दक्षिण कोरिया । मध्यपूर्वको युद्धले विश्वव्यापी इन्धन आपूर्तिमा समस्या पारिरहेका समय दक्षिण कोरियाले शनिबार आर्कटिकबाट आफ्नो पहिलो परीक्षण कन्टेनर जहाज पठाएको छ ।

फेब्रुअरीमा इरानमाथि अमेरिकी–इजरायली हमलाबाट सुरु भएको मध्यपूर्व द्वन्द्वले विश्वव्यापी ढुवानीलाई प्रभावित पारेको छ, जसले गर्दा सरकार र ढुवानी कम्पनीहरू वैकल्पिक मार्ग खोज्न हतारिएका छन्।

वातावरणीय समूहहरूले यस मार्गले ध्रुवीय बरफ पग्लने प्रक्रियालाई तीव्र बनाउन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।

बुसान न्यू पोर्टबाट प्रस्थान गरेको ‘प्यानस्टार एक्रो’ कन्टेनर जहाज आर्कटिक हुँदै युरोप जान लागेको छ, जसले पग्लिरहेको समुद्री बरफले खुलाएको मार्ग व्यावसायिक रूपमा व्यवहारिक हुन्छ वा हुँदैन भनी भनी परीक्षण गर्नेछ ।

“हामी तपाईंलाई जानकारी गराउन चाहन्छौँ ‘आर्कटिक मार्ग परीक्षण यात्राका लागि जहाज’ शनिबार राति ९ः३० बजे प्रस्थान गरेको छ,” सियोलको समुद्रीमामिला मन्त्रालयले सञ्चारमाध्यमलाई उपलब्ध गराएको विज्ञप्तिमा भनेको छ ।

मन्त्रालयका अनुसार जहाज बेलायतको फेलिक्स्टो, नेदरल्यान्ड्सको रोटर्डम र पोल्यान्डको गडान्स्क हुँदै फर्कनेछ, जसको यात्रा करिब ४५ दिन लाग्ने अपेक्षा छ।

यो यात्रा चिनियाँ कन्टेनर जहाज ‘दुबई टावर’ को पछि आएको हो, जसले यस महिना पूर्वी बन्दरगाह शहर निङबोबाट युरोपका लागि प्रस्थान गरेको थियो र बेरिङ जलमार्ग हुँदै उत्तरतिर गएर रूसको आक्र्टिक तटसँगै पश्चिम मोडिएको थियो।

कोरिया अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक नीति संस्थानका अनुसार एसिया र युरोपबीचको सामान्य समुद्री मार्ग सुएज नहर हुँदै जान्छ तर आर्कटिकबाट यात्रा गर्दा दूरी करिब सात हजार किलोमिटर र करिब १० दिन छोट्याउन सकिन्छ ।

दक्षिण कोरियाका महासागर उपमन्त्री नाम जे–होनले भने, “आर्कटिक मार्ग मध्यपूर्वी ढुवानी मार्गहरूको ‘वैकल्पिक बन्न बाध्य’ छ किनकि भूराजनीतिक जोखिम र प्राविधिक प्रगतिले यसलाई बढ्दो रूपमा प्रतिस्पर्धी बनाउँदैछ।

नर्वेको आर्कटिक विश्वविद्यालयका राजनीति विज्ञानका प्राध्यापक मार्क ल्यान्टेग्नेले भने, “यो यात्रा चीनको ‘दुबई टावर’ ले आफ्नो आर्कटिक यात्रा सुरु गरेको केही समयपछि भएको र यसले उत्तरी समुद्री मार्ग (एनएसआर) ‘वैकल्पिक समुद्री यातायात कोरिडोर’ का रूपमा सामान्य बन्दै गएको देखाउँछ ।

उनले भने, “यात्रा सफल भएमा दक्षिण कोरियाको ‘वैकल्पिक ढुवानी समुद्री मार्ग विकास’ मा सफलता प्राप्त हुनेछ । चिनियाँ कम्पनीहरू बढ्दो व्यवहारिक आर्कटिक मार्गबाट नियमित सेवा विस्तार गर्दा दक्षिण कोरिया पछाडि पर्न सक्ने चिन्ता छ ।”

