काठमाडौं। नेपालमा इन्टरनेट सेवाको बजार तीव्र गतिमा विस्तार भइरहँदा सेवाप्रदायकबीच ग्राहक तान्ने प्रतिस्पर्धा पनि चर्किएको छ। पछिल्लो एक वर्षमा मात्रै मुलुकभर इन्टरनेट ग्राहकको संख्या ३ लाख २५ हजारभन्दा बढीले बढेको छ।
नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणको तथ्याङ्कअनुसार गत आर्थिक वर्षको अन्त्यसम्म ३२ लाख ४८ हजार ६७४ रहेको कुल इन्टरनेट ग्राहक संख्या चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को साउन मसान्तसम्म बढेर ३५ लाख ७३ हजार ९५५ पुगेको छ। एक वर्षमा ग्राहक संख्या ३ लाख २५ हजार २८१ ले बढेको हो। यो करिब १० प्रतिशतको वृद्धि हो।
बढ्दो मागसँगै इन्टरनेट बजारमा कम्पनीहरूबीच बजार हिस्सा विस्तार गर्ने प्रतिस्पर्धा पनि तीव्र बनेको छ। शीर्ष १० सेवाप्रदायकमध्ये अधिकांशले ग्राहक बढाएका छन् भने सुबिसु केबलनेट र वेबसर्फरले ग्राहक गुमाएका छन्।
सबैभन्दा ठूलो छलाङ भने क्लासिक टेकले मारेको छ। कम्पनीले एक वर्षमै १ लाख ५ हजारभन्दा बढी ग्राहक थप्दै आफ्नो बजार उपस्थिति उल्लेख्य रूपमा विस्तार गरेको छ।
क्लासिक टेकको आक्रामक छलाङ
क्लासिक टेक पछिल्लो एक वर्षमा सबैभन्दा धेरै ग्राहक थप्ने इन्टरनेट सेवा प्रदायक बनेको छ। प्राधिकरणका अनुसार कम्पनीको ग्राहक संख्या अघिल्लो वर्षको १ लाख ९० हजार ७३७ बाट बढेर साउन मसान्तसम्म २ लाख ९५ हजार ७९७ पुगेको छ।
एक वर्षमा क्लासिक टेकले १ लाख ५ हजार ६० नयाँ ग्राहक थपेको हो। तीव्र ग्राहक विस्तारसँगै कम्पनी शीर्ष १० को सूचीमा चौथो स्थानमा पुगेको छ।
सुबिसुलाई बजार दबाब
स्थापित इन्टरनेट सेवा प्रदायक सुबिसु केबलनेट भने पछिल्लो एक वर्षमा ग्राहक गुमाउने प्रमुख कम्पनी बनेको छ।
प्राधिकरणका अनुसार कम्पनीको ग्राहक संख्या ३ लाख २ हजार ९३ बाट घटेर २ लाख ७० हजार १७१ मा झरेको छ। एक वर्षमा ३१ हजार ९२२ ग्राहक गुमेपछि सुबिसु शीर्ष १० को पाँचौँ स्थानमा सीमित भएको छ।
यसले नेपाली इन्टरनेट बजारमा पुराना स्थापित कम्पनीमाथि नयाँ तथा आक्रामक सेवाप्रदायकको दबाब बढिरहेको देखाउँछ।
वर्ल्डलिंकको बजार नेतृत्व कायमै
ग्राहक संख्याका आधारमा वर्ल्डलिंक कम्युनिकेसन्स नेपालको सबैभन्दा ठूलो इन्टरनेट सेवा प्रदायकका रूपमा कायमै छ।
साउन मसान्तसम्म कम्पनीका ११ लाख २ हजार ९८४ ग्राहक पुगेका छन्। अघिल्लो वर्ष १० लाख २४ हजार ३८८ ग्राहक रहेको वर्ल्डलिंकले एक वर्षमा ७८ हजार ५९६ नयाँ ग्राहक थपेको हो।
