काठमाडौँ- आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा मुलुकमा लगानी गर्ने भनेर झन्डै ६५ अर्ब रुपियाँ बराबरको प्रत्यक्ष विदेशी लगानी (एफडिआई) प्रतिबद्धता आउँदा १२ अर्ब रुपियाँ मात्र लगानी भित्रिएको छ ।
गत आवमा ८४० उद्योगमा ६४ अर्ब ९६ करोड ५१ लाख रुपियाँ लगानी प्रतिबद्धता आएकोमा १२ अर्ब एक करोड ९० लाख रुपियाँ भित्रिएको नेपाल राष्ट्र बैङ्कको तथ्याङ्कले देखाएको छ । लगानी प्रतिबद्धता उच्च भए पनि भित्रिने रकम भने न्यून छ । गत आवमा सरकारले अध्यादेशमार्फत कानुन संशोधन गरेकाले पनि लगानी प्रतिबद्धता धेरै आएको थियो । सो अनुसार लगानी भित्रिन सकेको छैन । नेपालमा लगानी गर्ने भनेर गत आवमा गरेको प्रतिबद्धताको १८.५० प्रतिशत मात्र रकम भित्रिएको तथ्याङ्कले देखाएको छ ।
उद्योग विभागका लगानी प्रविधि तथा हस्तान्तरण शाखा प्रमुख प्रशान्त बोहोराले लगानी गर्ने भनेर प्रतिबद्धता धेरै आए पनि सो अनुसार कम लगानी भित्रिएको जानकारी दिनुभयो । सबैभन्दा धेरै सेवा र पर्यटन क्षेत्रमा लगानीकर्ता आकर्षित भएको उहाँको भनाइ छ ।
विभागका अनुसार आव २०८०/८१ मा ६९ अर्ब ८३ करोड ३५ लाख रुपियाँ लगानी प्रतिबद्धता आउँदा प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी भने आठ अर्ब ४७ करोड रुपियाँ भित्रिएको थियो ।
गत आवमा स्वचालित मार्गबाट ४५१ उद्योगमा ४६ करोड १२ लाख ६६ हजार र अप्रुभल रुटबाट ३८९ उद्योगमा ६० अर्ब ३५ करोड रुपियाँ विदेशी लगानी प्रतिबद्धता आएको विभागको तथ्याङ्क छ । विभागका अनुसार आव २०७९/८० मा ३० अर्ब ७१ करोड ९४ लाख रुपियाँ लगानी प्रतिबद्धता आउँदा सात अर्ब ९७ करोड ७८ लाख रुपियाँ भित्रिएको थियो । गत तीन वर्षको तथ्याङ्क हेर्दा नेपालमा भित्रिने लगानी भने बढ्दै गएको देखिन्छ ।
गत आवमा सबैभन्दा धेरै सेवामूलक उद्योगमा ४८, पर्यटनमा ४१, उत्पादन क्षेत्रमा छ, सूचना तथा प्रविधि उद्योगमा तीन, कृषि क्षेत्रमा दुई प्रतिशत लगानी प्रतिबद्धता आएको छ ।
यस्तै मुलुकमा लगानी गरेबापत विदेशी लगानीकर्ताले आव २०८१/८२ मा नौ अर्ब ६१ करोड ७० लाख रुपियाँ लाभांश फिर्ता लैजान गरी उद्योग विभागबाट स्वीकृति पाएको छ । आव २०८०/८१ मा १० अर्ब १८ करोड ७६ लाख ३९ हजार रुपियाँ लाभांश फिर्ता गर्न स्वीकृत गरिएको थियो ।
विभागले वैशाख २०८१ अटोमेटिक रुटमार्फत विदेशी लगानी स्वीकृति हुने प्रणाली कार्यान्वयनमा ल्याएको छ । स्वचालित मार्गबाट ५० करोड रुपियाँसम्म लगानी गर्न सक्ने व्यवस्था छ । उद्योग व्यवसायमा स्वदेशी तथा विदेशी लगानी गर्न सकिने विभागले जनाएको छ । गत आव स्वचालित मार्गबाट ४५१ उद्योगमा ४६ करोड १२ लाख ६६ हजार रुपियाँ र अप्रुभल रुटबाट ३८९ उद्योगमा ६० अर्ब ३५ करोड रुपियाँ विदेशी लगानी प्रतिबद्धता आएको विभागको तथ्याङ्क छ ।
विभागका अनुसार सुरुदेखि हालसम्म ७३३६ उद्योगमा छ खर्ब ७५ अर्ब ५२ करोड ७१ लाख रुपियाँ वैदेशिक लगानी प्रतिबद्धता आएको छ ।
