काठमाडौँ। सरकारले ‘आर्थिक ऐन २०८३’ जारी गरेपछि हालसम्म जिल्लामा दुई हजार ९०६ फर्मले छुट सुविधा लिएका छन्।
आयकर, मूल्य अभिवृद्धि कर र अन्तशुल्कको हालसम्म रहेको बक्यौतामध्ये बक्यौता र थप एक प्रतिशत कर बुझाएमा बाँकी ब्याज, जरिवाना, विलम्ब शुल्क मिनाहा हुने व्यवस्था ऐनले गरेको हो। ऐन जारीभएसँगै बक्यौता भुक्तान गर्ने क्रम सुरु भएसँगै राजस्वसमेत बढेको छ।
लामो समयसम्म करको बक्यौता रहेर भुक्तान गर्न नसकी व्यवसाय अगाडि बढाउन नसकेका करदाताहरुलाई एक पटकका लागि सरकारले यो अवसर दिएको आन्तरिक राजस्व कार्यालयका प्रमुख पुण्यविक्रम खड्काले बताए। उनका अनुसार जुनसुकै करको बक्यौता भए पनि यो सुविधा लिन सकिने छ। उनले भने,’यसलाई अवसरका रुपमा लिएर कर छुटको सुविधा उपभोग गर्नुहोस्।’ यस्तो सुविधा पुनः आउन नसक्ने भन्दै आएको अवसर नगुमाउन आग्रह गरे।
उनका अनुसार विसं २०८२ भदौ २ सम्म विवरण नबुझाएका सुन, चाँदी, गरगहना, हीरा, रत्न, पत्थरमा दिएको विलासिता शुल्क र मूल्य अभिवृद्धि करमा एउटा फर्मले छुट लिएको छ। संस्था दर्ता ऐन २०३४ लाई आयकर छुटअन्तर्गत दुई वटा फर्मले सुविधा लिएका छन्।
आयकरतर्फ प्यान नं नलिई कारोवर गर्ने सात वटा फर्मले छुट सुविधा लिएका हुन्। आयकरतर्फ प्यान नं लिई हालसम्म कारोवार नगर्ने २६६ फर्मले यो सुविधा लिएका छन्। कार्यालयका प्रमुख पुण्यविक्रम खड्काका अनुसार आयकरतर्फ व्याज जरिवाना छुटको सुविधा कार्यालयमार्फत तीन सय २६ फर्म र अनलाइन सिस्टमबाट एक हजार ९६४ फर्मले सुविधा लिएको उनले जानकारी दिए।
मूल्य अभिवृद्धि करतर्फ कर सङ्कलन नगरेको र विवरण पनि दाखिला नगरेका ४४, कर सङ्कलन गरेको तर विवरण दाखिला नगरेका ३८ फर्मले छुट सुविधा लिएका छन्। यस्तै अन्तशुल्कतर्फ कारोबारको असुलउपर र विवरणमा छ वटा र इजाजत नविकरण नगरेका २१६ फर्मले सुविधा लिएको खड्काले जानकारी दिए।
आयकर, मूल्य अभिवृद्धि कर, अन्तशुल्तर्फ विवरण पेस गरी कर नबुझाएका २३, कर निर्धारणबाट सिर्जित बक्यौता दाखिला गर्ने ११ वटा र विचाराधीन मुद्दा फिर्ता लिई कर दाखिला गर्ने दुई वटा फर्मले छुट सुविधा लिएका छन्।
जिल्लामा आयकरतर्फ ७४ हजार ३६६ करदाता रहेका छन्। तीमध्ये मूल्य अभिवृद्धि करमा ११ हजार ३४५ र अन्तशुल्कमा चार हजार ९६१ दर्ता भएका छन्। हालसम्मको तथ्याङ्कअनुसार मूल्य अभिवृद्धि करतर्फ सबै महिनाको विवरण नबुझाउने करदाताको सङ्ख्याअनुसार ५५ प्रतिशत रहेका छन्।
आयकरतर्फ आर्थिक वर्ष २०८१-०८२ सम्म ३३ प्रतिशत करदाताले विवरण बुझाउन बाँकी देखिन्छ। आयकरतर्फ आर्थिक ऐन २०८३ ले दिएको छुट सुविधा लिने करदाता विसं २०८३ जेठ १५ देखि भदौ ५ गतेसम्म दुई हजार पाँच सय ६३ करदाताले विवरण बुझाई कर दाखिला गरिसकेको उनको भनाइ छ।
मूल्य अभिवृद्धि करतर्फ ८२ करदाताले विवरण बुझाई कर रकम समेत दाखिला गरेको देखिएको छ। अन्तशुल्कतर्फ जम्मा २२२ करदाताले आर्थिक ऐन २०८३ को दफा ४३ (१) र (२) अनुसार अन्तशुल्क दस्तुर बुझेर विवरणसमेत दाखिला गरिसकेका छन्।
गत आव २०८२-०८३ को साउनमा रु एक अर्ब ५३ करोड ३९ लाख १० हजार राजस्व सङ्कलन भएकोमा यस वर्षको साउनमा रु एक अर्ब ८१ करोड ५५ लाख ५८ हजार राजस्व सङ्कलन भएको उनले बताए। अघिल्लो आवको यसै अवधिमा भन्दा चालु आवको यस अवधिमा रु २८ करोड राजस्व बढी सङ्कलन भएको छ।
