबोट राख्नु मात्रै पर्याप्त हुँदैन। उत्पादन प्रक्रियाको संरचना, कच्चा पदार्थको आपूर्ति, गुणस्तर नियन्त्रण र कर्मचारीको जिम्मेवारी स्पष्ट हुनुपर्छ। त्यसपछि प्रविधिले उत्पादन क्षमता र दक्षता बढाउन सक्छ।

म्याकनिलको दृष्टिकोणमा स्वचालनले मानिसलाई पूर्ण रूपमा विस्थापित गर्नेभन्दा पनि दोहोरिने र समय खर्चिने कामबाट मुक्त गरी उच्च मूल्य सिर्जना गर्ने काममा केन्द्रित गराउनुपर्छ। प्रविधि मानिसको निर्णय क्षमताको विकल्प होइन, त्यसलाई प्रभावकारी बनाउने साधन हुनुपर्छ।

एलन मस्कको कार्यशैली र व्यवस्थापनको नयाँ दृष्टिकोण

‘द अल्गोरिदम’ को एउटा महत्त्वपूर्ण पक्ष एलन मस्कको कार्यशैलीलाई व्यावसायिक व्यवस्थापनको दृष्टिकोणबाट प्रस्तुत गर्नु हो। मस्कबारे लेखिएका धेरै पुस्तक र आलेखमा उनको महत्वाकाङ्क्षा, जोखिम लिने क्षमता, नयाँ प्रविधिप्रतिको लगाव र विवादास्पद नेतृत्व शैलीको चर्चा हुन्छ। तर म्याकनिलले उनको कार्यशैलीभित्र रहेको एउटा व्यावहारिक पक्षलाई छुट्याएर प्रस्तुत गरेका छन्।

त्यो पक्ष हो, समस्यालाई पुरानै ढाँचाबाट समाधान गर्ने प्रयास नगर्नु। कुनै उद्योगमा दशकौँदेखि चलिरहेको अभ्यासलाई नै अन्तिम सत्य नमान्नु। लक्ष्य असम्भवजस्तो देखिए पनि त्यसलाई हासिल गर्न आवश्यक प्रक्रियालाई टुक्र्याएर हेर्नु र प्रत्येक चरणको औचित्य खोज्नु।

टेस्ला र स्पेसएक्सका उदाहरणले यो दृष्टिकोणलाई स्पष्ट पार्छन्। विद्युतीय कार उत्पादनलाई परम्परागत सवारी उद्योगको ढाँचाबाट मात्र हेर्दा त्यसको लागत, उत्पादन क्षमता र बजार विस्तारमा चुनौती देखिन सक्छ। तर उत्पादन संरचना, आपूर्ति शृङ्खला र ग्राहकसँगको सम्बन्धलाई फरक तरिकाले डिजाइन गर्दा नयाँ सम्भावना खुल्न सक्छ।

स्पेसएक्सको सन्दर्भमा पनि परम्परागत अन्तरिक्ष उद्योगको उच्च लागत र लामो विकास चक्रलाई चुनौती दिने प्रयास महत्त्वपूर्ण छ। पुनः प्रयोग गर्न सकिने रकेट प्रविधि यसको एउटा उदाहरण हो। यद्यपि स्पेसएक्सको प्राविधिक उपलब्धि धेरै वर्षको अनुसन्धान, इन्जिनियरिङ, पुँजी र जोखिम व्यवस्थापनको परिणाम हो। त्यसलाई केवल व्यवस्थापनको एउटा सूत्रले व्याख्या गर्न सकिँदैन।

म्याकनिलको पुस्तकले मस्कको व्यक्तित्वको प्रशंसा मात्र गर्दैन। उनले प्रयोग गरेको कार्यपद्धतिलाई अन्य कम्पनीमा कसरी लागू गर्न सकिन्छ भन्ने प्रश्नमा केन्द्रित हुन्छ। यही कारण पुस्तकलाई उद्यमी, व्यवस्थापक र संस्थागत नेतृत्वका लागि उपयोगी बनाउने आधार तयार भएको छ।