आर्कटिक मार्ग प्रयोग गर्ने दक्षिण कोरियाली जहाजहरूले रूसमाथिको पश्चिमी प्रतिबन्ध उल्लङ्घन गर्ने जोखिम हुन सक्ने केही विशेषज्ञहरूले चेतावनी दिएका छन् । हाल उत्तर कोरियाको मुख्य सुरक्षा सहयोगी रूसी नेभिगेसन र मौसम सेवो लिनेछन् । यसका लागि सामान्य सेवा कर भुक्तानी आवश्यक पर्छ ।

दक्षिण कोरियाको विदेश मन्त्रालयले रूससँग सम्बन्धित चिन्ताबारे एएफपीले सोध्दा टिप्पणी गर्न अस्वीकार गर्‍यो।

समुद्रमामिला मन्त्रालयले यसै हप्ता भनेको थियो, “यात्राका लागि ‘आवश्यक प्रशासनिक प्रक्रियाहरू कार्यान्वयन गर्न मुख्य सम्बन्धित देश र एजेन्सीहरूसँग परामर्श’ पूरा भएको छ।

ओस्लो विश्वविद्यालयका कोरिया अध्ययनका प्राध्यापक भ्लादिमिर तिखोनोभले भने, “कडा रूपमा भन्ने हो भने, अमेरिकी र युरोपेली सङ्घका प्रतिबन्धहरू संयुक्त राष्ट्र सङ्घका प्रतिबन्धजस्तो अन्तर्राष्ट्रिय कानुन होइनन्।”

“मध्यपूर्वमा निरन्तर अनिश्चिततासँगै यदि आक्र्टिक मार्ग आर्थिक रूपमा व्यवहार्य प्रमाणित भयो भने दक्षिण कोरियासँग थोरै विकल्प हुन सक्छ,” उनले एएफपीसँग भने।

ल्यान्टेग्नेले भने, “चीनको उत्तरी समुद्री मार्ग महत्वाकाङ्क्षा दक्षिण कोरियाकोभन्दा बढी राजनीतिक रूपमा प्रेरित छ, बेइजिङले ध्रुवीय क्षेत्रलाई ‘रणनीतिक नयाँ सीमा’ का रूपमा हेर्ने भएकाले पश्चिमी सुरक्षाको चिन्ता बढाएको छ।

यसैबीच, छोटो एनएसआरमा बढ्दो यातायातले विश्वव्यापी तापक्रम वृद्धिबाट पहिले नै भइरहेको आक्र्टिक समुद्री बरफको क्षतिलाई तीव्र बनाउन सक्ने वातावरणीय समूहहरूले चेतावनी दिएका छन् ।

सीएमए सीजीएम, एमएससी र हापाग(लोयडजस्ता प्रमुख क्यारियरहरूले आक्र्टिक ढुवानी मार्गहरूबाट बच्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।

एनएसआर वर्षको त्यस समयमा मात्र पहुँचयोग्य मानिन्छ, जब बरफ पर्याप्त पग्लेर आइसब्रेकरबिना यात्रा गर्न सकिन्छ।

“उत्तरी समुद्री मार्ग बढ्दो रूपमा व्यवहारिक बनेको छ किनकि आक्र्टिक विश्वव्यापी औसतभन्दा करिब चार गुणा छिटो तातिरहेको छ, जसले समुद्री बरफमा तीव्र गिरावट ल्याएको छ,” दक्षिण कोरियाली वातावरणीय समूह पारान ओसियन सिटिजन साइन्स सेन्टरले गत वर्ष एक विज्ञप्तिमा भनेको थियो।

विज्ञप्तिमा भनिएको थियो, “मार्गलाई व्यावसायिक रूपमा व्यवहार्य बनाउन थप तापक्रम वृद्धि आवश्यक पर्नेछ, जसले यस नीतिलाई जलवायु परिवर्तनविरुद्धका प्रयाससँग बाझिने बनाउँछ।”