कुल ग्राहक संख्यामा वर्ल्डलिंकको बजार हिस्सा ३० प्रतिशतभन्दा बढी छ। कम्पनीले फाइबर नेटवर्क विस्तार, उच्च गतिको इन्टरनेट तथा विभिन्न ग्राहक लक्षित योजनामार्फत आफ्नो अग्रता कायम राखेको छ।
भायानेट र डिश मिडिया पनि बलिया
भायानेट कम्युनिकेसनले एक वर्षमा ५७ हजार १५४ नयाँ ग्राहक थपेको छ। कम्पनीको ग्राहक संख्या ३ लाख २२ हजार ५४२ बाट बढेर ३ लाख ७९ हजार ६९६ पुगेको छ।
डिश मिडिया नेटवर्कले भने १२ हजार ८२४ ग्राहक थपेको छ। कम्पनीको ग्राहक संख्या ३ लाख ६१ हजार ९९१ बाट बढेर ३ लाख ७४ हजार ८१५ पुगेको छ।
वाइफाइ नेपालको उल्लेख्य विस्तार
वाइफाइ नेपालले पनि पछिल्लो एक वर्षमा तीव्र ग्राहक विस्तार गरेको छ। कम्पनीको ग्राहक संख्या ८४ हजार ९०२ बाट बढेर १ लाख २१ हजार १५० पुगेको छ।
एक वर्षमा ३६ हजार २४८ नयाँ ग्राहक थप्दै कम्पनी शीर्ष १० को सूचीमा सातौँ स्थानमा पुगेको छ।
साउन मसान्तसम्मका शीर्ष १० इन्टरनेट सेवा प्रदायक
नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणको चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो महिना अर्थात् २०८३ साउन मसान्तसम्मको तथ्याङ्कअनुसार ग्राहक संख्याका आधारमा शीर्ष १० इन्टरनेट सेवा प्रदायक यसप्रकार छन्।
१. वर्ल्डलिंक कम्युनिकेसन्स लिमिटेड
ग्राहक संख्या: ११ लाख २ हजार ९८४
वर्ल्डलिंक नेपालको सबैभन्दा ठूलो इन्टरनेट सेवा प्रदायक हो। अघिल्लो वर्ष १० लाख २४ हजार ३८८ ग्राहक रहेको कम्पनीले एक वर्षमा ७८ हजार ५९६ नयाँ ग्राहक थपेको छ।
२. भायानेट कम्युनिकेसन प्रालि
ग्राहक संख्या: ३ लाख ७९ हजार ६९६
भायानेट दोस्रो ठूलो इन्टरनेट सेवा प्रदायक हो। अघिल्लो वर्ष ३ लाख २२ हजार ५४२ ग्राहक रहेको कम्पनीले एक वर्षमा ५७ हजार १५४ नयाँ ग्राहक थपेको छ।
३. डिश मिडिया नेटवर्क
ग्राहक संख्या: ३ लाख ७४ हजार ८१५
डिश मिडिया नेटवर्क तेस्रो स्थानमा छ। कम्पनीले एक वर्षमा १२ हजार ८२४ नयाँ ग्राहक थपेको छ। अघिल्लो वर्ष ३ लाख ६१ हजार ९९१ ग्राहक रहेको कम्पनीको आधार साउन मसान्तसम्म ३ लाख ७४ हजार ८१५ पुगेको हो।
४. क्लासिक टेक प्रालि
ग्राहक संख्या: २ लाख ९५ हजार ७९७
क्लासिक टेक शीर्ष १० मध्ये सबैभन्दा तीव्र गतिमा विस्तार गर्ने कम्पनी बनेको छ। अघिल्लो वर्ष १ लाख ९० हजार ७३७ ग्राहक रहेको कम्पनीले एक वर्षमा १ लाख ५ हजार ६० नयाँ ग्राहक थपेको छ।
५. सुबिसु केबलनेट प्रालि
ग्राहक संख्या: २ लाख ७० हजार १७१