ठूलो कम्पनीको समस्या : आकार बढ्दै जाँदा गति घट्नु

कुनै व्यवसाय सुरु गर्दा निर्णय लिन सजिलो हुन्छ। संस्थापकले ग्राहकसँग प्रत्यक्ष कुरा गर्न सक्छन्। उत्पादनको गुणस्तर हेर्न सक्छन्। कर्मचारीसँग दैनिक संवाद गर्न सक्छन्। बजारको प्रतिक्रिया तत्काल बुझ्न सक्छन्।

तर कम्पनी विस्तार हुँदै जाँदा अवस्था बदलिन्छ। नयाँ शाखा खुल्छन्, कर्मचारी बढ्छन्, व्यवस्थापनका तह थपिन्छन् र कामको दायरा फैलिन्छ। संस्थापक वा प्रमुख कार्यकारी अधिकृतले प्रत्येक निर्णयमा प्रत्यक्ष संलग्न हुन सम्भव हुँदैन। जिम्मेवारी विभागहरूमा बाँडिन्छ। सूचना धेरै तह पार गरेर नेतृत्वसम्म पुग्छ।

यही अवस्थामा संस्थागत जटिलता बढ्ने जोखिम हुन्छ। कम्पनीको आकार ठूलो भए पनि निर्णय क्षमता कमजोर हुन सक्छ। नयाँ उत्पादन बजारमा ल्याउन समय लाग्न सक्छ। ग्राहकको गुनासो समाधान गर्न कठिन हुन सक्छ। कर्मचारीले आफ्नो जिम्मेवारीभन्दा बढी स्वीकृति प्रक्रियामा समय खर्च गर्नुपर्ने हुन सक्छ।

पुस्तकले यस्तो अवस्थालाई सामान्य व्यवस्थापन समस्याका रूपमा हेर्छ। कम्पनी ठूलो हुँदैमा काम गर्ने तरिका पनि अनावश्यक रूपमा ठूलो र जटिल हुनुपर्छ भन्ने छैन। संगठनको संरचना आवश्यकता र परिणामसँग मेल खानुपर्छ।

यसका लागि नेतृत्वले संस्थाभित्रको वास्तविक काम बुझ्नुपर्छ। प्रतिवेदनमा देखिने तथ्यांक मात्र पर्याप्त हुँदैन। उत्पादनस्थलमा के भइरहेको छ, ग्राहकले कुन समस्या भोगिरहेका छन्, कर्मचारीले कुन प्रक्रियामा समय गुमाइरहेका छन् र निर्णय कहाँ अड्किएको छ भन्ने कुरा प्रत्यक्ष बुझ्नुपर्छ।

व्यवस्थापकले आफ्नो कार्यालयमा बसेर सबै समस्या समाधान गर्न सक्दैन। काम हुने ठाउँमा पुगेर समस्या पहिचान गर्ने र त्यसको समाधानमा संलग्न हुने नेतृत्व शैली पुस्तकमा प्रस्तुत विचारसँग जोडिन्छ।

व्यवसायमा ग्राहकको समय पनि लागत हो

कुनै कम्पनीले आफ्नो उत्पादन लागत घटाउनुलाई व्यावसायिक सफलताको आधार मान्छ। तर ग्राहकले सेवा लिन कति समय खर्च गरिरहेको छ भन्ने विषय पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ।

ग्राहकले एउटा उत्पादन खरिद गर्न धेरै चरण पार गर्नुपर्छ भने त्यसले उसको अनुभव कमजोर बनाउँछ। सेवा लिन लामो प्रतीक्षा गर्नुपर्छ भने अर्को विकल्प खोज्ने सम्भावना बढ्छ। कुनै समस्या समाधान गर्न धेरैपटक सम्पर्क गर्नुपर्ने अवस्था छ भने कम्पनीप्रतिको विश्वास घट्न सक्छ।

पुस्तकमा प्रस्तुत प्रक्रियागत सुधारको दृष्टिकोणले ग्राहकको समयलाई पनि व्यावसायिक मूल्यका रूपमा हेर्न प्रेरित गर्छ। कम्पनीले आफ्ना आन्तरिक प्रक्रिया छोट्याउँदा ग्राहकले पाउने सेवा सहज र छिटो हुन सक्छ।

