काठमाडौं । भारतका केही इक्विटी म्युचुअल फन्डले पछिल्लो १० वर्षमा लगानीकर्तालाई आकर्षक प्रतिफल दिएका छन्। नियमित रूपमा निश्चित रकम लगानी गर्ने प्रणालीगत लगानी योजना (एसआईपी) मार्फत लगानी गर्नेले वार्षिक २३.४ प्रतिशतसम्म प्रतिफल पाएका छन्।
अक्टोबर २१, २०२६ सम्मको तथ्यांकअनुसार क्वान्ट स्मल क्याप फन्डले पछिल्लो १० वर्षमा सबैभन्दा बढी २३.४ प्रतिशत वार्षिक प्रतिफल दिएको छ। पाँच प्रमुख फन्डमध्ये यसको प्रतिफल सबैभन्दा उच्च रहेको छ।
क्वान्ट स्मल क्याप फन्ड साना बजार पुँजीकरण भएका कम्पनीका सेयरमा लगानी गर्ने फन्ड हो। यस्तो श्रेणीका फन्डले कुल लगानीको कम्तीमा ६५ प्रतिशत रकम स्मल क्याप कम्पनीमा लगानी गर्नुपर्ने व्यवस्था छ। यस फन्डमा न्यूनतम १ हजार भारतीय रुपैयाँबाट एसआईपी सुरु गर्न सकिन्छ।
त्यस्तै, निप्पोन इन्डिया स्मल क्याप फन्डले पछिल्लो १० वर्षमा १९.७ प्रतिशत वार्षिक प्रतिफल दिएको छ। यो पाँच फन्डमध्ये दोस्रो उच्च प्रतिफल हो।
क्वान्ट ईएलएसएस ट्याक्स सेभर फन्डले १० वर्षमा १८.५ प्रतिशत प्रतिफल दिएको छ। यस फन्डमा न्यूनतम ५०० भारतीय रुपैयाँबाट नियमित लगानी सुरु गर्न सकिन्छ।
मोतीलाल ओसवाल मिडक्याप फन्ड र युनियन स्मल क्याप फन्डले समान १८.२ प्रतिशत वार्षिक प्रतिफल दिएका छन्। युनियन स्मल क्याप फन्डमा न्यूनतम १ हजार भारतीय रुपैयाँबाट एसआईपी सुरु गर्न सकिन्छ।
१० वर्षको प्रतिफलका आधारमा यी पाँच फन्डको अवस्था यस्तो छ :
१. क्वान्ट स्मल क्याप फन्ड : २३.४० प्रतिशत
२. निप्पोन इन्डिया स्मल क्याप फन्ड : १९.७० प्रतिशत
३. क्वान्ट ईएलएसएस ट्याक्स सेभर फन्ड : १८.५० प्रतिशत
४. मोतीलाल ओसवाल मिडक्याप फन्ड : १८.२० प्रतिशत
५. युनियन स्मल क्याप फन्ड : १८.२० प्रतिशत
एसआईपी भनेको म्युचुअल फन्डमा निश्चित समयको अन्तरालमा नियमित रकम लगानी गर्ने विधि हो। एकैपटक ठूलो रकम लगानी गर्नुभन्दा मासिक वा निश्चित अवधिमा सानो रकम लगानी गर्दै जान सकिन्छ। यसले लगानीकर्तालाई नियमित बचत र लगानीको बानी विकास गर्न सहयोग गर्छ।
दीर्घकालीन लगानीमा चक्रवृद्धि प्रतिफलको प्रभाव महत्वपूर्ण हुन्छ। नियमित लगानीले बजार घटबढ हुँदा फरक मूल्यमा इकाइ खरिद गर्ने अवसर दिन्छ। यसबाट समयसँगै औसत खरिद लागत सन्तुलित हुन सक्छ।
तर म्युचुअल फन्डमा लगानी गर्दा विगतको प्रतिफललाई भविष्यको सुनिश्चित आम्दानी मान्न मिल्दैन। सेयर बजारको उतारचढावले फन्डको प्रतिफल घटबढ गराउन सक्छ। विशेषगरी स्मल क्याप र मिडक्याप फन्डमा जोखिम तुलनात्मक रूपमा बढी हुन्छ।
त्यसैले लगानी गर्नुअघि फन्डको पोर्टफोलियो, जोखिमको स्तर, व्यवस्थापन खर्च, लगानी अवधि र आफ्नो आर्थिक क्षमताको मूल्यांकन गर्न आवश्यक हुन्छ। उच्च प्रतिफलको सम्भावनासँगै पुँजी गुम्ने जोखिम पनि रहने भएकाले प्रतिफलको पुरानो तथ्यांक मात्र हेरेर लगानी निर्णय गर्नु उपयुक्त हुँदैन।