सुबिसु ग्राहक संख्या घटाउने शीर्ष सेवाप्रदायकमध्ये एक हो। अघिल्लो वर्ष ३ लाख २ हजार ९३ ग्राहक रहेको कम्पनीले एक वर्षमा ३१ हजार ९२२ ग्राहक गुमाएको छ।
६. वेबसर्फर नेपाल कम्युनिकेसन सिस्टम
ग्राहक संख्या: १ लाख ७३ हजार ५०८
वेबसर्फरको ग्राहक संख्या पनि घटेको छ। अघिल्लो वर्ष १ लाख ७६ हजार ५४१ ग्राहक रहेको कम्पनीले एक वर्षमा ३ हजार ३३ ग्राहक गुमाएको छ।
७. वाइफाइ नेपाल प्रालि
ग्राहक संख्या: १ लाख २१ हजार १५०
वाइफाइ नेपालले एक वर्षमा उल्लेख्य ग्राहक थपेको छ। अघिल्लो वर्ष ८४ हजार ९०२ ग्राहक रहेको कम्पनीले ३६ हजार २४८ नयाँ ग्राहक थपेको हो।
८. टेकमाइण्ड्स नेटवर्क प्रालि
ग्राहक संख्या: १ लाख १० हजार ५३५
टेकमाइण्ड्स नेटवर्कको ग्राहक संख्या एक वर्षमा १ लाख ७ हजार ९९५ बाट बढेर १ लाख १० हजार ५३५ पुगेको छ। कम्पनीले २ हजार ५४० नयाँ ग्राहक थपेको छ।
९. सिजी कम्युनिकेसन प्रालि
ग्राहक संख्या: ९४ हजार ५२०
सिजी कम्युनिकेसनले पछिल्लो एक वर्षमा १० हजार ४०४ नयाँ ग्राहक थपेको छ। अघिल्लो वर्ष ८४ हजार ११६ ग्राहक रहेको कम्पनीको ग्राहक संख्या साउन मसान्तसम्म ९४ हजार ५२० पुगेको छ।
१०. ब्रोडलिंक नेटवर्क एन्ड कम्युनिकेसन प्रालि
ग्राहक संख्या: ५३ हजार ६१७
ब्रोडलिंक शीर्ष १० को दशौँ स्थानमा छ। अघिल्लो वर्ष ५३ हजार ५८५ ग्राहक रहेको कम्पनीले एक वर्षमा ३२ नयाँ ग्राहक थपेको छ।
बजारमा फेरिँदै शक्ति सन्तुलन
प्राधिकरणको तथ्याङ्कले नेपाली इन्टरनेट बजारमा ग्राहक विस्तारसँगै प्रतिस्पर्धाको स्वरूप पनि परिवर्तन हुँदै गएको देखाएको छ। वर्ल्डलिंकले आफ्नो नेतृत्व कायम राख्दा भायानेट र डिश मिडिया नेटवर्कले दोस्रो र तेस्रो स्थानमा पकड बनाएका छन्।
अर्कोतर्फ, क्लासिक टेकको तीव्र विस्तारले स्थापित कम्पनीहरूलाई चुनौती थपेको छ। एकै वर्षमा १ लाखभन्दा बढी ग्राहक थप्नुले कम्पनीहरूको बजार रणनीति, मूल्य प्रतिस्पर्धा र नेटवर्क विस्तारबीचको दौडलाई स्पष्ट देखाउँछ।
सुबिसु र वेबसर्फरले ग्राहक गुमाउनु भनेको बजारमा ग्राहक थप्ने मात्र होइन, ग्राहक टिकाइराख्ने प्रतिस्पर्धा पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण बन्दै गएको संकेत हो।
इन्टरनेटको प्रयोग घरायसी मनोरञ्जनदेखि शिक्षा, कार्यालय, डिजिटल भुक्तानी र व्यावसायिक गतिविधिसम्म विस्तार भइरहेकाले आगामी दिनमा बजारको प्रतिस्पर्धा अझ तीव्र हुने देखिन्छ। अब सेवाप्रदायकका लागि नयाँ ग्राहक थप्नुका साथै सेवा गुणस्तर, गति, मूल्य र ग्राहक अनुभवमार्फत विद्यमान ग्राहकलाई टिकाइराख्नु मुख्य चुनौती बन्नेछ।