टेस्लाले कार बिक्रीमा डिजिटल माध्यमलाई प्राथमिकता दिनु यही सोचसँग सम्बन्धित छ। परम्परागत कार बिक्रीमा ग्राहकले विक्रेता, मूल्य वार्ता र कागजी प्रक्रियामा समय खर्च गर्नुपर्ने हुन सक्छ। डिजिटल माध्यमबाट खरिद प्रक्रिया सरल बनाउँदा ग्राहकले आफ्नो निर्णय र कारोबारमा बढी नियन्त्रण पाउन सक्छ।

यही अवधारणा अन्य व्यवसायमा पनि लागू हुन्छ। अनलाइन किनमेलमा खरिद प्रक्रिया छोट्याउनु, बैंकिङमा कागजातको दोहोरो माग हटाउनु, बीमामा दाबी प्रक्रिया सरल बनाउनु र होटल तथा यातायात सेवामा बुकिङ सहज बनाउनु ग्राहक अनुभव सुधार्ने उपाय हुन्।

ग्राहकलाई केन्द्रमा राख्ने व्यवसायले केवल उत्पादन वा सेवाको मूल्यमा प्रतिस्पर्धा गर्दैन। उसले ग्राहकले खर्च गर्ने समय, प्रयास र मानसिक झन्झट पनि कम गर्ने प्रयास गर्छ।

पुस्तकका उदाहरण र व्यावहारिक उपयोग

म्याकनिलले पुस्तकमा टेस्ला र स्पेसएक्सका अतिरिक्त लुलुलेमन, जनरल मोटर्स तथा विभिन्न आकारका नयाँ कम्पनीका उदाहरण समेटेका छन्। यसले पाँच चरणको कार्यपद्धति एउटा प्रविधि कम्पनी वा सवारी उत्पादकमा मात्र सीमित छैन भन्ने देखाउन खोजेको छ।

टेस्लाको उत्पादन व्यवस्थापन, स्पेसएक्सको इन्जिनियरिङ र लुलुलेमनको व्यावसायिक सञ्चालन फरक प्रकृतिका छन्। जनरल मोटर्सजस्तो ठूलो सवारी उत्पादक कम्पनीको संगठनात्मक संरचना पनि फरक छ। तर यी सबै संस्थाले उत्पादन, सेवा, ग्राहक, लागत र निर्णय प्रक्रियासँग सम्बन्धित चुनौती सामना गर्छन्।

पुस्तकको उपयोगिता यही साझा चुनौतीलाई पहिचान गरेर समाधान खोज्ने तरिका दिनुमा छ। कम्पनीको आकार, क्षेत्र वा बजार फरक भए पनि अनावश्यक प्रक्रिया हटाउने र कामको गति बढाउने आवश्यकता समान हुन सक्छ।

नयाँ उद्यमीका लागि यो पुस्तकले सुरुदेखि नै सरल र प्रभावकारी प्रणाली बनाउन प्रेरित गर्छ। व्यवसाय सुरु गर्दा नै धेरै तहको स्वीकृति, जटिल प्रतिवेदन र अनावश्यक प्रशासनिक संरचना बनाउनु आवश्यक छैन। ग्राहकको आवश्यकता बुझ्ने, उत्पादन परीक्षण गर्ने र बजारबाट प्रतिक्रिया लिने कामलाई प्राथमिकता दिन सकिन्छ।

स्थापित कम्पनीका लागि भने पुस्तकले आफ्नै प्रक्रियाको पुनरावलोकन गर्न आग्रह गर्छ। विगतमा सफल भएको व्यवस्थापन शैली भविष्यमा पनि उत्तिकै प्रभावकारी हुन्छ भन्ने ग्यारेन्टी हुँदैन। बजार, प्रविधि र ग्राहकको व्यवहार बदलिँदा संस्थाले पनि आफ्नो काम गर्ने तरिका बदल्नुपर्छ।

व्यवस्थापकका लागि पुस्तकको अर्को सन्देश जिम्मेवारी र निर्णय अधिकार स्पष्ट बनाउनु हो। कर्मचारीलाई कामको जिम्मेवारी दिएर निर्णय गर्ने अधिकार नदिँदा कामको गति घट्न सक्छ। प्रत्येक सानो निर्णय उच्च तहमा पुग्नुपर्ने अवस्था भएमा नेतृत्व नै संस्थाको अवरोध बन्न सक्छ।

नेपालको व्यवसायमा कति सान्दर्भिक ?

