काठमाडौं: अमेरिकी संघीय सञ्चार आयोग (एफसीसी) ले एएसटी स्पेसमोबाइललाई स्मार्टफोनमा सिधै स्याटेलाइट कनेक्टिभिटी अर्थात् ‘डाइरेक्ट–टु–डिभाइस’ (डीटुडी) सेवा परीक्षण गर्न ३० दिनको अस्थायी अनुमति दिएको छ। कम्पनीले १२ सेप्टेम्बरसम्म आफ्ना स्याटेलाइटमार्फत सेवा परीक्षण तथा प्रदर्शन गर्न सक्नेछ।

अनुमतिअनुसार कम्पनीले बजारमा उपलब्ध अधिकतम १०० वटा सामान्य प्रयोगका उपकरणमार्फत परीक्षण गर्न पाउनेछ। परीक्षणका लागि ८०० मेगाहर्ज ब्यान्डको स्पेक्ट्रम प्रयोग हुनेछ।

तर परीक्षण तत्काल अमेरिकाभर भने हुनेछैन। एफसीसीले टेक्सासको मिडल्यान्ड र मेरिल्यान्डको लानहममा ५० किलोमिटर त्रिज्याका दुई क्षेत्र तोकेको छ। परीक्षणमा पृथ्वीबाट स्याटेलाइटतर्फ जाने अपलिङ्कका लागि ८१७–८२४ मेगाहर्ज र स्याटेलाइटबाट पृथ्वीतर्फ आउने डाउनलिङ्कका लागि ८६२–८६९ मेगाहर्ज प्रयोग हुनेछ।

यो त्यही स्पेक्ट्रम हो, जुन टी–मोबाइलले हालै ग्रेन म्यानेजमेन्टलाई हस्तान्तरण गरेको थियो।

एटी एन्ड टीका लागि नयाँ बाटो

एटी एन्ड टीका प्रमुख सञ्चालन अधिकृत जेफ म्याकएलफ्रेसले एफसीसीको अस्थायी अनुमतिलाई अमेरिकाको कनेक्टिभिटीको पहुँच विस्तार गर्ने प्रयासमा अर्को महत्वपूर्ण उपलब्धि भनेका छन्।

उनका अनुसार स्याटेलाइटमा आधारित इन्टरनेट फाइबर वा पाँचजीको विकल्प होइन। बरु, जहाँ परम्परागत मोबाइल तथा फाइबर नेटवर्क पुग्न कठिन हुन्छ, त्यहाँ ग्राहकलाई थप कनेक्टिभिटी उपलब्ध गराउने पूरक प्रविधिका रूपमा यसको प्रयोग हुनेछ।

तर ३० दिने परीक्षणमा एटी एन्ड टी प्रत्यक्ष रूपमा संलग्न छ कि छैन भन्ने स्पष्ट छैन। कम्पनीले यसअघि डाइरेक्ट–टु–डिभाइस सेवा सन् २०२७ तिर सुरु गर्ने अपेक्षा सार्वजनिक गरिसकेको छ।

एटी एन्ड टी र भेरिजोन अमेरिकामा एएसटी स्पेसमोबाइलका रणनीतिक साझेदार हुन्। अर्कोतर्फ टी–मोबाइलले डाइरेक्ट–टु–डिभाइस सेवाका लागि स्पेसएक्सको स्टारलिंकसँग विशेष साझेदारी गरेको छ, जुन कम्तीमा यस वर्षको अन्त्यसम्म कायम रहनेछ।

तीन ठूला अपरेटर एउटै मोडलमा

एटी एन्ड टी, टी–मोबाइल र भेरिजोनले मे महिनामा डाइरेक्ट–टु–डिभाइस मोबाइल स्याटेलाइट सेवाका लागि संयुक्त कम्पनी स्थापना गर्ने योजना सार्वजनिक गरेका थिए। प्रस्तावित संरचनाले केही स्पेक्ट्रम स्रोतलाई एकीकृत गर्दै विभिन्न स्याटेलाइट अपरेटरसँग एउटै संस्थामार्फत सहकार्य गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

एटी एन्ड टीका अनुसार एएसटी स्पेसमोबाइलसँगको परीक्षणले उद्योगबीचको सहकार्यबाट थप मानिस र स्थानमा भरपर्दो कभरेज विस्तार गर्न सकिने सम्भावना देखाएको छ।

टी–मोबाइलको नामले बढाएको चासो

एफसीसीको प्रारम्भिक अनुमति पत्रमा टी–मोबाइलको नाम उल्लेख भएपछि एएसटी स्पेसमोबाइललाई नियालिरहेका बजार विश्लेषकहरूबीच थप चासो पैदा भएको थियो।

अगस्ट १३ मा प्रकाशित प्रारम्भिक दस्तावेजमा अस्थायी अनुमतिअन्तर्गत हुने सबै गतिविधि एएसटी स्पेसमोबाइल र टी–मोबाइलबीच रहेका विद्यमान सम्झौताअनुसार हुनुपर्ने शर्त राखिएको थियो। यसले एएसटी र टी–मोबाइलबीच कुनै नयाँ सम्झौता रहेको हुन सक्ने अड्कल बढायो।

तर अगस्ट १७ मा प्रकाशित संशोधित दस्तावेजबाट उक्त शर्त हटाइएको छ। नयाँ दस्तावेजमा टी–मोबाइलको कुनै उल्लेख छैन।

स्पेक्ट्रम कारोबारले खोलेको अर्को ढोका

एफसीसीले अन्तरिक्षबाट पूरक कभरेज अर्थात् ‘सप्लिमेन्टल कभरेज फ्रम स्पेस’ का लागि ८०० मेगाहर्ज स्पेक्ट्रम प्रयोगलाई पनि विस्तार गरेको छ। यो कदम टी–मोबाइल र ग्रेन म्यानेजमेन्टबीच भएको स्पेक्ट्रम कारोबारसँग जोडिएको छ।

टी–मोबाइलले ८०० मेगाहर्जका लाइसेन्स ग्रेनलाई हस्तान्तरण गरेबापत २.९ अर्ब डलर नगद र ग्रेनका ६०० मेगाहर्ज लाइसेन्स प्राप्त गरेको थियो।

एएसटी स्पेसमोबाइलले कक्षमा रहेका आफ्ना १० वटा स्याटेलाइटमै ८०० मेगाहर्ज ब्यान्ड समर्थन गर्ने जनाएको छ। त्यसैले नयाँ स्पेक्ट्रमलाई तत्कालै स्याटेलाइट–मोबाइल सेवामा प्रयोग गर्न आफू तयार रहेको कम्पनीको दाबी छ।

यसअघि अप्रिलमै एफसीसीले एएसटी स्पेसमोबाइललाई एटी एन्ड टी, फर्स्टनेट र भेरिजोनसँग समन्वय गरी ७०० र ८०० मेगाहर्ज स्पेक्ट्रम प्रयोग गरेर डाइरेक्ट–टु–डिभाइस सेवाका लागि २४८ वटा स्याटेलाइटको समूह सञ्चालन गर्न अनुमति दिएको थियो।

मुख्य प्रश्न अब परीक्षण सफल हुन्छ कि हुँदैन भन्ने मात्र होइन। स्याटेलाइटबाट स्मार्टफोनमा सिधै कनेक्टिभिटी पुर्‍याउने यो प्रविधि व्यावसायिक रूपमा विस्तार हुँदा परम्परागत मोबाइल नेटवर्कको सीमाना कति बदलिन्छ भन्ने हो।