काठमाडौं: विश्व अर्थतन्त्र अहिले ऊर्जा संकट, व्यापारिक टकराव र युद्धजस्ता जटिल चुनौतीहरूको सामना गरिरहेको छ। यस्तो अवस्थामा कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) मा भइरहेको ठुलो लगानीले अर्थतन्त्रलाई गति दिने अपेक्षा गरिएको छ। बैंककमा हालै सम्पन्न अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ) को बैठकमा विश्वका वित्तीय शक्तिहरूले यी मुद्दाहरूमाथि गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।
बैठकमा विशेषगरी चीनको बढ्दो प्रभाव र उन्नत म्यानुफ्याक्चरिङ क्षेत्रमा उसको दबदबाले विश्व व्यापारमा नयाँ चुनौती थपेको चर्चा भयो। थाइल्याण्ड लगायतका देशमा चिनियाँ विद्युतीय सवारी साधनको बिक्रीमा आएको तीव्र वृद्धिले यसलाई चीनबाट आएको ‘दोस्रो झट्का’ को रूपमा हेरिएको छ। युरोपेली संघले पनि चीनसँगको व्यापारिक नीतिमा पुनर्विचार गरिरहेको छ। यसले गर्दा युरोपेली उत्पादनलाई सुरक्षा दिन नयाँ नियमहरू ल्याउने तयारी भइरहेको छ, जसको असर ब्रिटेनमाथि पनि पर्न सक्ने देखिएको छ।
आईएमएफले ब्रिटेनको बजेट योजनामाथि भरोसा व्यक्त गर्दै उसलाई ‘आदर्श छात्र’ को संज्ञा दिएको छ। ब्रिटेनका अर्थमन्त्री जोन हिलीले एआई र प्रविधिमा भएको लगानीले आर्थिक वृद्धिमा टेवा पुर्याएको दाबी गरेका छन्। यद्यपि, ब्रेक्जिटपछि ब्रिटेन र युरोपेली संघबिचको सम्बन्धमा आएको परिवर्तन र पुनर्मिलनको चर्चाले पनि बैठकमा प्राथमिकता पाएको थियो।
एआईलाई विश्व अर्थतन्त्रको संकटबाट बाहिर निकाल्ने ‘ट्रेम्पोलिन’ का रूपमा हेरिए पनि यसलाई लिएर मिश्रित धारणा छ। एकातर्फ अर्थमन्त्रीहरू एआईले ल्याउने आर्थिक बदलावको प्रशंसा गर्छन् भने अर्कोतर्फ केन्द्रीय बैंकका अधिकारीहरूले एआईका कारण बैंकिङ क्षेत्रमा साइबर सुरक्षाको जोखिम बढ्न सक्ने भन्दै चिन्ता प्रकट गरेका छन्। वित्तीय बजारमा एआईका कारण देखिएको उछाल कति समयसम्म रहन्छ भन्नेमा विश्वका वित्तीय दिग्गजहरू अझै विश्वस्त हुन सकेका छैनन्।