नेपालको निजी क्षेत्रले लामो समयदेखि उत्पादन लागत, बजारको सीमितता, प्रशासनिक झन्झट, लगानीको अभाव र दक्ष जनशक्तिको चुनौती सामना गर्दै आएको छ। कतिपय व्यवसायमा उत्पादनभन्दा बढी समय अनुमति, कागजी प्रक्रिया र विभागीय समन्वयमा खर्च भइरहेको हुन्छ।

उद्योग सञ्चालनका लागि आवश्यक अनुमति, करसम्बन्धी प्रक्रिया, आयात तथा भन्सार व्यवस्थापन र विभिन्न निकायसँगको समन्वयले व्यवसायको सञ्चालन लागत बढाउन सक्छ। यस्ता समस्याको समाधान नीतिगत सुधारबाट मात्र सम्भव हुँदैन। कम्पनीभित्रका प्रक्रिया पनि प्रभावकारी हुनुपर्छ।

नेपालका उद्योगीले आफ्नो उत्पादन प्रक्रियामा पाँच चरणको कार्यपद्धति लागू गर्न सक्छन्। उत्पादनका लागि आवश्यक प्रत्येक कच्चा पदार्थ, उपकरण र प्रक्रियाको औचित्य जाँच्न सकिन्छ। अनावश्यक स्वीकृति र दोहोरिएको काम हटाउन सकिन्छ। उत्पादन र आपूर्ति शृङ्खलालाई सरल बनाउन सकिन्छ। काम पूरा हुने समय घटाउन सकिन्छ। त्यसपछि उपयुक्त प्रविधि र स्वचालन प्रयोग गर्न सकिन्छ।

बैंक तथा वित्तीय संस्थामा यसको प्रयोग अझ स्पष्ट देखिन्छ। ग्राहकले कर्जा लिन आवेदनदेखि स्वीकृतिसम्म धेरै चरण पार गर्नुपर्ने अवस्था छ भने ती चरणको समीक्षा गर्न सकिन्छ।

ग्राहक पहिचान, जोखिम मूल्यांकन र कर्जा स्वीकृतिका लागि आवश्यक प्रक्रिया कायम राख्दै दोहोरिएको कागजी काम घटाउन सकिन्छ। डिजिटल प्रणालीको प्रयोगबाट निर्णय प्रक्रिया छिटो बनाउन सकिन्छ।

नेपालको पर्यटन क्षेत्रमा पनि सेवा प्रवाहको गति र सरलता प्रतिस्पर्धात्मक लाभ बन्न सक्छ। होटल बुकिङ, भुक्तानी, यातायात व्यवस्थापन र पर्यटकलाई सूचना उपलब्ध गराउने प्रक्रियालाई सरल बनाउन सकिन्छ। उत्पादनमूलक उद्योगमा गुणस्तर कायम राख्दै उत्पादन समय र लागत घटाउन सकिन्छ।

तर नेपालको सन्दर्भमा एउटा महत्त्वपूर्ण पक्ष छ। यहाँका धेरै व्यवसाय अझै साना र मध्यम आकारका छन्। उनीहरूसँग ठूलो प्रविधि लगानी गर्ने क्षमता नहुन सक्छ। त्यसैले पुस्तकका सबै अभ्यास जस्ताको तस्तै लागू गर्न सम्भव हुँदैन। तर पाँच चरणको मूल सोच लागू गर्न ठूलो लगानी आवश्यक पर्दैन। आफ्नो व्यवसायमा अनावश्यक काम कहाँ भइरहेको छ भन्ने पहिचानबाटै सुधार सुरु गर्न सकिन्छ।

व्यवसायीले आफ्नो संस्थाभित्र कर्मचारीलाई प्रक्रिया सुधारका लागि सुझाव दिन प्रोत्साहित गर्न सक्छन्। ग्राहकको गुनासोलाई व्यवस्थापन सुधारको आधार बनाउन सक्छन्। प्रत्येक काममा लाग्ने समय मापन गर्न सक्छन्। यसरी सानो सुधारबाट पनि लागत र उत्पादकत्वमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन सकिन्छ।

पुस्तकको सीमा र आलोचनात्मक पक्ष

‘द अल्गोरिदम’ को मुख्य शक्ति यसको व्यावहारिक दृष्टिकोण हो। पुस्तकले व्यवस्थापनलाई जटिल सिद्धान्त र प्राविधिक शब्दावलीमा सीमित नगरी काम गर्ने तरिकासँग जोडेको छ। पाँच चरणको संरचनाले पाठकलाई आफ्नो व्यवसायको प्रक्रिया जाँच्न सजिलो बनाउँछ।

तर पुस्तकका विचारलाई सबै संस्था र उद्योगमा एउटै रूपमा लागू गर्न सकिन्छ भन्ने निष्कर्ष निकाल्नु उचित हुँदैन। टेस्ला र स्पेसएक्सजस्ता प्रविधि तथा उत्पादन केन्द्रित कम्पनीको कार्यशैली र बैंक, अस्पताल वा सार्वजनिक प्रशासनको कार्यप्रणाली फरक हुन्छ। सबै क्षेत्रमा जोखिम, नियमन र उत्तरदायित्वको प्रकृति समान हुँदैन।

उदाहरणका लागि वित्तीय संस्थामा कर्जा स्वीकृति प्रक्रिया छोट्याउनु उपयोगी हुन सक्छ। तर त्यस क्रममा जोखिम मूल्यांकन कमजोर बनाउनु हुँदैन। अस्पतालमा बिरामीको उपचार प्रक्रिया छिटो बनाउनु आवश्यक छ।

तर चिकित्सकीय परीक्षण र सुरक्षा मापदण्ड हटाउन मिल्दैन। उत्पादन उद्योगमा स्वचालनले दक्षता बढाउन सक्छ। तर गुणस्तर परीक्षण र श्रमिक सुरक्षालाई बेवास्ता गर्न सकिँदैन।

एलन मस्कको नेतृत्व शैलीलाई सबै संस्थाका लागि आदर्श मान्न पनि सकिँदैन। तीव्र गति, उच्च लक्ष्य र निरन्तर दबाबले केही अवस्थामा नवप्रवर्तनलाई प्रोत्साहन गर्न सक्छ।

तर अत्यधिक दबाबले कर्मचारीको थकान, असन्तुष्टि र संस्थागत अस्थिरता निम्त्याउन सक्छ। त्यसैले कार्यपद्धतिको उपयोग गर्दा संस्थाको संस्कृति, कर्मचारीको क्षमता र कामको प्रकृतिलाई ध्यान दिनुपर्छ।

पुस्तकले प्रस्तुत गरेको पाँच चरणको अर्को चुनौती त्यसको कार्यान्वयन हो। कुनै प्रक्रिया अनावश्यक छ भन्ने पहिचान गर्नु सजिलो हुन सक्छ। तर त्यसलाई हटाउन संस्थाभित्र सहमति जुटाउनु कठिन हुन्छ।

लामो समयदेखि एउटै तरिकाले काम गरिरहेका कर्मचारी र व्यवस्थापकले परिवर्तन स्वीकार नगर्न सक्छन्। पुरानो प्रक्रियाबाट लाभ लिइरहेका समूहले सुधारको विरोध गर्न सक्छन्।

त्यसैले प्रक्रिया सुधार्न नेतृत्वको प्रतिबद्धता, स्पष्ट सञ्चार र कर्मचारीको सहभागिता आवश्यक हुन्छ। कुनै प्रक्रिया हटाउँदा त्यसको जिम्मेवारी कसले लिने, जोखिम कसरी व्यवस्थापन गर्ने र परिणाम कसरी मापन गर्ने भन्ने कुरा पनि स्पष्ट हुनुपर्छ।

यी सीमाका बाबजुद पुस्तकको मूल सन्देश व्यावसायिक व्यवस्थापनका लागि महत्त्वपूर्ण छ। प्रविधि र पुँजी थप्दैमा कम्पनी प्रभावकारी हुँदैन। संस्थाले आफ्नो काम गर्ने तरिका कति राम्रोसँग व्यवस्थित गरेको छ भन्ने कुराले पनि सफलता निर्धारण गर्छ।

सफल व्यवसायका लागि काम गर्ने तरिका बदल्नुपर्छ

व्यवसायको सफलतालाई प्रायः आम्दानी, नाफा, बजार हिस्सा र कम्पनीको आकारबाट मापन गरिन्छ। तर ती परिणाम प्राप्त गर्न संस्थाले कस्तो प्रक्रिया अपनाएको छ भन्ने विषय पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

कुनै कम्पनीले ठूलो बजार हिस्सा हासिल गरे पनि आन्तरिक प्रक्रिया जटिल छ भने त्यसको विस्तार टिकाउ नहुन सक्छ। ग्राहकको माग बढ्दा सेवा दिन नसक्ने, उत्पादन लागत नियन्त्रण गर्न नसक्ने वा निर्णय लिन ढिलाइ गर्ने अवस्था आउन सक्छ। यस्तो अवस्थामा कम्पनीको वृद्धि नै व्यवस्थापनका लागि चुनौती बन्न सक्छ।

‘द अल्गोरिदम’ ले व्यवसायलाई निरन्तर सुधारको प्रक्रियाका रूपमा हेर्न सिकाउँछ। संस्थाले आफ्नो काम गर्ने तरिकालाई अन्तिम र पूर्ण ठान्नु हुँदैन। प्रत्येक आवश्यकता, नियम र प्रक्रियालाई समयअनुसार पुनर्विचार गर्नुपर्छ। अनावश्यक चरण हटाउनुपर्छ। बाँकी कामलाई सरल र प्रभावकारी बनाउनुपर्छ। निर्णय तथा उत्पादनको गति बढाउनुपर्छ। त्यसपछि मात्र स्वचालन र प्रविधिको पूर्ण उपयोग गर्नुपर्छ।

जोन म्याकनिलले टेस्लामा देखेको र विभिन्न कम्पनीमा प्रयोग गरेको यही कार्यपद्धति पुस्तकको केन्द्रमा छ। यसको महत्त्व एलन मस्कको सफलताको रहस्य खोज्नुमा मात्र छैन।

कुनै पनि व्यवसायले आफ्नो संरचना र प्रक्रियामा सुधार गरेर कसरी राम्रो परिणाम हासिल गर्न सक्छ भन्ने व्यावहारिक दृष्टिकोण दिनुमा छ।

व्यवसायमा धेरैपटक समस्या स्रोतको अभावमा मात्र हुँदैन। उपलब्ध स्रोत कसरी प्रयोग भइरहेको छ भन्ने कुरामा पनि हुन्छ। कर्मचारी छन्, प्रविधि छ, पुँजी छ र बजार पनि छ। तर निर्णय ढिलो हुन्छ, प्रक्रिया जटिल हुन्छ र ग्राहकले अपेक्षित सेवा पाउँदैन भने संस्थाको वास्तविक क्षमता उपयोग हुन सकेको हुँदैन।

पुस्तकले यही अवस्थालाई बदल्न आग्रह गर्छ। व्यवसायलाई ठूलो बनाउनुअघि त्यसलाई प्रभावकारी बनाउनुपर्छ। प्रविधि थप्नुअघि प्रक्रिया सुधार्नुपर्छ। काम छिटो गर्नुअघि अनावश्यक काम हटाउनुपर्छ। अनि मात्रै स्वचालनले अपेक्षित परिणाम दिन सक्छ।

उद्यमी, व्यवस्थापक र संस्थागत नेतृत्वका लागि ‘द अल्गोरिदम’ को मुख्य सन्देश यही हो। सफल व्यवसाय केवल नयाँ विचार वा ठूलो लगानीबाट बन्दैन। सही प्रश्न उठाउने, आवश्यक काम मात्र गर्ने, प्रक्रियालाई सरल बनाउने र कार्यान्वयनमा गति ल्याउने क्षमताले पनि कम्पनीको भविष्य निर्धारण गर्छ।

2